احتمال تخریب زادگاه پیامبر(ص) و تبدیل آن به کاخ و مراکز خرید!» این تیتری بود که توجه بسیاری از مسلمانان را به خود جلب کرد. مسوولان عربستانی از 10 سال پیش تخریب آثار اسلامی و تاریخی مکه مکرمه را آغاز کردند و تا به امروز 95 درصد از ساختمان ها و مناطق تاریخی مربوط به هزاران سال قبل ویران شده و هتل ها و مراکز خرید جای آنها را گرفتهاند؛ عملیات توسعه اخیرا ستون هایی را ویران کرده که 500 سال قبل برای بزرگداشت واقعه معراج ساخته شده بود.
بنیاد پژوهش میراث اسلامی در لندن اعلام کرد که بیش از 98 درصد اماکن تاریخی و مذهبی عربستان سعودی از سال 1985 تخریب شده اند.
سال گذشته مفتی کل عربستان سعودی با صدور فتوایی بحث برانگیز با تخریب آثار اسلامی در مکه به بهانه توسعه حرمین شریفین موافقت کرد و مدعی شد؛ تخریب هر یک از آثار در حرمین شریفین نه تنها مانعی ندارد، بلکه ضروری است!
روند تخریب آثار اسلامی در عربستان موجب از بین رفتن آثار ارزشمندی شد، از جمله تخریب خانه محل تولد حضرت محمد(ص) و تبدیل آن به کتابخانه عمومی، تخریب خانه همسر ایشان حضرت خدیجه (س) و تبدیل آن به سرویسهای بهداشتی عمومی!، تخریب میادین جنگی دوران صدر اسلام از جمله محل وقوع جنگ بدر و تبدیل آن به پارکینگ و همچنین تخریب بسیاری از آثار اسلامی و تاریخی دیگر.
به گزارش جماران به نقل از شفقنا، حجت الاسلام محمد سالار، معاون امور بین الملل مجمع جهانی اهل بیت(ع) به تخریب برخی از آثار اسلامی اشاره می کند و می گوید: تاکنون بسیاری از مناطق، بقای متبرکه، زیارتگاه ها و آثار اسلامی که یادگار پیامبر اسلام و اهل بیت ایشان بوده به دست رژیم آل سعود ویران شده و اثری از آن باقی نمانده است؛ یکی از این آثار جنه البقیع است. زمانی در قبرستان بقیع کلیه ائمه اطهار، دختران و همسران پیامبر(ص) و بسیاری از اماکن و قبور متعلق به خاندان عصمت و طهارت دارای بقعه بودند، اما تمام آنها توسط رژیم آل سعود ویران شده است.
حجت الاسلام علی انصاری بویراحمدی، رییس مجمع جهانی شیعه شناسی، شرایط را در مدینه بدتر می داند و می گوید: قبرستان بقیع، قبر پدر رسول الله، قبرستان حضرت ابراهیم(ع)، اماکن متبرکه مانند قبور ائمه، امامان و اهل بیت پیامبر(ص) تخریب شده اند.
حجت الاسلام والمسلمین محمدتقی فاضل میبدی، استاد حوزه و دانشگاه به شفقنا می گوید: عربستان مهم ترین آثار تاریخ اسلام در مکه و مدینه همچون زادگاه پیامبر، شهر یثرب و بسیاری از مکان های با ارزش دیگر را به طور کلی منهدم کرده است.
مقامات سعودی تخریب آثار اسلامی را ضروری می دانند و می گویند: پیش بینی می شود تعداد زائران تا سال 2025 به 17 میلیون نفر برسد به همین دلیل عربستان مجبور است برای خدمت رسانی بیشتر و بهتر به زائران، این کشور را با تخریب آثار اسلامی توسعه دهد که در این صورت گسترش مطاف جایی که مسلمانان به دور کعبه دور می زنند، ظرفیتش تا 3 برابر یعنی تا 150 هزار نفر افزایش خواهد یافت.
انصاری بویراحمدی، رییس مجمع جهانی شیعه شناسی خطاب به مسوولان سعودی می گوید: خدمت رسانی به زائران مگر متوقف بر این است که اماکن اسلامی ما نابود شود! خدمت به زائر این است که این اماکن را به روز و بهینه کنید و فرهنگ آن را به زائر نشان دهید.
سالار، معاون امور بین الملل مجمع جهانی اهل بیت(ع) دلیل تخریب آثار از سوی عربستان مبنی بر خدمت رسانی بهتر به زائران را غیرقابل پذیرش می داند و اظهار می کند: درست است که به دلیل ازدیاد زائران و حجاج بیت الله الحرام عربستان احتیاج به توسعه دارد، اما این امر توجیهی برای این مساله نیست که آثار متعلق به پیامبر(ص) تخریب شوند، آنها می توانند بدون تخریب آثار اسلامی، کشور خود را توسعه دهند.
او می گوید: ما هر سال که به مکه می رویم، شاهدیم عربستان یک اثر از آثار اسلامی را تخریب کرده است. اگر دلیل عربستان برای تخریب، خدمت رسانی به زائران است، ما شاهد بودیم بسیاری از این اماکن که تخریب شده در مسیر توسعه نیستند و هیچ گونه مانعی برای این مساله ایجاد نکرده اند.
حجت الاسلام پویا، معاون پژوهشی مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) به شفقنا می گوید: عربستان برای ساخت هتل ها و قصرها از انواع وسایل پیشرفته استفاده می کند و قطعا با استفاده از همین وسایل پیشرفته می تواند آثار مذهبی و تاریخی را حفظ کرده و به توسعه مدنظر برسد. دنیای متمدن نخواهد پذیرفت که ما با توجیه های این چنینی تمدن خود را از بین ببریم و به آن توجه نکنیم.
کارشناسان و تحلیل گران علاوه بر رد ادعای عربستان در تخریب آثار مذهبی مبنی بر خدمت رسانی به زائران، دلایل متفاوتی را برای این امر مورد اشاره قرار می دهند.
ضیاءالدین صدر، نویسنده کتاب "مکه؛ شهر مقدس"، این اقدامات عربستان سعودی را ناشی از اوضاع بد اقتصادی می داند و معتقد است که عربستان با توسعه کشورش می خواهد زائران بیشتری را پذیرا باشد تا از این طریق منافع اقتصادی خود را تأمین کند.
فاضل میبدی، استاد حوزه و دانشگاه، تخریب آثار مذهبی و تاریخی از سوی عربستان را مربوط به فرهنگ این کشور می داند و می گوید: حفظ آثار تاریخی در قاموس کل عربستان به ویژه فرهنگ وهابیت جایی ندارد.
او می گوید: وهابیت تفصیل متفاوتی از اسلام دارند و معتقدند توجه به آثار گذشتگان یک نوع بت پرستی است و همین مساله موجب شده آثار مذهبی را تخریب کنند. به طور کلی منهدم کردن آثار مذهبی یا از روی اعتقادشان است که می گویند در مسلک ابن تیمیه و وهابیت عقیده بر این است یا اینکه یک نوع مبارزه با فرق و مذاهب دیگر دارند.
سالار، معاون امور بین الملل مجمع جهانی اهل بیت(ع) تخریب آثار اسلامی در عربستان را تنها به خاطر اعتقادات و باورهای غلط وهابیت، کینه و عداوت آنها با اهل بیت می داند و اظهار می کند: وهابیت دیگران را از هر اقدامی که خلاف اعتقادشان باشد، تکفیر می کنند و چنین اقدامی هیچ وجه شرعی، قانونی و عقلی ندارد.
او بیان می کند که این اقدامات و فعالیت های عربستان با عقل، شرع و قانون همخوانی ندارد. آنها ذاتا به اینگونه آثار و میراثی که متعلق به پیامبر و خاندان عصمت و طهارت هستند، اعتقاد و باوری ندارند و آنها را بدعت و شرک می دانند.
انصاری بویراحمدی، رییس مجمع جهانی شیعه شناسی، جمود عقلی، عدم برخورداری از اندیشه صحیح و عدم درک و فهم صحیح از اسلام را از جمله علل تخریب بسیاری از آثار اسلامی از سوی عربستان می داند.
در سال 2001 طالبان به دلیل تخریب مجسمه های بامیان بودا با محکومیت بین المللی مواجه شدند اما ارگان های بین المللی تا به امروز در مقابل تخریب 98 درصدی اماکن مذهبی در عربستان هیچ عکس العملی نشان نداده اند.
معاون امور بین الملل مجمع جهانی اهل بیت(ع) سکوت ارگان های بین المللی را به دلیل قصور کشورها و سردمداران اسلامی می داند چرا که در مقابل تخریب ها در عربستان اعتراضی نمی کنند.
رییس مجمع جهانی شیعه شناسی، جامعه جهانی و سازمان های بین المللی را ضعیف، ناقص و ناتوان می داند و می گوید: جامعه جهانی قشری و استکباری برخورد می کنند؛ چرا برای کوچک ترین موضوعی در ایران هیاهو راه می اندازد، اما برای کسی که در مکه و مدینه این همه فجایع به بار می آورد کوچک ترین اتهامی قائل نیست!
معاون پژوهشی مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) معتقد است که اگر کشورهای اسلامی می خواهند تاریخ عظیم و گذشته اسلام را به شکل عینی به جهان و مسلمانانی که کم و بیش 1400 سال است تنها نامی از پیامبر(ص) و اصحاب ایشان می دانند و می شنوند، بازگو کنند، راهی جز حفظ آثار تاریخی و مذهبی ندارند.
اما کشورهای اسلامی چگونه می توانند عربستان را مجاب به عدم تخریب چند درصد باقی مانده از آثار اسلامی و تاریخی کنند؟
فاضل میبدی می گوید: دول کشورهای اسلامی باید منافع خود را کنار بگذارند و عربستان را تحت فشار قرار دهند.
سالار می گوید: کلیه کشورهای اسلامی باید به سازمان های بین المللی و محافل بین المللی شکایت کنند و جلوی این اقدام خلاف عربستان سعودی را بگیرند.
انصاری بویراحمدی می گوید: نباید به صورت مقطعی و فصلی فریادی زده شود و بعدا به فراموشی سپرده شود بلکه باید گروه هایی اجرایی، پیگیر و کاردان که نسبت به این موضوع تعهد و تخصص دارند تشکیل شود و مانع عربستان شود.
پویا علاوه بر اینکه بر تحت فشار قرار دادن عربستان از سوی کشورهای اسلامی اشاره می کند، می گوید: متاسفانه کشورهای اسلامی با اینکه پتانسیل های بسیار بالایی دارند به جهات مختلف سیاسی و اقتصادی و بعضا فرهنگی و عقیدتی در این راه اقدام نمی کنند. کشورهای اسلامی با امکاناتی چون کنفرانس اسلامی و جلساتی که سران کشورهای اسلامی برگزار می کنند، می توانند در مسیر مجاب عربستان مبنی بر حفظ آثار مذهبی اقدام کنند، اما گاهی منافع اقتصادی و گاهی هم منافع سیاسی و عقیدتی مانع این اقدام از سوی آنها می شود.
فاضل میبدی نیز تأکید می کند که دولت ها باید منافع خود را کنار بگذارند و به دنبال حفظ میراث کشورشان باشند چرا که میراث اسلامی نشان دهنده فرهنگ اسلامی است. روشنفکران، نواندیشان و رسانه ها نیز موظفند تخریب آثار اسلامی را بسیار رسانه ای کنند، تا در دنیا صدا کند و با کمک یونسکو که بسیار جدی حافظ میراث فرهنگی کشورهاست، مانع تخریب بیشتر آثار اسلامی شوند.
او به وظیفه علما و بزرگان دینی نیز اشاره می کند و می گوید: متولیان دینی باید با جهل مذهبی وهابیون عربستان مبارزه کنند.
سالار نیز روشنگری جرم و جنایت عربستان را وظیفه علما می داند و معتقد است: همه علمای متعهد در قبال این مساله مسوول هستند.