اندیشکده آمریکایی ˈمطالعات راه ابریشمˈ روابط تجاری و سیاسی ایران و جمهوری قزاقستان را به طور فزاینده ای رو به گسترش خواند و تاکید کرد که هر دو کشور از این امر سود می برند.
موسسه پژوهشی مطالعات راه ابریشم که به طور اختصاصی به مطالعات آسیای مرکزی می پردازد، در جدیدترین مقاله خود روابط ایران و جمهوری قزاقستان را مورد توجه قرار داد.
'جان سی دالی'، کارشناس ارشد این اندیشکده یکی از ویژگی های بارز سیاست خارجی قزاقستان را 'چند جانبه گرایی' دانست و تاکید کرد که این کشور به عنوان یکی از پنج کشور ساحلی دریای خزر، برقراری و تداوم روابط حسنه سیاسی و تجاری با همسایگان خود در منطقه خزر از جمله ایران را در اولویت سیاست خارجی اش قرار داده است.
به گزارش جماران به نقل از ایرنا، نویسنده که به عنوان یک کارشناس اقتصادی برجسته معرفی می شود، با اشاره به تحریم های همه جانبه غرب علیه کشورمان نوشت:
'در سال 2013، ارزش تجارت دو جانبه بین ایران و قزاقستان به 620 میلیون دلار رسید، در حالی که این میزان در سال 2012 نزدیک به 678 میلیون دلار بود. به گفته وزارت بازرگانی ایران، قزاقستان هجدهمین شریک تجاری عمده ایران است.'
وی همچنین کشورمان را علاقه مند به توسعه تجارت با این جمهوری پساشوروی دانست و در تایید مدعای خود سخنان 'علی طیب نیا' وزیر امور اقتصاد و دارایی دولت یازدهم را در حاشیه چهارمین نشست وزرای اقتصادی کشورهای عضو 'سازمان همکاری اقتصادی' (اکو) یادآور شد.
براساس این گزارش، طیب نیا در حاشیه اجلاس یاد شده که در اردیبهشت ماه سال جاری در 'آستانه' پایتخت قزاقستان برگزار شد، در دیدار با 'کریم ماسیموف' نخست وزیر این کشور، اظهار داشت که پتانسیل افزایش حجم مبادلات تجاری تهران و آستانه به سالانه پنج میلیارد دلار وجود دارد.
نویسنده که در اندیشکده دانشگاهی 'موسسه مطالعات آسیای مرکزی' نیز فعالیت دارد، همچنین افزود:
'در همان زمان، رییس جمهوری ایران نیز از ضرورت ارتقای همکاری دوجانبه تهران و آستانه در حوزه هایی که منافع طرفین را تامین می کند، سخن گفت. 'نور سلطان نظربایف' رییس جمهوری قزاقستان نیز در جریان سفر همتای ایرانی خود به آستانه برای شرکت در اجلاس سران کشورهای عضو 'سازمان همکاری شانگهای' (SCO)، ایران را یکی از مهم ترین شرکای تجاری کشورش در خاورمیانه دانست.
'نظربایف عامل کاهش مبادلات تجاری دو کشور طی سال های اخیر را شرایط اقتصادی اروپا و جهان دانست و ابزار امیدواری کرد که با شروع به کار راه آهن قزاقستان، ترکمستان- ایران که آسیای مرکزی را به خلیج فارس پیوند می دهد، گردش تجاری ایران و کشورش به 2 میلیارد دلار در سال برسد.
'وی همچنین در نشست خبری مشترک خود با حسن روحانی، رییس جمهوری ایران تاکید کرد که از نظر قزاقستان، جمهوری اسلامی ایران یک شریک مهم در جهان و یک همسایه خوب در منطقه خزر است.'
نویسنده مقاله به امضای چند قرارداد تجاری بین تهران و آستانه اشاره کرد و افزود:
'به گفته وزیر توسعه و سرمایه گذاری قزاقستان ارزش این قراردادها بالغ بر 500 میلیون دلار است و در زمینه های زمین شناسی، متالورژی ، کشاورزی، حمل و نقل، لجستیک، گردشگری و تولید مصالح ساختمانی منعقد شده است.'
'سرمایه گذاری مستقیم خارجی یکی از عوامل رشد و توسعه یک کشور است، با این حال این امر طی سال های اخیر در حاشیه قرار گرفته است. از سال 2005 تا سه ماهه نخست سال 2014، سرمایه گذاری مستقیم ایران در قزاقستان 123 میلیون دلار بود. در حالی که سرمایه گذاری مستقیم قزاقستان در ایران طی مدت مشابه فقط 10 میلیون و 400 هزار دلار بود.'
وی همچنین افزود که روحانی نیز در گفت و گو با خبرنگاران در آستانه، مانند همتای قزاق خود از افزایش همکاری آتی دو کشور خبر داد و تاکید کرد که با افتتاح خط آهن مذکور قزاقستان می تواند سالانه 5 میلیون تن از صادرات خود را از طریق بنادر جنوبی ایران انجام دهد.
کارشناس این اندیشکده با درج برخی از سخنان نظربایف در مورد مزایای بالقوه افتتاح این خطر آهن برای سه کشور ایران، قزاقستان و ترکمنستان و تاکید وی بر روابط حسنه کشورش با ترکمنستان افزود:
'به گفته نظربایف، ایران خواهد توانست از طریق این خط آهن از مزایای ورود به کوریدور اروپای غربی- غرب چین نیز استفاده کند و علاوه بر ورود به بازار قزاقستان به بازارهای های روسیه و چین نیز راه یابد. از سوی دیگر، آستانه نیز قادر خواهد بود به بازارهای تمامی کشورهای خلیج فارس دسترسی پبدا کند.'
صاحب این نوشتار در تشریح تمایل جدی آستانه به توسعه تجارت با تهران افزود:
'نظربایف پیشنهاد تاسیس اتاق بازرگانی ایران و قزاقستان را نیز مطرح کرده و در تلاش است در مناسبات دیپلماتیک هسته ای ایران و غرب نیز به تهران کمک کند. وی ضمن ابراز امیدواری نسبت به شکل گیری توافق هسته ای مورد قبول طرفین در آینده ای نزدیک، حل سریع مناقشه هسته ای را برای آرامش کل منطقه مهم دانست و به عنوان شاهدی دال بر کمک کشورش به حل و فصل این مناقشه، برگزاری دو دور از مذاکرات هسته ای در 'آلماتی' پایتخت سابق این کشور را یادآور شد.'
این تحلیلگر آمریکایی مسائل اقتصادی تصریح کرد که ایران و قزاقستان هر دو از گسترش روابط تجاری دوجانبه سود می برند و درباره مزایای این امر برای تهران و آستانه نوشت:
'ایران می تواند از طریق راه آهن مذکور به بازارهای جمهوری های پساشوروی دست پیدا کند. از سوی دیگر بزرگ ترین مزیت ایران برای قزاق ها این است که می توانند از خاک این کشور به عنوان یک مسیر ترانزیتی امن و مطمئن برای دسترسی به آب های آزاد استفاده کنند.'
وی در پایان سخنان 'یربولات دوسایف' وزیر اقتصاد و برنامه و بودجه قزاقستان را در دیدار با طیب نیا یادآور شد:
'دوسایف ضمن اشاره به اینکه کشورش محصور در خشکی است، تاکید کرد که جمهوری اسلامی ایران بهترین و امن ترین مسیر برای دسترسی کشورش به آب های آزاد است.'