کاروانهای راهیان نور طبق روال سالهای گذشته،امسال هم با حضور در مناطق عملیاتی دفاع مقدس با فداکاریهای مدافعان کشور در جنگ هشت ساله آشنا میشوند. شلمچه یکی از مناطق مورد بازدید زائران مناطق عملیاتی دفاع مقدس محسوب میشود.
به گزارش جماران به نقل از ایسنا، شلمچه منطقهای مرزی در غرب خرمشهر و نزدیکترین نقطه مرزی به شهر بصره است.
شلمچه یکی از مهمترین محورهای هجوم اولیه ارتش بعث عراق به ایران بود. ارتش عراق با گذر از این منطقه به سوی خرمشهر تاخت. پس از عملیات بیتالمقدس که به بازپسگیری خرمشهر به دست ارتش ایران انجامید، این منطقه همچنان در دست ارتش عراق بود.
دشمن در سال 1364 به دنبال مشاهده پیشرویهای رزمندگان اسلام،به فکر ایجاد مانعی غیرقابل عبور برای نیروهای اسلام افتاد و پیرو تدابیر پدافندی خود، بر شمال جزیره بوارین، آب زیادی را در زمینی به وسعت 75 کیلومتر مربع رها ساخت.
در طول جنگ تحمیلی منطقه شلمچه صحنه عملیاتهای بیتالمقدس، رمضان،کربلای 4، کربلای 5،کربلای 8 و بیتالمقدس 7 بوده که در این میان، نبرد کربلای 5 از جایگاه ویژهای برخوردار است. این عملیات را میتوان سختترین عملیات دوران مقدس نام برد.
در عملیات کربلای 5 مردان بزرگی از این منطقه آسمانی شدند. که در بین ایشان سرداران شهیدی چون حسین خرازی، یدالله کلهر، اسماعیل دقیقی، عبدالله میثمی و ... به چشم میخورند. حضور مقام معظم رهبری در روز هشتم فروردین ماه 1378 در مشهد شهیدان شلمچه، نورانیت خاصی به این منطقه داد و بنا به دستور معظمله، ادمان شهدای شلمچه توسط آستان مقدس رضوی بنا شد. در این یادمان هشت شهید مدفون هستند که زیارتگاه زائران راهیان نور و مسافران کربلا است.
طلائیه
طلائیه یکی از مناطق مورد بازدید زائران مناطق عملیاتی دفاع مقدس محسوب میشود. منطقه طلاییه در منتهیالیه جنوبغربی دشت آزادگان واقع شده است. مرز ایران در محدوده طلائیه به صورت یک زاویه قائمه است که به آن «دال طلائیه» گفته میشود.
یکی از محورهای اصلی حمله عراق در روزهای اول جنگ محور نشوه،طلائیه، کوشک - اهواز بود، ارتش عراق برای پیشروی به سوی حمیدیه و اهواز از این معبر نظامی وارد خاک ایران شد و پس از شکست مقاومت نیروهای مرزی ایران به سوی جاده اهواز - خرمشهر و جفیر و کرخه کور پیشروی کرد.
طلائیه یکی از محورهای مهم عملیاتهای خیبر و بدر و کلید حفظ جزایر مجنون در طول جنگ بود چرا که تصرف طلائیه به معنی تثبیت پیشروی ایران در «هور» بود.
عملیات خیبر سوم اسفندماه 62 با رمز یا رسولالله(ص) در این منطقه انجام شد و رزمندگان به جزایر مجنون شمالی و جنوبی یورش بردند و حماسههای به یاد ماندنی خلق کردند.
این منطقه شاهد شهادت مردان بزرگی همچون شهیدان حمید باکری و حاج همت بوده است.
یادمان شهدای طلائیه یکی از مقرهای اصلی نیروهای کمیته جستجوی مفقودین پس از جنگ تحمیلی بوده است که پس از کشف پیکرهای شهدای عملیات خیبر، حسینیهای به نام حضرت ابوالفضل(ع) بنا شده است. در مرکز آن یک ضریح زیبای چوبی وجود دارد و پنج شهید گمنام در آن آرمیدهاند.
پاسگاه زید
پاسگاه زید یکی از مناطق مورد بازدید زائران مناطق عملیاتی دفاع مقدس محسوب میشود.زید نام پاسگاهی است در شمال منطقه عمومی شلمچه در غرب جاده اهواز - خرمشهر که از محورهای هجوم اولیه عراق و از راههای دستیابی به جاده اهواز - خرمشهر همچنین یکی از محورهای عملیات بیتالمقدس بوده است.
یادمان پاسگاه زید به یاد شهدای عملیات رمضان بنا شده است.
عملیات رضمان در روز 23 تیرماه سال 61 در منطقه عمومی شمال شملچه تا منطقه کوشک انجام شد و پاسگاه زید یکی از محورهای عملیات بوده است.
پس از جنگ تحمیلی تعداد زیادی از پیکرهای شهدای عملیات رمضان توسط کمیته جستجوی مفقودین در این منطقه کشف شد. 12 شهید گمنام خاکسپاری شده در این یادمان همه ساله میزبان زائران کاروان راهیان نور میباشد.
هویزه
هویزه یکی از مناطق مورد بازدید زائران مناطق عملیاتی دفاع مقدس محسوب میشود. هویزه در جنوب غربی سوسنگرد قرار دارد. هویزه شهر دشتآزادگان بود که به اشغال ارتش عراق درآمد.
از جمله حوادث مهم شهر هویزه، شهادت «حامد جرقی» بخشدار هویزه است که در روزهای اول جنگ توسط دشمن بعثی اتفاق میافتد و همچنین خروش مردم شهر علیه بعثیون به خاطر به شهادت رساندن «سهام خیام» دختر نوجوانی است که در برابر نیروهای متجاوز با شهامت ایستادگی کرد و باعث مقاومت بیشتر مردم در برابر دشمن شد. نیروهای عراقی پس از عملیات نصر و شهادت دانشجویان پیرو خط امام محاصره هویزه را تشدید و در روز 27 دی ماه 59 آن را اشغال و شهر را کاملا تخریب کردند.
شهر هویزه در تاریخ 18 اردیبهشت 61 در مرحله دوم عملیات بیتالمقدس،آزاد شد.
فکه
منطقه عملیاتی فکه یکی از مناطق مورد بازدید زائران مناطق عملیاتی دفاع مقدس محسوب میشود.فکه منطقهای است با تپه ماهورهای فراوان، خوزستان که یکی از محورهای اصلی تجاوز و حمله اترش بعث عراق به شمال خوزستان بوده است.
دشمن پس از اشغال فکه میادین مین و موانع فراوانی را در این منطقه ایجاد کرد. عملیات والفجرمقدماتی در روز 18 بهمن 61 آغاز شد و به علت لو رفتن عملیات و تجهیزات فراوان دشمن و مسلح بودن زمین منجر به پیروزی و پیشروی نشد.
شهیدان حسن باقری و مجید بقایی که از فرماندهان بزرگ سپاه بودند قبل از عملیات والفجر مقدماتی در حین شناسایی منطقه فکه شمالی به شهادت رسیدند.
محل فعلی زیارتگاه فکه، در عملیات والفجر مقدماتی محل نگه داشتن شهدا و مجروحین لشگر 27 محمد رسول الله(ص) و لشگر 31 اشورا بوده که در سال 1371 پیکرهای مطهر 120 تن از ایشان توسط گروهی از همرزمان شهدا کشف شد.
در سال 72 هنگامی که شهید سیدمرتضی آوینی به قصد روایت مظلومیت شهدای قتلگاه فکه عازم این محل بود، بر اثر برخورد با مین به شهادت رسید. سردار شهید علی محمودوند فرمانده گروه تفحص لشگر 27 محمد رسول الله(ص) نیز در روز عید قربان سال 79 در این منطقه هنگام جستجوی پیکرهای شهدا به شهادت رسید.
یادمان محرم
در کیلومتر 45 جاده دهلران اندیمشک در منتهیالیه جاده عین خوش- چم سری(جاده شهید خرازی) و در نزدیکی پاسگاه چمسری، منطقه شرهانی و یامان عملیات محرم قرار دارد.
این یادمان در واقع مقر گروه تفحص لشگر 14 امام حسین(ع) اصفهان بود که در این منطقه و محدوده فکه شمالی و زبیدات عراق به تفحص شهدا میپرداختند و شهدای تفحص شده را در معراج شهدای آن نگهداری کرده و سپس به معراج شهدای اهواز منتقل میکردند.
در سال 1388 پیکر مطهر یک شهید گمنام در این محل به خاک سپرده شد که امروز زیارتگاه زائران و کاروانهای بازدیدکننده از این منطقه است.
عملیات محرم در هشتم دی ماه 61 توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با رمز «یا زینب» در این منطقه انجام گرفت، همچنین در این منطقه تعدادی از عزیزان ارتش جمهوری اسلامی ایران به شهادت رسیده و عدهای مفقود شدند.
پل دویریج
در مسیر جاده عین خوش به پاسگاه چمسری پلی به روی رودخانه دوبریج قرار دارد که در شب عملیات محرم بر اثر بارندگی شدید و جاری شدن سیلابی سهمگین، رودخانه دویرج به طور غیرمنتظرهای طغیان کرد و 30 تن از رزمندگان لشکر 14 امام حسین(ع) را که در کنار دو برج آماده عملیات شده بودند با خود برد. این پل اکنون به نام شهدای عملیات محرم نام گرفته است.
اروندرود
اروندرود یکی از مناطق مورد بازدید زائران مناطق عملیاتی دفاع مقدس محسوب میشود.اروندرود از بزرگترین رودهای جهان است که از به هم پیوستن دجله و فرات در القرنه عراق و اتصال کارون در خرمشهر به آن تشکیل میشود. اروند به معنی تیزو تندرو و در دوره باستان به تمام طول رود دجله و اروند، رود امروزی گفته میشد.به اروند، رود وحشی نیز میگویند. در اروند دو نوع جریان وجود دارد: جریان آرام بر سطح آن و جریانی سریع متلاطم در عمق آن، این رودخانه به علت جزر و مدها و نوع حرکتش این لقب را گرفته است.
این رودخانه دائم مورد مناقشه ایران و عراق بوده و حاکمیت مطلق بر این رودخانه از آرزوهای دیرینه حاکمان بغداد بوده است. یکی از اهداف رژیم بعثی عراق در هجوم سراسری به ایران، حاکمیت مطلق بر اروند و انتقال مررزهایش به ساحل شرقی این رودخانه بود.
اروند در دوران دفاع مقدس، شاهد عملیات والفجر8، یکی از بزرگترین نبردهای دوران جنگ بود. عملیات والفجر8 در روز 20 بهمن 64 با رمز «یا فاطمه الزهرا» با عبور از اروندرود حد فاصل خسروآباد تا رأسالبیشه آغاز شد و پس از 78 روز جنگ تمام عیار شهر فاو به تصرف رزمندگان درآمد؛ عملیات دلیرانهای که تمامی کارشناسان نظامی را متعجب کرد.
در شمال شرق اروندکنار، روبروی شهر فاو عراق، بنای یادبود شهدای والفجر 8 قرار دارد که هشت شهید گمنام در نوروز سال 1380 همزمان با ایام محرم حسینی در این محل و در ساحل رودخانه اروندرود به خاک سپرده شدند.
پل بعثت: پس از تصرف شهر ساحلی فاو در عملیات والفجر 8 و قطع ارتباط عراق با آبهای خلیج فارس، رژیم بعث عراق همه توان خود را برای به زانو درآوردن رزمندگان به کار بست و شهر فاو و نیروهای مستقر در آن را زیر آتش سنگین حملات هوایی و زمینی و ... خود گرفت.
با آنکه عبور نیروی نظامی از اروندرود از نظر کارشناسان نظامی دنیا غیرممکن بود و پشتیبانی از این حجم نیرو در فاو فقط از طریق رودخانه، پل مناسبی را میطلبید لذا به همت نبوغ و درایت ایرانی احداث پل با مشخصات ویژهای چون بهرهمندی از استتار کامل و سایر تدابیر دفاعی در دستور کار فرماندهان جنگ و مسئولین قرارگاه کربلا قرار گرفت.
پل بعثت که از آن به عنوان شاهکار مهندسی جنگ میتوان نام برد پس از شش ماه تلاش و به کارگیری 3400 قطعه لوله، توسط ستاد مهندسی رزمی کربلا و با پشتیبانی قرارگاه خاتمالانبیا(ص) و ستادهای مرکزی پشتیبانی جهاد سازندگی استانهای خراسان و خوزستان در روز 22 مهرماه 65 در 10 کیلومتری جنوب شهر فاو و همزمان با عید مبعث بهرهبرداری شد و به این علت پل بعثت نام گرفت.
دهلران
دهلران یکی از مناطق مورد بازدید زائران مناطق عملیاتی دفاع مقدس محسوب میشود. شهر دهلران، مرکز شهرستان دهلران است و در مسیر جاده مهران اندیمشک واقع شده است.
ارتش عراق پس از پیروزی انقلاب،با سازماندهی افراد ضدانقلاب و نفوذ دادن برخی عناصر حاشیهنشین مرز به منطقه ایلام و با توسل به اقدامات رعبآور،کوشید حاکمین نظام جمهوری اسلامی ایران را در این مناطق تضعیف کند.
این تعرضات در شهریورماه 1359 افزایش یافت و در روز 31 شهریور 59 به هجوم سراسری سپاه سوم ارتش عراق به خاک دهلران انجامید.
دهلران از آغاز تا پایان جنگ بارها هدف تجاوز ارتش عراق قرار گرفت و هر بار آسیب بسیاری دید. شهر دهلران چهار مرتبه مورد اشغال قرار گرفت.
در حملات هوایی ارتش عراق، 45 تن از ساکنان دهلران شهید و 60 تن مجروح شدند. در مقابل، رزمندگان اسلام نیز با اجرای عملیاتهای متعدد،مناطق تحت اشغال متجاوزین را آزاد کردند.
دهلران شاهد دلاوریها و فداکاریهای مردان بزرگ بسیاری بود و هنوز بر تارک شهر دهلران نام و تصویر مردان آسمانی چون شهید عبدالصالح امینیان، شهید هدایت صحرایی و ... به چشم میخورد.
در تاسوعای 1381، پنج شهید گمنام عملیات محرم در ورودی شرقی این شهر به خاک سپرده شدند.
شوش
شوش یکی از مناطق مورد بازدید زائران مناطق عملیاتی دفاع مقدس محسوب میشود.شهر شوش یکی از شهرهای شمالی استان خوزستان است که بین دزفول و اهواز واقع است. با حمله رژیم بعث به میهن اسلامیمان در روز 31 شهریور 59 و پیشروی آنها تا غرب کرخه شهر شوش خای از سکنه شد و پیوسته مورد حملات هوایی و توپخانهای قرار داشت.
رزمندگان اسلام از این شهر به عنوان عقبه جبهه استفاده میکردند. شوش به دلیل بمباران و آتش دشمن در طول 18 ماه خسارات فراوانی دید و بیشتر مناطل و اماکن این شهر و از جمله بخشی از مقبره دانیال نبی تخریب شد.
بقعه دانیال نبی در مرکز شهر قرار دارد و به آن جلوهای مذهبی داده است. این شهر، با عملیات فتحالمبین از دید و تیر مستقیم متجاوزان خارج شد.
از امام علی(ع) روایت شده است: هر کس برادرم دانیال را زیارت کند گویی مرا زیارت کرده است. در دوران دفاع مقدس مزار حضرت دانیال(ع) محل برگزاری دعاها و زیارتگاه رزمندگان اسلام بوده است.
دزفول
دزفول یکی از مناطق مورد بازدید زائران مناطق عملیاتی دفاع مقدس محسوب میشود. دزفول در شمالیترین استان خوزستان واقع شده است. این شهر در دوران دفاع مقدس 169 مرتبه مورد حمله موشکی قرار گرفت؛ به طوری که در میان کشورهای حوزه خلیج فارس به «بلد الصواریخ» یعنی «شهر موشکها» مشهور شد، اما مردم دلیر و خونگرم دزفول شهر را ترک نکرده و در راه دفاع از میهن اسلامی و اهداف والای خود 2600 شهید تقدیم اسلام کردند.
این شهر پس از جنگ به پاس مقاومتهایشان،به عنوان شهر نمونه انتخاب شد.
پایگاه چهارم شکاری(پایگاه وحدتی)
این پایگاه با انجام 1515 سورتی پرواز برونمرزی در زمان دفاع مقدس و تقدیم 45 شهید، جانباز و آزاده خلبان و بیش از 534 شهید،جانباز و آزاده غیرخلبان در دوران پرافتخار دفاع مقدس درخشیده است پایگاه وحدتی شاهد حضور مردان بزرگی چون شهیدان عباس بابایی و حسین لشگری که از افتخارات نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران محسوب میشوند بوده است. این پایگاه در سال 89 به یاد مردان آسمانی خود مفتخر به خاکسپاری یک شهید گمنام شد.
امامزاده سبزهقبا
بقعه سبزقبا در کنار پل دزفول قرار دارد. بنا به روایت سید نعمتالله شوشتری این امامزاده فرزند امام موسی کاظم(ع) میباشد. این امامزاده در ایام مقدس یکی از میعادگاهها و محلهای برگزاری نماز و دعاهای رزمندگان بود.