فدریکا موگرینی به عنوان نماینده اتحادیه اروپا و گروه ١+٥ در مذاکرات هستهیی حضور پیدا میکند. این خبری بود که دیروز در رسانههای غربی منتشر شد و سپس اعلام شد کاترین اشتون نیز به همراه مسوول جدید سیاست خارجی اتحادیه اروپا در مذاکرات حضور دارد. اما کمرنگ شدن حضور اشتون که در طول سالهای اخیر در مذاکرات هستهیی حضور داشته است، چه تاثیری در مذاکرات میتواند داشته باشد؟ فدریکا موگرینی چگونه عمل میکند. دکتر سیدعلی خرم، سفیر اسبق ایران در مقر اروپایی اتحادیه اروپا معتقد است که تغییر افراد نمیتواند به تغییر در سیاستهای اتحادیه اروپا منجر شود.
به گزارش جماران، مشروح گفتوگوی «اعتماد» با این استاد دانشگاه در پی میآید:
آقای دکتر! قرار است که فدریکا موگرینی مسوول جدید سیاست خارجی اتحادیه اروپا به جای خانم کاترین اشتون در مذاکرات هستهیی آتی ایران و ١+٥ حضور داشته باشد و خانم اشتون نیز به عنوان مشاور در کنار ایشان باشند. همچنین قرار است یکی از اعضای تیم مذاکرهکننده امریکایی در دور جدید مذاکرات حضور نداشته باشد. فکر میکنید عدم حضور این افراد و یا کمرنگ شدن حضور آنها چقدر میتواند در مذاکرات موثر باشد؟
از حدود چهار، پنج ماه پیش اعلام شده بود که هر دو این افراد عوض میشوند و لذا این خبر، خبر جدیدی نیست و آمادگی برای تغییر وجود داشت اما باید در این باره باید بگویم که سیاستهای کلی به افراد ربطی ندارد و هر کشور یا نهادی که سیاستی را اتخاذ کند، همان را هم دنبال و به کارگزارانش ابلاغ میکند.
به هرحال این دو نفر و به خصوص خانم اشتون از همه امور پرونده هستهیی مطلع بودند و در طول این سالها از فراز و نشیبها و جزییات پرونده هستهیی آگاه بودند. در جزییات مشکلی نخواهد بود؟
همان طور که گفتم در سیاستهای کلی تفاوتی با گذشته ایجاد نخواهد شد ولی افراد به شکل خاص نقشهای متفاوتی میتوانند ایفا کنند به عبارتی، میتوانند ابتکاراتی داشته باشند، در جلب اعتماد طرف مقابل موثر عمل کنند یا تسهیلگر در تسریع روند مذکرات باشند که این مسائل، خارج از روند و سیاستهای کلی است. قبل از خانم اشتون، آقای خاویر سولانا، نقش مثبتی در خصوص پرونده هستهیی ایفا کرد و خانم اشتون نیز ادامهرو کار وی بود و نقش مثبتی ایفا کرد. خانم موگرینی نیز به نظر میرسد نقش مثبتی ایفا کند و سعی میکند نقشی را داشته باشد که مورد وفاق و اجماع همه کشورهای عضو اتحادیه اروپا و اعضای ١+٥ باشد. در مورد فرد جایگزین برای فرد تعویضشده هیات مذاکراتی امریکا نیز همین مساله صدق میکند. البته ممکن است در آنجا افراد بیشتر بتوانند نقشآفرین باشند و مذاکرات را به نتیجه برسانند. به هر حال با توجه به شرایط فعلی آنها افراد را برای تیم مذاکراتی منصوب میکنند که دیدی مثبت داشته باشند.
به نقش مثبت خانم اشتون و آگاهی کاملشان در پرونده هستهیی اشاره کردید. حال فکر میکنید خانم فدریکا موگرینی با توجه به اینکه تازه نیز به سمت مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا منصوب شدهاند و کمتر به پیچ و خم مذاکرات آگاهی دارند، این بیتجربگی و کمآگاهی در مذاکرات اخلالی ایجاد کند؟
این مساله ممکن است اتفاق بیفتد اما این افراد معمولا از افرادی مشاوره میگیرند که قبلا نیز به خانم اشتون مشاوره میدادند. از طرفی، خانم موگرینی حتما از سوابق پرونده و جزییات پرونده چه در زمانهای قبلی و چه در دورهای اخیر مذاکرات، آگاهی و اطلاع کامل پیدا میکنند و این طور نیست که یک دفعه وارد مذاکرات شوند.
آقای خرم! پیشبینیتان از عملکرد خانم موگرینی چیست؟ به نظر میرسد که ایشان به ایران تمایلاتی دارند، این مساله میتواند در مذاکرات موثر باشد؟
ایشان زمانی وزیر امور خارجه ایتالیا بوده است و به عنوان وزیر امور خارجه از نزدیک این مساله را پیگیری میکرده و در جریان آن بوده است. کشورش نیز نظر مثبتی به این پرونده و مذاکرات دارد و ممکن است که خودشان نیز نظر مثبتی داشته باشند. همه اینها کمک میکند که وی در کارش در خصوص مذاکرات هستهیی موفق باشد ولی باید دانست که هر کس دیگری هم بر سرکار میآمد، فرقی در سیاستهای اتحادیه اروپا نمیکرد و او میبایست سیاستهای اتحادیه اروپا را دنبال میکرد؛ به طور مثال، اگر وی نظر مثبتی داشت ولی اتحادیه اروپا نظر مثبتی نداشت این فرد مجبور بود نگاه اتحادیه اروپا را جلو ببرد یا بر عکس اگر فردی با نظر منفی بر سرکار میآمد ولی اتحادیه اروپا نظر مثبت داشت، این فرد میبایست با رویکردی مثبت در مذاکرات وارد میشد.
پس میتوان گفت که تغییر افراد در تغییر سیاست اتحادیه اروپا موثر نیست.
بله. تغییر افراد در تغییر سیاستهای اتحادیه اروپا تاثیرگذار نیست و در خصوص مذاکرات هستهیی نیز تغییر نخواهد کرد. این تغییر فقط میتواند در این مساله موثر باشد که آن فرد ابتکاراتی داشته باشد و بتواند در جلب اعتماد ایران عمل کند.
خانم اشتون توانسته بود که ابتکاراتی داشته باشد.
بله. ایشان این ویژگی را داشت و با اینکه انگلیسی بود ولی سیاستهای خودش از سیاستهای کشورش بسیار بهتر بود. این مساله تاییدکننده نظرم بود که قبلا آن را بیان کردم زیرا با اینکه خانم اشتون انگلیسی بود ولی از آنجایی که اتحادیه اروپا از وی میخواست رویکرد مثبتی و سازندهیی داشته باشد، وی نیز رویکرد مثبت در مذاکرات داشت و خواست اتحادیه اروپا را عملی میکرد.