به گزارش جماران، سرگه بارسقیان در اعتماد نوشت:
بر اساس نظرسنجی موسسه تحقیقاتی پیو در امریکا، فقط 29 درصد مردم ایالات متحده به این سوال که در کدام کشور مسلمان جمعیت شیعیان بیشتر از سنیهاست، پاسخ درست دادهاند و ایران را انتخاب کردهاند. در این نظرسنجی که بیبیسی جهانی روز دوم اکتبر منتشر کرد، جامعه آماری 1002 نفره این نظرسنجی در پاسخ به این سوال که نخستوزیر فعلی اسراییل کیست، اینطور پاسخ دادهاند: 38 درصد گفتهاند بنیامین نتانیاهو، 11 درصد آریل شارون، 7 درصد حسنی مبارک و 1 درصد دیوید کامرون. بیشترین تعداد پاسخدهندگان (43 درصد) پاسخ دادهاند، نمیدانم. از سوالاتی که بیشترین درصد پاسخ درست به آن داده شده، کشوری است که داعش بخش زیادی از قلمرو آن را تحت کنترل دارد که 67 درصد سوریه را انتخاب کردهاند. بررسی طیف سنی پاسخدهندگان به این سوالات نتایج دیگری را آشکار میکند: ردههای سنی 49-30 و بالای 65 ساله، هر دو 66 درصد به سوال درباره داعش پاسخ درست دادهاند، 74 درصد هم بین 64-50 سال داشتهاند و 58 درصد بین 29-18 سال. رده سنی که بیشترین درصد پاسخ درست به سوال نخستوزیر اسراییل را دادهاند، 65 ساله به بالا بودند (48 درصد). از بین آنها که ایران را
دارای جمعیت شیعه بیشتری نسبت به سنیها میدانند، 29 درصد 29- 18 ساله هستند، 27 درصد 49-30 ساله، 32 درصد 64-50 ساله و 27 درصد 65 ساله به بالا. 40 درصد آنها که به این سوال پاسخ درست دادهاند فارغالتحصیل دانشگاه هستند. این آمار برای اهل فن معنادار است، خصوصا برای دولتی که رویکرد اصولیاش را «پایان بخشیدن به توهم ایرانهراسی» اعلام کرده است. این آمار آینه ایرانشناسی مردمی است که روزانه در معرض پروپاگاندای ایرانهراسی قرار دارند، با این وجود طبق نظرسنجی نهاد برنامه مشاوره عمومی و مرکز مطالعات بینالمللی و امنیتی دانشگاه مریلند امریکا که سه ماه پیش منتشر شد، 61 درصد امریکاییها خواهان توافق مشروط هستهیی واشنگتن با تهران هستند؛ 61 درصد از رایدهندگان حامی همکاری مشترک ایران و امریکا برای حل بحران عراق بودند و 70 درصد هم از همکاریهای ورزشی و فرهنگی دو کشور حمایت کردهاند. حامیان استفاده از ابزارهای اقتصادی و دیپلماتیک برای حل مساله هستهیی در سال نخست روی کار آمدن باراک اوباما در امریکا 73 درصد بود و در سال 86 طبق نظرسنجی گالوپ 67 درصد گفتند از ملاقات رییسجمهور امریکا با رهبران کشورهای خارجی که مخالف ایالات
متحده قلمداد میشوند حمایت میکنند. در سال 87 گزینه دیپلماسی مستقیم ایران و امریکا مورد حمایت 56 درصد مردم ایالات متحده بود که از این میان 74 درصد دارای مدرک لیسانس یا بالاتر از آن بودند و جالب اینکه از جوانان امریکایی که بیشترین میزان حمایت را از باراک اوباما در انتخابات داشتند فقط 38 درصدشان موافق گفتوگوی مستقیم با ایران بودند. نظرسنجی موسسه پیو در سال 88 هم نشان میداد 63 درصد امریکاییها گزینه گفتوگوی مستقیم با ایران درباره برنامه اتمیاش را میپذیرند. این آمار البته به معنی بهبود تصویر ایران در جامعه امریکا نیست؛ بیشتر ناظر به عدم تحمیل هزینه برخورد نظامی دیگری به جامعه امریکاست تا نشانه نگاه واقعبینانه به ایران امروز. سال 87 نظرسنجی گالوپ از جامعه 80 درصدی امریکاییهایی میگفت که دیدگاهی نامطلوب درباره ایران دارند که این بیش از هر کشور دیگری در جهان است.
میزان محبوبیت ایران در جامعه امریکا در سال بعد، 10 درصد بود که بیشترین میزان در گروه سنی 18 تا 34 ساله (18 درصد) دیده میشد. میزان محبوبیت ایران در سال گذشته (2013) به 12 درصد رسید که باز هم در همان رده سنی بالا بود.
میتوان تقصیر ایرانهراسی را به گردن کارتلهای رسانهیی و لابیهای یهودی و هزار و یک عامل موثر در جامعه امریکا انداخت، اما نمیتوان از قصور خود در شناسایی واقعیتهای ایران و ترجمان مخرب برخی از اقدامات در ذهنیت مردم امریکا غفلت کرد. اینکه ایران در رده سنی 18 تا 34 ساله امریکاییها تصویر مثبتتری دارد را به بسیاری عوامل میتوان نسبت داد، ارتباطات اینترنتی، کماثر بودن حافظه تاریخی در شکلگیری ذهنیت آنها و. . . اما اگر ایرانشناسی را مقدمه پایان ایرانهراسی بدانیم، این با تصویری گرهخورده که از داخل منتشر میشود. گرچه همین نظرسنجی اخیر نشان داد که از چگونه جامعهیی سخن میگوییم؛ جامعهیی که نخستوزیر مهمترین متحد دولت خود که از قضا دارای بزرگترین لابی در قوه قانونگذاری آن است را نمیشناسد. پس نمیتوان خیلی انتظار داشت که هم شناخت خوبی از ایران داشته باشد، هم شناخت کاملا درستی، فارغ از تبلیغات رسانهیی و رسوب قضاوتهای تاریخی. بنابراین بخشی از این وضعیت معلول گرایشها و حساسیتهای جامعه امریکا و به ویژه میزان توجه آن به رخدادهای بینالمللی است و بخشی دیگر متاثر از آنچه ما کاشتیم و برداشتیم.
این تصویر صرفا از سوی دولتمردان منعکس نمیشود، بلکه بخشی از آن را خود مردم - خواسته یا ناخواسته - میسازند. این روزها صفحه «بچه پولدارهای تهران» در اینستاگرام چنان که در داخل کشور سروصدایی به پا کرد، اما خارجیها را هم کنجکاو کرد که این تصاویر از ایران تحریم شده بیرون میآید؟ روزنامه نیویورکپست عکسهای بچه پولدارهای ایرانی را دقیقا مشابه تصاویر جوانان پولدار امریکایی دانست که ساعتهای گرانقیمت رولکس، اتومبیلهای پورشه، لباسهای برند و خانههای بزرگ و استخر و... دارند. خود این صفحه نشان داد، لزوما سخنرانی روحانی، جلسه پرسش و پاسخ ظریف در امریکا و اداره دیپلماسی عمومی وزارت خارجه نیست که میتواند ایرانهراسی را بزداید؛ یک صفحه خاص در اینستاگرام - که در ایران مسدود شد - هم میتواند به ساختن تصویری از ایران - فارغ از درستی یا انحراف آن - کمک کند که فراتر از خواست دولتی یا ساختار دیپلماتیک است. نمونه دیگرش را میشد در بازتاب عکسهای براندن، عکاس امریکایی دید که وقتی تصاویری از مردم عادی ایران در کوچه و خیابان را روی وبلاگش گذاشت، کامنتهایی قابل تامل در پیاش منتشر شد که گویای تصویر واقعی کمرنگ و مات
ما ایرانیها در قاب ذهنی امریکاییهایی مثل جان و دیاناست: « کن اسکارتر: احتمالا بیشتر امریکاییها میگن: تهران تو کدوم یک از ایالتهای امریکاس؟»، «دیانا: ازت ممنونم که نشون دادی زنان مسلمان مظلوم واقع نشدن و اونا هم دارن زندگیشونو میکنن. لزوما نباید به شیوه ما زندگی کنن»، «جان: من حتی نمیدونستم تو ایران هم برف میاد! فکر میکردم خشک و بیابونیه»، «آگاتا: شما سورپرایز بشید از اینکه مردم ایران دو تا سر با دستای قلاب مانند ندارن و شبیه بقیه انسانها هستن!»، «جو: اینا اون مردمی هستن که کشورمون به ما یاد داده ازشون متنفر باشیم؟» و...
این دولتها نیستند که فقط تصویر میسازند، بلکه چند بچه پولدار یا بچه فقیر هم میتوانند تصویرسازی کنند. تصویرها سیاست میسازند. آنطور که عکس ملاله با دماغ بریدهاش این دختر را به نوبل صلح رساند؛ عکسهای ماندانا و ملیکا در صفحه بچه پولدارها، با ظاهر شیک و زیبایشان هم میتواند یکی از راههای پایان ایرانهراسی باشد.