امروزه کارشناسان روابط عمومی و بازاریابی در حال استفاده از تحلیلها، دریافتها و اتفاقات اجتماعی برای حل موضوعات بیشماری هستند که روز به روز با آنها سر و کار دارند. آنها در واقع برای این منظور فقط چشم به راه بروز یک بحران یا اتفاق منحصر به فرد نمیمانند. آنها از [1]Psychographic profiling یا تشکیل پروندهی کامل شخصیتی، هویتی، منافع، دیدگاهها و ارزشهای یک شخص یا یک گروه استفاده میکنند؛ آنها همچنین از تحلیل عملکرد و نتایج گروههای موفق نیز بهره میگیرند. هوش رقابتی و استفاده از تحلیل اعتبار و شهرت، از دیگر راهکارهایی است که تیمهای روابط عمومی و بازاریابی در مبحث «هوش اجتماعی» خود برای هرچه موثرتر کردن برنامهریزی، اجرا و ارزشیابی برنامههای خود استفاده میکنند.
روانشناختی جمعیتی یا Psychographic profiling
دقت در خواستههای یک اجتماع و تحلیل آنها در واقع ابزاری است که یک برند را به درون مغز مشتری وارد میکنند و علایق و دلمشغولیهای اصلی او را کشف مینمایند. تحلیل رفتار شخصیتی مشتری در حقیقت به مکانهایی که او خرید میکند؛ چهطور و چه چیزی میخرد یا به چه موضوعاتی در خرید علاقمند است، دقت میکند. شرکتها در گذشته فکر میکردند هوش اجتماعی یک ضمیمه یا مسالهای فرعی در روانشناختی جمعیتی سنتی است، اما اکنون به این نتیجه رسیدهاند که هوش اجتماعی حاوی مسایلی بسیار مهم با دست کم دو فایده است:
1- دانستن دانش هوش اجتماعی میتواند در مواجهه با پرسشهای مشتری پاسخهای بهتری ارایه دهد که کمترین فایدهی آن صرفهجویی در وقت و هزینه در مقایسه با تحقیقات سنتی خواهد بود.
2- هوش اجتماعی میتواند به عنوان نقشه راه آینده برای جلب مشتریان هدف باشد (به عنوان مثال میتواند در پیشبینی کثرت و تعداد مشتری در هفتههای منتهی به بازگشایی مدارس به شرکت یا برند کمک نماید.)
تحلیل کمپین تبلیغاتی و بازاریابی[2]
هوش اجتماعی به عنوان ابزاری موثر در همه مراحل یک کمپین موفق تبلیغاتی و بازاریابی کاربرد دارد. هوش اجتماعی میتواند در شناسایی مضمونهای گستردهی مربوط به سرفصل سخنرانیها یا گفتگوها، پیامهای هوشمندانه که تاثیرات عمیق روی شنونده یا خریدار به جای میگذارد و در نهایت شناسایی نتایج تاثیرات موفق یک کمپین تبلیغاتی و نیز تحلیل پیشرفتهای آینده کمک شایانی نماید:
- در برنامهریزی برای یک کمپین تبلیغاتی، فهمیدن و گوشدادن به نیاز مخاطب تاثیر عمیقی روی شناخت محورهای بحث دربارهی یک موضوع خاص ایفا میکند. هوش اجتماعی به گروه روابط عمومی یا بازاریابی کمک میکند که با گردآوری اطلاعات از حجم وسیع مخاطبان آنها را در راستای رسیدن به اهداف مورد نظر خود مانند شناسایی گروههای هدف یا خواستههای آنان کمک نماید. (مثلاً این که مردم دربارهی شکر چه میگویند؟ یا نظر اقشار مختلف مردم دربارهی «سبک زندگی سالم» چیست؟
- یک گروه روابط عمومی و بازاریابی در طول تشکیل یک کمپین تبلیغاتی میتواند از هوش اجتماعی برای چکش کاری پیامها و نوع گفتار با جامعهی هدف برای تاثیر بهتر روی آن استفاده کند.
- توجه به خواستههای جمعیت هدف میتواند به رصد فعالیتهای گروه در طول برگزاری کمپین کمک نماید.
- تحلیلهای پس از برگزاری کمپین نیز میتواند از هوش اجتماعی و دریافت نظرات جامعه در کسب بازخورد مناسب و ارزشیابی نتایج کمپین موثر باشد.
هوش رقابتی[3]
وقتی صحبت از هوش رقابتی میشود بسیاری از بازاریابان بازه زمانی شش هفته تا شش ماه را برای پروژههای تحقیقاتی خود مدنظر میگیرند؛ حال آن که هوش اجتماعیِ رقابتی به مسوولان روابط عمومی و بازاریابی این امکان را میدهد که در یک زمان واقعی و ملموس فعالیتهای رقبا و برندهای رقیب را رصد و دربارهی شخصیت رقیب اطلاعات کسب کنند.
حالا این هوش رقابتی چرا این قدر مهم است؟ اهمیت هوش رقابتی را زمانی درک میکنیم که بفهمیم بسیاری از سردمدراران روابط عمومی و بازاریابی به صورت آنلاین تحرکات و فعالیتهای رقبا را رصد میکنند؛ نوع و جنس فعالیت او و نیز استحکام آن را بررسی میکنند و همچنین خط مشی رسانهای و اجتماعی گروه رقیب را تحت نظر میگیرند. این نوع شناخت شامل موارد زیر است:
- چرا یک برند مانند [4]Starbucks همیشه در زمان تعطیلات فروش بیشتری دارد؟
- چرا برخی از مشتریان فقط در مورد یک یا چند برند خاص صحبت میکنند (مثلاً نوجوانان همیشه در مورد [5]Taco Bell صحبت میکنند)
- چرا برخی برندها هیچگاه به یک موضوع خاص برای بحث و تبلیغ اکتفا نمیکنند (مانند weightwatchers.com [6] که اعضا در اتاقهای گفتگو دربارهی همه چیز صحبت میکنند)
یک تیم موفق و پیشروی روابط عمومی با این اطلاعات میتواند استراتژیهای پیامرسانی را دریابد و از رقیبان جلو بیفتد. هوش اجتماعی میتواند مناطق مختلف در یک اکوسیستم اجتماعی را که دیگر رقبا هرگز قدم به آن نگذاشتهاند، شناسایی کند و به یک برند اجازه دهد خود را به خوبی نشان دهد.
تجزیه و تحلیل اعتبار 7
مسایل اجتماعی و توجه به آنها در کنار پوشش سنتی رسانهای، تاثیر عمیقی روی اعتباربخشی یک شرکت یا برند دارند. این برندها با تقسیمبندی مسایل مختلف اجتماعی این هنر را دارند که از اهرمهای اعتباربخشی ثابت شده به بهترین نحو استفاده کنند و به مشتریان و رقبای خود ثابت کنند که از عهده هر مسوولیتی برمیآیند. وقتی بحرانی رخ میدهد، مشتریان این نوع برندها که اعتبار شرکت را در مقاطع گوناگون سنجیدهاند، در جایگاه امنتری قرار دارند چون تاثیر بحران روی برند آنها در مدت زمان طولانی سنجیده شده است.
یک فضای تکامل یافته
دلایل توجه به نظرات مردم و گروههای مختلف اجتماعی و نیز تحلیل آنها روز به روز در حال تکامل است چرا که هوش اجتماعی در حقیقت استفاده از نوعی کانالهای اجتماعی در ارتباط گسترده با مخاطبان و مصرف کنندگان به شمار میرود. اما نکتهی اصلی در این مورد، عدم اکتفای تیمهای تبلیغاتی و بازاریابی به نظریات محدود و ثابت هوش اجتماعی است؛ فکر کردن در بیرون از چارچوبهای خشک و قدیمی هم لازم است و هم سودبخش. یکی از مهمترین ابزارهای استفاده از هوش اجتماعی در زمینهی بازاریابی و یافتن بازارهای جدید، اجازه دادن به مشتری برای اظهارنظر دربارهی کیفیتها و محصولات در هر زمینهای است. با انقلابی که اکنون در شبکههای اجتماعی و رسانهای جهان رخ داده است، دریافت نظرات و نوع نگرش مخاطب هیچ گاه به اندازه امروز مهم و حیاتی نبوده است.
منبع: سایت Institute for Public Relations
ترجمه از محمد بدرلو
انتهای پیام
[1] - روانشناختی جمعیتی: متغیرهای سایکوگرافیک، چه در حوزه بازاریابیهای جاری چه در بخش تجارت و اقتصاد و چه در تحقیقات مرتبط با مسایل اجتماعی و به طورکلی، در هر موضوعی مورد استفاده قرار میگیرد. این متغیرها مطالعاتی است که بیش از هر چیز با شخصیت فردی، ارزشها، دیدگاهها، علایق یا سبک زندگی ارتباط دارد. این روش پژوهشی به تازگی در صنعت گردشگری و تبلیغات به ابزاری مهم برای سیاستگذاران دنیای تجارت از جمله بازاریابی گردشگری مبدل شده است.
[2] - Campaign Analysis
[3] - Competitive Intelligence یا اطلاعات حاصل از تحلیل رقبا
[4] - شرکت معتبر تولید و فروش قهوه عربی
[5] - تولید کننده ساندویچ و فست فود
[6] - سایت مربوط به رژیم های غذایی سالم
[7] - Reputation Analysis