در یکی از شب های سرد اواخر اکتبر سال جاری گروهی از مردان شهر ساحلی درنا در لیبی، بر روی صحنه یک سالن اجتماعات که پر از نور و چراغ های گوناگون بود جمع شدند و یکصدا به ابوبکر البغدادی رهبر شبه نظامیان تروریست داعش اعلام وفاداری کردند. بدین ترتیب درنا نخستین شهری در خارج از محدوده عراق و سوریه است که توسط گروهی از بنیادگرایان و سنی های افراطی به آن خلافت من درآوردی و خودخوانده می پیوندد.
به گزارش جماران به نقل از شفقنا، از زمان این اعلام وفاداری یا به اصطلاح بیعت است که دادگاه هایی فرمایشی و نمایشی حکم اعدام در ملاء عام را صادر می کنند و هر کس از ساکنان درنا که با قوانین و شریعت من درآوردی داعشی ها مخالفت کند از سوی همین دادگاه ها به تحمل شلاق محکوم می شود. مدارس و مراکز آموزشی به شدت از سوی نیروهای وفادار به داعش کنترل می شوند و مخالفان بنیادگرایان یا مخفی شده یا راه فرار پیش گرفته و برخی از آنان به قتل رسیده اند. قدرت گرفتن و به قدرت رسیدن عوامل و طرفداران داعش در شهر دورافتاده درنای لیبی که 1600 کیلومتر با مناطق تحت کنترل داعش در سوریه و عراق فاصله دارد نشان می دهد که چگونه این گروه رادیکال از مناسبات محلی در جهت اهداف خود استفاده می کند.
به گزارش برخی از فعالان محلی، یک "امیر" جدید به نام "محمد عبداله ابو البرعا الاسدی" برای درنا تعیین شده است، فردی که در واقع یک افراطی و بنیادگرای کمتر شناحته شده اهل یمن است که از سوی داعش از سوریه به لیبی فرستاده شد و خود را به درنا رساند. اولین اعضای گروه تروریستی داعش در آغاز سال جاری از عراق و سوریه به درنا وارد شدند و در عرض کمتر از چند هفته اکثر گروه های بنیادگرایی را که از مدت ها پیش با یکدیگر در حال رقابت بودند حول خود گرد آوردند. و صد البته به گزارش فعالان مدنی و سیاسی درنا ، برخی از مخالفان خود را نیز از بین بردند که از جمله آنها می توان اعضای پیشین شورای شهر و یکی از بنیادگرایان سابق را نام برد.
آن اعلام وفاداری و بیعت در شهر درنا در واقع به داعش این امکان را می دهد که در کشوری نفت خیز مانند لیبی جای پای محکمی برای خود درست کند. شهر درنا در سال های دهه هشتاد و نود نیز شاهد خیزشی مردمی علیه معمر قذافی دیکتاتور معدوم لیبی بود، خیزشی که گرچه در خون خفه شد اما از آن زمان درنا به یکی از پایگاه های بزرگ نیروهای بنیادگرا و افراطی بدل گشت. سال ها بعد و پس از حمله نظامی آمریکا علیه عراق بود که شمار زیادی از حمله کنندگان انتحاری که تابعیت لیبی را داشتند از شهر درنا و برای جنگ با نیروهای آمریکایی به عراق رفتند و در سال های اخیر نیز یک تیپ کامل از مردان پیکارجوی شهر ساحلی درنا در جنگ داخلی سوریه حضور دارند.
اما در بهار سال جاری بود که بخشی از شبه نظامیان لیبیایی عضو داعش به درنا بازگشتند و گروه جدیدی را تاسیس کردند که "شورای جوانان اسلام" نام گرفت و به عضوگیری از میان دیگر نیروهای افراطی محلی پرداخت. و در ماه سپتامبر بود که الاسدی وارد شد و بدین ترتیب بسیاری از نیروهای افراطی و بنیادگرا به داعش پیوستند و البته برخی از آنها عضویت در داعش را با تمام قوا رد کردند.
مهم ترین گروهی که از پیوستن به سازمان تروریستی داعش سر باز زد ، گروه موسوم به "شهدای تیپ ابوسالم" بود که زمانی مهم ترین نیرو در شهر درنا به شمار می رفت. این گروه بنیادگرا که در عین حال به شدت ناسیونالیست نیز است خواهان تشکیل یک دولت دموکراتیک بود، دولتی که البته پس از تشکیل از قوانین شریعت پیروی کند. و شبه نظامیان همین گروه از چند ماه پیش علیه افراد آن شورا می جنگند.
در این میان اما فعالان لیبرال، وکلای دادگستری و قاضیان دادگاه ها بیم جان خود را دارند. در خلال برگزاری انتخابات سراسری ماه مارس بود که نیروهای بنیادگرا به حوزه های رای گیری در درنا حمله بردند و شدت این حملات به اندازه ای بود که روند رای گیری در درنا متوقف شد. در ماه جولای امسال یکی از نمایندگان لیبرال و سابق مجلس لیبی به نام "فریحه البرقاوی" در مقابل دیدگان مردم در خیابان های درنا به رگبار گلوله بسته شد و مرگ وی به ویژه بر ترس و نگرانی های مخالفان و دشمنان نیروهای بنیادگرا افزود. یکی از دوستان نزدیک البرقاوی می گوید:" افرادی مانند البرقاوی آن چه را که در توان داشتند برای راندن و شکست دادن نیروهای بنیادگرا به کار گرفتند اما حاصل این تلاش ها چیزی به غیر از شدت گرفتن خونریزی ها نبود".
هر کس که در درنا مانده است به هر صورت سعی می کند که خود را با وضع موجود وفق دهد. برخی از مردم حتی طی نامه هایی ندامت آمیز خطاب به نیروهای وفادار به داعش از همکاری های سابق خود با مقامات و نهادهای دولتی لیبی اظهار ندامت کرده و از گذشته خود فاصله می گیرند. در صفحه فیسبوک شورای جوانان اسلام می توان نامه های این افراد را دید، نامه هایی که از سوی مثلا یک پلیس راهنمایی و رانندگی، یک سرباز و یک سرهنگ سابق نیروهای امنیتی دوران قذافی نوشته شده است. پس از آن که مخالفان کنار زده شده یا سکوت اختیار کردند، گروه های افراطی و بنیادگرا برای اولین بار در روز 5 اکتبر سال جاری گرد هم آمدند تا از پیروی و بیعت خود با رهبر داعش ابراز غرور و افتخار کنند. در این مراسم حتی بیش از شصت دستگاه کامیون در حالی که شبه نظامیان داعش بر پشت آنها سوار بوده و سرود پیروزی می خواندند مانند مراسم رژه از مقابل سرکردگان داعشی لیبی عبور کردند.
دومین مراسم در هفته گذشته برگزار شد و در این مراسم علاوه بر نمایندگان گروه های رادیکال، شخص الاسدی نیز حضور داشت. آنها یکصدا متنی را به عنوان سوگند وفاداری خواندند و به گزارش فعالان محلی دفاتر دولتی درنا را در اختیار داعش گذاشتند و از این پس آن ساختمان ها در واقع دفاتر دولت داعش محسوب می شوند.
خودروهای با لوگوی "پلیس اسلامی" نیز در حال رفت و آمد در شهر هستند و برای زنان آنهم زنانی که به صورت سنتی و بدون هرگونه اجباری حجاب را رعایت می کنند، ایجاد مزاحمت کرده و گاه در گوشه ای از خیابان مردان نقاب زده در حال شلاق زدن جوانان دیده می شوند. به گفته دو تن از فعالان مدنی درنا، دروس تاریخ و جغرافیا از برنامه درسی مدارس حذف شده و هر روز بر طول و عرض این محدودیت ها و قوانین من درآوردی افزوده می شود.
و در همین حال مخالفان نیروهای بنیادگرا در لاک خود فرو رفته و سکوت اختیار کرده اند. به گفته یکی از شهروندان ساکن درنا، تنها یک نفر یعنی "اسامه المنصوری" استاد مدرسه عالی هنرهای زیبای درنا بود که هنگام اولین گردهمایی بنیادگرایان تروریست لب به اعتراض گشود و خطاب به آن مردان پرسید:"چه می خواهید؟ چرا این جا جمع شده اید؟" و دو روز بعد بود که المنصوری در داخل اتومبیل خود هدف قرار گرفت و کشته شد.