سال گذشته دانشگاه دوک یک تحقیق دربارهی شبکههای جتماعی انجام داد که نشان میداد میزان پول صرف شده در تبلیغات شرکتها در شبکههای اجتماعی 9 درصد هزینهی بازاریابی آنان را تشکیل میدهد و پیش بینی میشود این رقم در 5 سال آینده به 25 درصد برسد. با این همه افزایش در هزینهکرد شرکتها در تبلیغات در شبکههای اجتماعی، هنوز نیمی از بازاریابان که مورد پرسش این تحقیق قرار گرفتهاند و اعلام نمودهاند نمیتوانند تاثیری از شبکههای اجتماعی را در رونق کسب و کار خود ببینند.
به گزارش جماران به نقل از شفقنا رسانه، اما عدهای هم هستند که این میزان سرمایه گذاری را بسیار ناچیز میدانند؛ مشکل اصلی اینجاست که شبکههای اجتماعی با سرعت بسیار زیادی در حال پیشرفت هستند و شرکتها و کمپانیها نیز به شدت تلاش میکنند با این سرعت همگام شوند. بیشتر شرکتها به دنبال طیف گستردهای از مخاطبان و البته سود هستند اما فکر می کنند شبکههای اجتماعی و نتایج دلخواه از آن، به همان سرعت به دست نمیآید و البته این نتایج همیشگی هم نیست و نمیتوان روی آن حساب کرد.
اما در سال 2015 روند و سرعت پیشرفت شبکههای اجتماعی از این هم بیشتر خواهد شد. اما خبر خوب برای شرکتها یا کسب و کارهای کوچک و بزرگ این است که این شبکهها بخصوص فیسبوک و توییتر قصد دارند روند دسترسی و کار با این شبکهها را برای شرکتها آسانتر و سریعتر کنند و نیز نحوهی ارتباط و تعامل آنان با مشتریان را نیز تسهیل نمایند. به همین ترتیب هم روشهای محاسبهی سود و زیان شرکتها در این شبکهها سادهتر میشود. در واقع سال 2015 سالی است که دیگر به این راحتیها نمیتوان تاثیر شبکههای اجتماعی روی کسب و کار را نادیده گرفت.
و اما در زیر پنج کلید اصلی آمده است که کمپانیها میبایست درسال 2015 در رابطه با رویکرد خود در شبکههای اجتماعی مورد توجه قرار دهند:
- خدمات رایگان دیگر تمام میشود: کسب و کارها باید به فیسبوک پول بدهند یا به دنبال کانالهای ارتباطی و شبکههای اجتماعی دیگر باشند.
آیا صفحه فیسبوک شرکت شما هزاران نفر بیننده دارد که هر روز پستهای بهروز شدهی شما را میبینند و لایک میکنند؟ برای خیلیها این گونه است اما الگوریتمهای فیسبوک فقط اجازهی دسترسی به 16 درصد از آمار طرفداران را به شرکتها میدهند. بر اساس تحقیقات شرکت Oglivy قرار است فیسبوک این رقم را حتی به 6 درصد یا کمتر هم برساند. خود فیسبوک هم رسماً اعلام کرده که روزی این رقم را به صفر خواهند رساند.
چرا این اتفاق میافتد؟ فیسبوک کمکم از نوعی سیستم تبلیغاتی به نام Native Ads بهره میگیرد که در آن شرکتها را تشویق میکند تا از سیستم تبلیغات اجتماعی فیسبوک استفاده کنند که پولی هم است. در حقیقت کم کم فیسبوک تبلیغات رایگان را در صفحات عمومی و شخصی کاربران جمع آوری خواهد کرد و در این صفحات فقط پستهای معمولی خود کاربران را قرار میدهد. هر شرکتی هم که بخواهد تبلیغات کند، باید پول بپردازد تا به این سیستم تبلیغاتی نوین وارد شود.
به همین خاطر ما میبینیم که با پولی شدن هرچه بیشتر تبلیغات در فیسبوک، شرکتها تمایل بیشتری برای تبلیغات در شبکههای اجتماعی دیگری مثل توییتر، اینستاگرام و حتی شبکهی چینی Wechat پیدا کردهاند.
- سرانجام ROI: ابزار ارزیابی شبکههای اجتماعیِ بهتری ظهور میکند: خیلی راههای آسانی وجود دارد تا شما میزان لایکها و کامنتهای صفحه و پستهای خود را در اینستاگرام و فیسبوک ببینید و آنها را اندازهگیری نمایید. اما آیا همهی آنها این آمار را به میزان سود و فروش شما تعبیر و ترجمه میکنند؟ آیا این آمار را به الگوریتمها و نمودارهای قابل استفاده برای شما تبدیل میکنند؟ تا همین چند وقت پیش هیچ نرم افزار یا الگوریتمی وجود نداشت که این رویا را جامهی عمل بپوشاند.
اما حالا این روند در حال تغییر است؛ یک موج از نرم افزارها و ابزارهای تازه به عرصه وارد شدهاند که به روند فروش و محاسبات شرکتها در شبکههای اجتماعی کمک زیادی میکنند. هم اکنون ابزارهایی نظیر uberUV وجود دارند که میتوانند به راحتی به شما بگویند کدام شبکهی اجتماعی بیشتر کلیک یا لایک داشته است یا ترافیک بیشتری را به خود اختصاص داده است. این ابزارها میتوانند به شما بگویند چه محتوایی ارسال میکنید ( متن، تصویر یا فیلم) یا چه بازخوردی دریافت میکنید یا چه کسی به شما پاسخ میدهد. چنین ابزارهایی میتوانند به طور خودکار، پیامهایی که دریافت میشوند را زمانبندی و مدیریت کنند و حتی زمان مناسب آن را هم تعین میکنند. آنها همچنین گزارشهای دریافت و این که چه پیامی را چه تعداد از مخاطبان مشاهده کردهاند و حتی میزان تاثیر آن را نیز مشخص میسازند.
ترکیبی از این ابزارها با بهرهگیری از Google Analytics و نرم افزارهای مخصوص مدیریت ارتباط مشتریان مانند Nimble (که برای محاسبهی میزان درگیری مشتری در شبکههای اجتماعی مورد استفاده قرار میگیرد) این امکان را فراهم میکند تا میزان مراجعه به وب سایت یا شبکهی اجتماعی یک کمپانی ارزیابی شده و به آمارهای قابل مراجعه و استناد ترجمه و تعبیر شود.
همهی این آمارها، شرکت را قادر میسازد تا میزان فروش و سود خود را از طریق شبکههای اجتماعی اندازهگیری نماید. نهایتا ما قادر خواهیم بود توییتها و پستها را به طور مستقیم به میزان فروش و در نهایت «ارزش مادی» خود مرتبط کنیم و از این آمار تنها برای مصارف «انگیزشی و غیرسودآور» بهره نگیریم.
- شبکههای اجتماعی میخواهند کیف پول شما باشند؛ آغاز انقلاب اقتصادی اجتماعی: در ماه نوامبر شرکت اسنپشات، آغاز به کار اسنپکَش را اعلام کرد. این شبکه در واقع اولین شبکهی اجتماعی بود که به کاربران آمریکای شمالی اجازه میداد از طریق مسنجرها و پیامها، پول منتقل کنند. این سرویس، از کارتهای اعتباری استفاده میکند و تا الان رایگان بوده است. روش کار این سیستم به این طریق است که یک سری اطلاعات، که یک بار وارد سیستم میشود، را دوباره نمیتوان وارد کرد. انتقال اطلاعات و پول نیز از یک حساب دیگر با کمترین مراحل انجام میپذیرد و از امنیت زیادی هم برخوردار است.
- انتظار میرود دیگر سایتها و شبکههای اجتماعی نیز برای این که از قافلهی بانکداری الکترونیک (از نوع شبکهی اجتماعی آن) عقب نمانند، وارد این رقابت شوند. در حقیقت در ماه اکتبر هکرها فاش کردند مسنجر فیسبوک نیز دارای امکانات پنهانی برای نقل و انتقال پول است. اگر فیسبوک این امکانات را فعال کند، انتظار میرود 500 میلیون کاربر از آن برای انتقالات مالی استفاده کنند.
- با فعال شدن بانکداری بر پایه شبکههای اجتماعی چند نکتهی مهم به وجود میآید. این که فروشندگان بتوانند امکان فروش و پرداخت بدون هزینه یا با هزینهی ناچیز را داشته باشند، بسیار مهم است. این کار بیشتر از پرداخت با کارتهای اعتباری آنان را جذب میکند چرا که این کارتها در هر خرید و فروش ( تراکنش) 4/0 تا 2 درصد کارمزد دریافت میکنند. به نظر میرسد با درگیری هر چه بیشتر شبکههای اجتماعی چون فیسبوک با تبادلات مالی، شاهد امکاناتی ارزانتر و سریعتر از سوی این شبکهها و جایگزینی آنها با روشهای قدیمیتر خواهیم بود.
- شبکههای اجتماعی + گوشی تلفن همراه، زمینهای بهتر برای ارایهی خدمات به مشتریان:خطوط هوایی، ارایهدهندگان خدمات اینترنت و تلویزیونهای کابلی و بسیاری از صنایع دیگر، همواره بهترین خدمات خود به مشتریان را بر پایهی شبکههای اجتمای ارایه میدهند. مشتریان هم از این شبکهها استقبال زیادی میکنند، چون بسیار شخصی و امن هستند و در عین حال پاسخها نیز سریعتر از روشهای قدیمی نیز عمل میکنند؛ مثلاً در مقایسه با ایمیل یا سیستم 800-1 بسیار سریع هستند. پاسخگویی در شبکههای اجتماعی از طرف شرکتها با رفتار مناسبتری همراه است و مشکلات شناسایی کاربر نیز برای هر دو طرف کمتر است.
اما به هرحال این شبکه هم مشکلاتی دارند. بسیاری از اطلاعات شغلی کاربران آن قدرحساس است که نباید در یک فضای عمومی به اشتراک گذاشته شود. یکی از مشکلات پیش آمده در این زمینه مربوط به سیستم 140Character در توییتر بود. اما به هرحال هیچ شرکتی دوست ندارد به چالههای امنیتی و درز اطلاعات کاربران خود مشهور شود. به همین خاطر نرمافزارها و برنامههای جدید در شبکههای اجتماعی پدید آمدهاند تا میزان شکافها و نقایص کار کمتر شده و خدمات به کاربران افزایش یابد.
یکی از مواردی که انتظار میرود در سال 2015 تجربه شود پدیدهی «شخصی سازی» در شبکههای اجتماعی بخصوص توییتر است که نام لینکهای tweet to can را به خود گرفته است. این فنآوری اختصاصی است چرا که فقط برای یک مشتری خاص است؛ بدین صورت که شرکت با یک خط توییتری مخصوص با یک مشتری خاص ارتباط برقرار مینماید. کلیک کردن روی این لینک خاص به یک شماره تلفن اختصاصی لینک میشود که به طور خاص به یک مشتری تعلق دارد. وقتی ارتباط قطع میشود آن خط تلفن نیز موقتاً غیرفعال میشود. با این روش مشتریان سریعترین پاسخ را در شبکههای اجتماعی دریافت میکنند، به اضافه این که امنیت سیستم تلفنی سنتی را هم در اختیار دارند. شرکتها هم میتوانند خدمات خاص خود را بر پایهی خطوط ارزان شبکههای اجتماعی عرضه کنند.
- این فنآوریهای خودسر؟: نوآوری شبکههای اجتماعی برای کسب و کار در راه است: کلود یا ابرها(ردیفی گسترده از کامپیوترهایی است که به یکدیگر متصل شدهاند و به عنوان یک اکوسیستم واحد به فعالیت میپردازند) نحوهی ورود فنآوری بخصوص شبکههای اجتماعی به شرکتها را تغییر دادند. در گذشته متخصصان آی تی به دنبال سرویسها و برنامههایی بودند که به آنها اجازه میداد کار خود را به بهترین روش انجام دهند. ابداع روش Fremium[2] به همگان این امکان را داد که براحتی ابزارها و محصولات جدید را به صورت رایگان آزمایش کنند. این نرمافزارها و ابزارهای کلودمحور مانند فیسبوک یا دیگر برنامههای مشتریمحور بسیار سریع بودند و اشتیاق مخاطب را هم برمیانگیختند.
همهی اینها بدان معنی است که الان دقیقا نمیتوان گفت در سال جدید میلادی چه برنامههایی ابداع خواهند شد اما به جرات میتوان گفت شبکههای اجتماعی در فکر ساخت برنامههایی جدید در حوزهی کسب و کار هستند.
پس از ابداع نرم افزارهایی چون Yammar( در حوزهی پس انداز و صرفه جویی مالی)، Dropbox (اشتراک گذاری فایل) و Hangout ( برای تماسها با امکان کنفرانس) قطعا شاهد تلاش شبکههای اجتماعی برای بهبود نرم افزارهای تجاری خواهیم بود.