جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

چهار دخالت نظامی آمریکا با یک نتیجه ثابت

کد خبر: ۵۸۲۰۶
چهار دخالت نظامی آمریکا با یک نتیجه ثابت

درسال 1993 ایالات متحده آمریکا به بهانه های « انسانی » بود که در سومالی دخالت کرد. این دخالت در راس یک قدرت بین المللی به منظور حفظ صلح صورت گرفت که سازمان ملل متحد بلافاصله بعد از سقوط محمد زیاد باره و بروز خطر قحطی به دلیل گسترش فعالیت شبه نظامیان و ایجاد هرج و مرج فراخوانش را داده بود. اما ماموریت « کمک رسانی » محدود سازمان ملل موجب بروز رویکردهای سیاسی تازه ای دراین کشور شد و جنگ و ستیزهای شدیدی را به وجود آورد که به درگیری های مرگبار در خیابان های مگادیشو منجر شد و درنهایت نیز آمریکا در سال 1994 از این کشور عقب نشینی کرد. بیست سال بعد سومالی همچنان شاهد درگیری ها و شکاف هایی از این دست بوده و این کشور به دولت های کوچک تری تقسیم شده است که برخی از آنها در شمال یک ثبات نسبی دارند اما آنهایی که در جنوب هستند با تنش و خطر دست و پنجه نرم می کنند. شبه نظامیان دراین کشور همچنان به ترکتازی خود مشغول بوده و از درون آنها از یک سو دزدان دریایی سومالی بیرون می آید و از سوی دیگر « جنبش شباب » به وجود می آید که شاخه ای از تشکیلات القاعده بوده و به نظر نمی رسد هیچ هدف دیگری به غیر از به تعطیلی کشاندن کامل دولت داشته باشد. آنها حتی تردیدی در انجام عملیات تروریستی در کشورهای همسایه از جمله کنیا را ندارند که یک نمونه اش را سال گذشته دیدیم.

از زمانی که سال 2000 زیر دریایی « یو اس اس کول » آمریکا در بندر عدن منفجر شد ، آمریکا به بهانه کمک به دولت مرکزی و نیز مبارزه با تروریسم در یمن دخالت کرد. طی دوسال بعد هسته های کوچک و خفته القاعده در یمن پذیرای هزاران داوطلبی شد که از افغانستان فرار کرده و می خواستند از بافت قبایلی و مناطقی یمن و درمواردی صنعاء پایتخت این کشور استفاده کنند. آنها به همین ترتیب بود که دست به ساخت ابزارهای جدید تروریستی زده و کارشان به جایی رسید که بمب ها را دیگر در درون بدن افراد انتحاری کار می گذاشتند. دراین سالها دولت مرکزی هیچ راهکاری برای مقابله با این تشکیلات یا اخراج هوادارانش نداشت. حتی ایالات متحده آمریکا نیز تنها در حد بسیار محدود کمک هایی کرد. در نتیجه تنش های موجود دریمن بود که « القاعده جزیره العرب » به یکی از طرف هایی تبدیل شد که با سوء استفاده از بحران سیاسی دراین کشور توانست برای خود دستاوردهای جدیدی کسب کرده و درکنار جدایی طلبان جنوب یا حوثی های شمال بر قدرت خود بیافزاید.

درسال 2001 بود که حملات 11 سپتامبر رخ داد و آمریکا جنگ خود علیه تروریسم را اعلام کرد. آمریکا ائتلافی بین المللی را برای حمله به افغانستان واشغال این کشور به وجود آورد. این ائتلاف باید دو هدف را محقق می کرد: یکی پایان دادن به دولت طالبان و دوم ریشه کنی تشکیلات القاعده که در افغانستان برای خود زمینه ها و شرایط مناسبی بخصوص برای آموزش و مسلح کردن افراد خود پیدا کرده بود. درحالی که نیروهای « القاعده » به هرطرف فرار کرده بودند و آمریکایی ها سران و کادرهای این گروه را تحت تعقیب قرار داده بود ، عناصر طالبان به کار مخفیانه و زیر زمینی روی آوردند و با انجام عملیات جدید اجازه ندادند که هرگز کابل روی ثبات را به خود ببیند. بعد از سیزده سال هنوز ائتلاف بین المللی در افغانستان نتوانسته است یک دولت قوی و مورد قبول همگان را برسرکار آورد. این درحالی است که آمریکایی ها برنامه ریزی کرده اند تا پایان سال جاری میلادی خاک افغانستان را ترک کنند و هنوز روشن نیست طالبان برای بازگشت خود به قدرت چه سناریوهایی را در دست دارد.

دوسال بعد درسال 2003 حمله به عراق شروع شد. دراین جا هم یک ائتلاف بین المللی تشکیل شد که هرچند مشروعیت لازم را نداشت اما بهانه اش اینکه صدام حسین رییس جمهور عراق تهدیدی برای امنیت منطقه و بین المللی است. زیرا گفته می شد صدام حسین سلاح های کشتار جمعی در اختیار دارد واز سوی دیگر از گروه های تروریستی حمایت می کند. هیچ یک از این اتهامات بعدها ثابت نشد. بعد از سقوط صدام به دلیل خطاهایی که اشغالگران مرتکب شدند گروه های مسلح به سرعت و به منظور « مقاومت در برابر اشغالگران آمریکایی » شکل گرفت. دراین میان گروه هایی به وجود آمد که از هرجایی برای خود نیرو جذب می کرد. ابتدا بر روی خود نام « القاعده در بلاد الرافدین » گذاشتند و بعد « دولت اسلامی عراق » ، تا اینکه جنبش های بهار عربی در سال 2011 در سوریه شعله کشید و بلافاصله به دلیل نوع برخورد نظام حاکم با معترضان به خشونت کشیده شد. در آنجا نیز گروه های تروریستی جدیدی به وجود آمد و نظام حاکم نیز برای نشان دادن ماهیت مخالفانش به این مساله دامن زد تا بتواند همبستگی جهانی را برای سرکوبی آنها بدست آورد. سال 2012 بود که جبهه النصره با ایمن الظواهری رهبر القاعده بیعت کرد و از سوی دیگر دولت اسلامی عراق و شام یا همان داعش به صحنه آمد. اما قبل از آن در پایان سال 2011بود که آمریکایی ها از عراق عقب نشینی کردند ونوری مالکی در عراق توانست قدرت را برای خود یکپارچه کند. این امر موجب نارضایتی کردها و اهل تسنن شد و زمینه را برای حرکت گروه داعش به وجود آورد که برمناطق سنی نشین سیطره پیدا کرده و آنها رابه سوریه ملحق کند. درنهایت این ابوبکر البغدادی بود که خود را به عنوان « امیر » معرفی و« خلافت اسلامی » نوع خود را که مملو از فجایع خونین و ستم بر اقلیت ها و انجام اعمال وحشیانه بود اعلام کند.

حتی لیبی که با کمک و دخالت نظامی ناتو و به رهبری آمریکا از چنگ نظام سابق رهایی یافت به وضعیتی دچار شدکه هرگز متحدان قبلی فکر آن را نمی کردند. هیچ کس این هرج و مرج و آشوب و ترور را دراین کشور پیش بینی نمی کرد. امروز لیبی در توفانی از بحران های سیاسی - امنیتی غرق شده است به نحوی که برخی آن را حتی یک بحران وجودی می دانند و برخی دیگر می گویند یک نوع « سومالیزه شدن » پیچیده تر است. این وضعیتی است که کم و بیش بقیه کشورهای عرب نیز گرفتار آن هستند.

با توجه به آنچه گفته شد می توان نتیجه گرفت که دخالت های نظامی قدرت های خارجی به سرعت به یک سری جنگ های جدید منجر شده و دخالت کنونی آمریکا نیز مقدمه ای خواهد بود برای جنگ های آینده در عراق و سوریه. برای همین است که باراک اوباما رییس جمهور آمریکا درباره سقف زمانی این جنگ یعنی دوسال یا سه سال هیچ ارزیابی مشخصی ندارد و حتی حرف از غلبه کامل بر تروریسیم نمی زند. چون می داند که این آرزویی دور از دسترس است. از این رو فقط از تضعیف تشکیلات داعش و آرزوی « منهدم کردن » آن سخن می گوید. تردیدی وجود ندارد که اگر جنگ آینده علیه داعش را درکنار سایر جنگ های گذشته قرار دهیم می شود یک جنگ دایمی و پایدار در منطقه که با ایجاد هرگونه ثبات وصلح برای آینده مغایرت دارد.

منبع : الاتحاد

انتهای پیام

دیدگاه شما