هدفگذاری اصلاحطلبان برای یک سال و نیم باقیمانده کاملا مشخص است؛ حضوری مقتدرانه در انتخابات مجلس دهم. اما برای رسیدن به این هدف همچون گذشته موانعی به اجبار پیش روی کنشگران اصلاحطلب قرار دارد؛ موانعی که سید محمد خاتمی طی یک ماه اخیر تلاش کرده با حرفها و اقداماتش آن را برطرف کند. سخن از تعامل با حاکمیت و پذیرش برخی اشتباهات از سوی اصلاحطلبان، راه جدیدی است که خاتمی نه تنها پیش روی دوستان و همجناحیهای خود قرار داده که پالسی به جناح روبهرو است. با وجود برخی از افراد و گروههای سیاسی که استمرار حیات سیاسیشان وابسته به حاشیهنشینی اصلاحطلبان است به نظر میرسد رفرمیستهای ایرانی روزهای خوبی را پیش رو داشته باشند؛ روزهایی که به تعبیر صادق زیباکلام با کسب اکثریت صندلیهای سبز پارلمان آغاز خواهد شد.
به گزارش جماران، زیباکلام در گفتوگو با «اعتماد» معتقد است که شانس پیروزی برای اصلاحطلبان زیاد است.
با توجه به اینکه یک سال تا انتخابات مجلس باقی مانده است، اصلاحطلبان با چه سازوکاری میتوانند بدبینی موجود در حاکمیت و جناح سیاسی رقیب خود را برطرف کنند؟ آیا اصلا سازوکاری وجود دارد که بتوان این بدبینی را رفع کرد؟
بدبینی به عقیده من مساله اصلی نیست. موضوع این است که اصولگرایان از محبوبیت چندانی برخوردار نیستند و انتخابات 24?خرداد نشان داد که اصلاحطلبان از پشتوانه مردمی برخوردار هستند. اصولگرایان در این انتخابات چهار میلیون رای آوردند و تنها چهار میلیون نفر سعید جلیلی را حمایت کردند. با وجود اینکه در میان اصلاحطلبان درباره اصلاحطلب بودن آقای روحانی حرف و حدیث بسیاری بود و عدهیی از مردم هم رای نداده بودند، آقای روحانی 18 میلیون رای آوردند. بنابراین اصلاحطلبان همچنان از محبوبیت زیادی برخوردار هستند. اصولگرایان هم این موضوع را میدانند. بنابراین تنها دستاویزی که برای?شان باقی میماند این است که برای نامزدها و کاندیدای اصلاحطلب و مستقل مشکل تراشی کنند. به عقیده من این دقیقا کاری است که انجام خواهند داد و تا آنجا که بتوانند برای نامزدهای اصلاحطلب و خصوصا نامزدهای اصلیشان در تهران و مراکز استانها و شهرستانها مشکلتراشی خواهند کرد.
اصلاحطلبان در یک سال گذشته همواره بر انسجام و حرکت بر مدار خرد جمعی حرکت کردهاند. با بهرهگیری از چه فرمول و مدلی اصلاحطلبان میتوانند بر انتخابات مجلس دهم تاثیرگذار باشند؟
اصلاحطلبان باید از یکسو بدانند که اصولگرایان تحت عنوان فتنه، مشکلات زیادی را برای نامزدهای اصلاحطلب از جمله رد صلاحیتها ایجاد خواهند کرد. بنابراین باید سعی کنند در هر حوزهیی نامزدهای زیادی را گردهم آورند و شناسایی کنند که اگر شورای نگهبان آنها را رد صلاحیت کردند، همچنان نامزدهای دیگری باشند که جایگزین افراد رد صلاحیت شده کنند. اگر هم نامزدهای اصلی رد صلاحیت نشدند، بقیه نامزدها به نفع نامزدهای اصلی کنار بروند. در واقع به کارگیری چنین سیاستی برای انتخابات مجلس مفید خواهد بود. از سوی دیگر اصلاحطلبان باید اتحاد وانسجام خود را کاملا حفظ کنند. هیچگونه اختلافی در طیف خود نداشته باشند و با یک جبهه واحد وارد عرصه انتخابات مجلس شورای اسلامی شوند. بسیار مهم است که اصلاحطلبان بتوانند اتحاد و انسجام خود را حفظ کنند و یک حلقه اصلی رهبری به وجود آورند که میتواند متشکل از آقای سید محمد خاتمی، آقای هاشمی، آقای سید حسن خمینی، آقای عارف و آقای ناطق نوری باشد و این افراد شخصیتهای اصلی تصمیمگیرنده باشند و افراد وابسته به این افراد نیز در مراکز استانها به صورت جبهه حرکت کنند. همچنان که وقتی در انتخابات سال 92
به صورت جبهه و منسجم حرکت کردند توانستند به پیروزی برسند.
یعنی شما معتقدید با بهرهگیری از همان مدل امتحان پس داده انتخابات ریاستجمهوری 92 باید برای انتخابات مجلس دهم نیز دست به کار شد؟
دقیقا. همانطور که آقای هاشمی رفسنجانی هم گفتند یک جبهه از ائتلاف نامزدهای اصلاحطلب باید تشکیل شود. به این معنا که طرفداران آقای روحانی هم باید به این جبهه بپیوندند و اصلاحطلبان و نیروهای مستقل به هیچوجه نباید به صورت فردی در این انتخابات وارد شوند.
آیا اصلاحطلبان برای سراسر کشور در انتخابات مجلس برنامهیی هم دارند؟
بله. اصلاحطلبان هم در تهران و هم در مراکز استانها برنامه دارند. دموکراسیخواهی، اتحاد، اعتدال در سیاست خارجی، مبارزه با رکود و تورم موجود در اقتصاد ایران، آشتی با دنیا به عقیده من از اهم برنامههای اصلاحطلبان خواهد بود.
آشتی هواداران اصلاحات با صندوق رای چه آیندهیی را برای گروههای سیاسی و جناح سیاسی رقیب اصلاحطلب به دنبال خواهد داشت؟
اگر بدنه اجتماعی حامی اصلاحطلبان به هر دلیلی وارد انتخابات نشوند، اصلاحطلبان چطور میخواهند در انتخابات پیروز شوند؟ مانند انتخابات مجلس نهم خواهد شد که نامزدهای اصولگرا با حداقل آرا یعنی با پنج الی 10 درصد آرای رایدهندگان وارد مجلس میشوند. پیشامد چنین اتفاقی قطعا به ضرر اصلاحطلبان و همچنین مردم خواهد بود. به این دلیل که طرحها و نظرات مطرح شده در مجلس شورای اسلامی تنها بر وفق مراد درصد کمی از مردم خواهد بود. اگر بروید و مطالعه کنید میبینید که بسیاری از نامزدهای اصولگرا با حدود پنج درصد رای حوزه انتخابیهشان وارد مجلس شدهاند. نباید بگذاریم که این موضوع مجددا اتفاق بیفتد.
آیا حامیان آقای احمدینژاد و اصولگرایان بر تکرار چنین اتفاقی در مجلس دهم حساب باز خواهند کرد؟ چه راهکاری برای به وجود نیامدن چنین اوضاعی در انتخابات مجلس دهم وجود دارد؟
بله. آنها از تداوم آن روند سود میبرند. آقای احمدینژاد هم سعی خواهد کرد که حضور جدی داشته باشد به این دلیل که از حمایت برخی اقشار برخوردار است. مشکل اصولگرایان این است که مجبورند آقای احمدینژاد را داشته باشند. به این دلیل که خودشان از محبوبیتی برخوردار نیستند. کدام شخصیت اصولگرا هست که مانند شخصیتهای اصلاحطلب شاخص و محبوب باشد؟ رهبری شاخصی در میان اصولگرایان وجود ندارد که بتواند هم جناح اصولگرایان و هم بدنه اجتماعیشان را متحد کند. بنابراین به اعتقاد من اصولگرایان چارهیی ندارند جز اینکه با احمدینژاد شریک شوند.
به هر حال همه این مدت اصولگرایان اعلام کردهاند که آقای احمدینژاد اصولگرا نیست. آیا ممکن است دوباره فضایی ایجاد شود که اصولگرایان به احمدینژاد پناه ببرند؟
اصولگرایان از طریق حذف رقیب میتوانند وارد مجلس شوند. روش دوم آنها این خواهد بود که از احمدینژاد کمک بگیرند و از او استفاده کنند.
پیروزی اصلاحطلبان در مجلس آینده و گرفتن اکثریت کرسیهای مجلس چه هیبت و ساحتی برای اصلاحطلبان خواهد داشت؟
من شانس اصلاحطلبان را در مجلس دهم زیاد میبینم. البته مشروط بر اینکه از طریق چانهزنی نگذارند نامزدهای اصلاحطلب از حضور در انتخابات منع شوند. از سوی دیگر درون خودشان هم بتوانند ائتلاف و انسجامی را شکل دهند. اگر طیف اصلاحطلب بتواند جلوی چنین موانعی بایستد و کارکردها و انسجام خود را حفظ کند به عقیده من قطعا چیزی حدود دو سوم کرسیهای مجلس از آن اصلاحطلبان خواهد بود. اگر مجلس آینده اصلاحطلب باشد به نظر من در عرصه سیاست خارجی باید تغییر جهت ایجاد کنند. در عرصه داخلی حوزههای زیادی وجود دارد، حوزه اقتصادی و فضای باز سیاسی و مطبوعات و آزادیهای مدنی و حقوق زنان و خشک شدن دریاچه ارومیه از مسائلی است که باید جزو برنامههای مجلس دهم باشد و مسائل خیلی زیادی هستند که نیاز به اصلاح و ترمیم دارند و مجلس دهم اصلاحطلب میتواند گامهای موثری در جهت برطرف کردن مشکلات و معضلات ملی بردارد.
آیا اصلاحطلبان برای انتخابات مجلس باید با لیست جداگانه وارد شوند یا اینکه باید از یک لیست نزدیک به دولت حمایت کنند؟
قطعا باید بین دولت و تمامی طیفهای اصلاحطلب ائتلاف به وجود آید. همچنان که در انتخابات ریاستجمهوری سال 92 شاهد بودیم ما باید همچنان همان روند را ادامه دهیم و انسجام اصلاحطلبان و نیروهای اعتدالگرای دولت را حفظ کنیم.