قرار است از اواخر مهرماه، ١٠٠ هزار بشکه نفت خام با هدف صادرات از پایانه های نفتی در بورس انرژی عرضه شود.
به گزارش جماران به نقل از ایرنا، پیش از این، روزانه 5 هزار بشکه نفت خام در بورس انرژی برای مصارف پالایشگاه های داخل کشور عرضه می شد که با موفقیت چندانی مواجه نشد و خریداران از آن استقبال چندانی نکردند.
اما این بار، مسوولان وزارت نفت به سراغ اهدافی فراتر رفته و قصد دارند از طریق عرضه نفت خام صادراتی در بورس انرژی تهران، بازارهای جهانی را فتح کنند.
در این راستا، چندی پیش بیژن نامدار زنگنه وزیر نفت اظهار داشت: عرضه 100 هزار بشکه نفت خام در بورس با هدف صادرات نفت خام به صورت ریالی عرضه می شود و اگر کسی بخواهد دلاری خرید کند نیز مشکلی وجود ندارد.
محسن قمصری مدیر امور بین الملل شرکت ملی نفت نیز در خصوص جزییات عرضه ١٠٠ هزار بشکه ای نفت خام صادراتی در بورس انرژی، گفت: عرضه ١٠٠ هزار بشکه از اواخر مهرماه با عرضه ٥ هزار بشکه ای نفت خام متفاوت است و این دو در کنار هم ادامه پیدا می کنند.
وی افزود: چیزی که تاکنون در بورس انرژی عرضه شده، برای مصارف داخلی و محل تحویل آن در داخل کشور بوده است، اما آن چیزی که آقای وزیر اعلام کرد، صادراتی است.
مدیر امور بین الملل شرکت ملی نفت با بیان اینکه تحویل این نفت در مناطق صادراتی خواهد بود، گفت: خریدار پس از خرید این نفت، آن را نمی تواند وارد کشور کند.
قمصری خاطرنشان کرد: خریدار باید در موقع تحویل نفت خام، کشتی های خود را به بنادر صادراتی بیاورد و آن را تحویل بگیرد.
وی در خصوص قیمت ١٠٠ هزار بشکه نفت خام عرضه شده در بورس، گفت: هنوز مشخص نشده است، ولی به دلیل اینکه صادراتی بودن، طبیعی است که به قیمت صادراتی عرضه خواهد شد.
قمصری با بیان اینکه کار بدنه نفت و تشکیلات امور بین الملل شرکت ملی نفت ایران فروش نفت به بهترین قیمت است، گفت: در واقع، فروش نفت به بهترین قیمت، حداکثرسازی فروش و انتقال وجوه حاصل از فروش به بانک مرکزی و خزانه، سه وظیفه اصلی امور بین الملل است.
وی تصریح کرد: بنابراین خیلی برای ما فرق نمی کند که نفت خام از طریق بورس یا از راههای دیگر به فروش برسد.
مدیر امور بین الملل شرکت ملی نفت اظهار داشت: بنابراین اگر بورس بتواند منافع کشور را تامین کند ما از آن استقبال می کنیم.
** نفت خام عرضه شده در بورس مشتری ندارد
در ماه های نخستین سال جاری که با تبلیغات فراوان عرضه نفت خام در بورس آغاز شد، مسوولان وزارت نفت می گفتند که قرار است فصلی نوین در معاملات نفتی ایران شروع شود، اما گذشت زمان، خلاف این گفته ها را نشان داد.
بررسی ها نشان می دهد که نفت خام عرضه شده در بورس، تقریبا بدون مشتری مانده و نتوانسته است اهداف مورد نظر را تحقق بخشد.
مدیرعامل بورس انرژی در این خصوص می گوید: خریداران معتقدند قیمت فروش بالاست و تمایلی برای خرید ندارند.
علی حسینی ادامه داد: از 17 فروردین که معاملات نفت در بورس انرژی آغاز شد فقط حدود یک ماه خریدار وجود داشت و بعد از آن به دلیل تعاونی نبودن قیمت، خریداران کمتر شدند به حدی که دیگر مشتری برای خرید وجود ندارد.
عرضه نفت خام در بورس انرژی عملکرد قابل قبولی ندارد زیرا خریداران قیمت عرضه را نمی پذیرند و پالایشگاه های کوچک مانند پالایشگاه های بزرگ نیز توان خرید ندارند چون شرکت ملی نفت نرخ فروش را بر مبنای ارز آزاد حساب می کند و پالایشگاه های کوچک نمی توانند اقدام به خرید کنند.
در خصوص دلایل ناکامی بورس نفت در ماه های گذشته، عوامل مختلفی ذکر می شود که از جمله مهم ترین آنها می توان به قیمت گذاری ناعادلانه اشاره کرد.
بررسی ها نشان می دهد که تمام بشکه های نفتی که از طریق بورس انرژی به پالایشگاه های بخش خصوصی و کوچک فروخته می شود با محاسبه ارز آزاد است درحالیکه شرکت ملی نفت همین نفت را با قیمت پایین تر به پالایشگاه های بزرگ دولتی می فروشد.
گران تر بودن خوراک خریداری شده شرایط رقابت را از بخش خصوصی گرفته زیرا پالایشگاهی که نفت را گران تر خریداری می کند نمی تواند محصول بهتری در مقایسه با پالایشگاه های بزرگ تر تولید کند به همین دلیل نفت عرضه شده از سوی وزارت نفت به دلیل تعیین قیمتهای ناعادلانه و غیر رقابتی بودن، بدون خریدار مانده است.
مشکل عمده دیگری که تاکنون در عرضه نفت خام در بورس وجود داشته، تعیین نشدن قیمت نفت عرضه شده براساس اصل عرضه و تقاضا است، به طوری که وزارت نفت حاضر نیست نفت خود را به قیمت های پایین تر از نرخ تعیین شده عرضه کند که این فرآیند با کارکرد اصلی بورس مغایر بوده و مانع شفاف شدن قیمت ها می شود.
در واقع به دلیل شفاف نبودن سازوکار، قیمت نفت عملا توسط بورس انرژی تعیین نشده و بلکه به صورت دستوری توسط وزارت نفت ابلاغ می شود.
پس از این ناکامی، تصمیم وزارت نفت برای عرضه نفت خام صادراتی در بورس انرژی، جای تامل دارد.
به نظر می رسد که در صورت اصرار وزارت نفت بر تعیین قیمت نفت خام عرضه شده در بورس به شیوه دستوری و خارج از سازوکار عرضه و تقاضای مرسوم در بورس، این طرح جدید را نیز باید از هم اکنون شکست خورده دانست.
در صورت اصرار وزارت نفت بر تعیین دستوری قیمت ها:
شکست زودهنگام در انتظار طرح عرضه نفت خام صادراتی در بورس
کد خبر:
۶۰۹۶۸