اگر فیلم هایی همچون درخشش ابدی یک ذهن پاک و یا اینسپشن را دیده باشید تصور می کنید دستکاری کردن یک خاطره در مغز انسان به دنیای فیلم های علمی-تخیلی تعلق دارد اماسال گذشته محققان دانشگاه استنفورد روشی یافتند که با استفاده از دستکاری مغز موش ها به وسیله ویروس توانستند سلول های مربوط به یک خاطره خاص در مغز را یافته و سپس با استفاده از نور لیزر آن خاطره را در محو و خاطره غلط دیگری را جایگزین آن کنند. در این شیوه آن ها موفق شدند با استفاده از نورهای تند و مقطعی که به آن فلش های نوری گفته می شود حافظه موش ها را دستکاری و پاک کنند.
به گزارش جماران، این موفقیت یک امکان تیوریک برای دستکاری مغز انسان و بازیابی خاطرات دوردست به کمک نور ایجاد می کند. این فعالیت بر این اصل مبتنی بود که موش ها در محیط جدید همواره شروع به جستجو می کنند. بر همین اساس آن ها موش ها را در قفس هایی قرار دادند که هنگام شروع جستجو به موش ها شوک خفیف می داد.
بنابراین اگر موش ها را دوباره در آن قفس قرار می دادند با به خاطر آوردن خاطره و از ترس شوک شروع به جستجو نمی کردند. این شیوه که اپتوژنتیک نامیده می شود روش جدیدی برای دستکاری و مطالعه سلول های عصبی با استفاده از نور ارایه می دهد به سرعت به روشی استاندارد برای بررسی عملکرد مغز تبدیل شد. کارل دیسورت از دانشگاه استنفورد و همکارانش در این مطالعه از موش هایی استفاده کردند که به لحاظ ژنتیکی دستکاری شده بودند.
این دستکاری طوری بود که سلول های عصبی فعال موش ها به رنگ سبز فلورسنت در می آمد و پروتیینی در آن ها فعال می شد که سیستم عصبی را در مقابل نور از کار می انداخت. به این ترتیب محققان با ردیابی سلول های فعال در سیستم عصبی مغز موش هنگام به خاطر آوردن یک خاطره توانستند محل دقیق آن را شناسایی کنند. سپس با استفاده از نور لیزر آن خاطره بد درباره قفس را از مغز موش ها پاک کردند.
نتیجه این بود که موش ها دیگر خاطره شوک الکتریکی در قفس را به خاطر نداشته و به محض قرار گرفتن در قفس قبلی شروع به جستجو می کردند آن ها سپس با استفاده از همین نور خاطره یک موش دیگر را به موشی که ابدا آن خاطره را نداشت منتقل کردند. این یافته یکی از مهم ترین دستاوردهای علوم اعصاب در سال گذشته بود که راه را برای درمان بیماری هایی همچون شیزوفرنی و اختلال استرس زای پس از حادثه یا PTSD باز می کند. با این حال نگرانی هایی درباره استفاده های غیراخلاقی از چنین شیوه هایی وجود دارد.
منبع: خراسان نیوز