یک کارشناس مسائل بینالملل گفت: تندرویها و تلاش برای گسترش نفوذ داعش حتی موسسان این گروه را هم به فکر مبارزه با آنها انداخته است.
به گزارش جماران، علی خرم در گفتوگو با خبرنگار سیاسی خارجی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، با اشاره به علل پیدایش گروههای افراطی و تندرو در عرصه بینالمللی خاطرنشان کرد: یک بخش از این علل به ناکامیهای تاریخی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی بازمیگردد زیرا وقتی ناکامی بر یک ملت یا امتی مسلط میشود آنها به سمت تندروی و افراطیگری روی میآورند.
خرم با اشاره به برخی ناکامیهای مسلمانان طی 50 سال اخیر، گفت: فلسطین برای مسلمانان جهان از اهمیت زیادی برخوردار است به همین دلیل از نظر من بحث فلسطین و اقدامهای اسراییل در قبال آن را میتوان یکی از ناکامیهای مسلمانان دانست. زیرا اسراییل ستمها و ظلمهایی را بر این ملت روا داشتهاند که در نتیجه آن فلسطین برای مسلمانان به سمبل مظلومیت تبدیل شدهاست و همین امر را میتوان یکی از دلایل شکلگیری افراطیگری در دهه 1950 تا 1980میلادی در منطقه دانست.
این کارشناس مسائل بینالملل ادامه داد: ستمهایی که از سوی اسراییل به ملت فلسطین صورت گرفت باعث شد در دورهای بخشی از فلسطینیها به افکار مارکسیستی روی بیاورند تا بتوانند خود را علیه این رژیم مجهز کنند و در همان زمان هم بود که گروههای تندروی فلسطینی به وجود آمدند که اقداماتی در راستای ضربه زدن به اسراییل انجام میدادند.
وی این نظریه که کشورهای غربی و آمریکا با یک اشاره می توانند گروهی را ایجاد و یا آن را از میان ببرند را غلط دانست و گفت: ایجاد حرکتهای اجتماعی زمانبر است و تشکیل آنها هم به انگیزههای دینی، اجتماعی و یا سابقه محرومیت شدید نیاز دارد برای مثال می توان به زمانی اشاره کرد که در رم، گلادیاتورها یا همان بردگان به دلیل محرومیت و ستمهایی که بر آنها میشد با هدایت فردی به نام اسپارتاکوس امپراطوری رم را سرنگون میکنند، سایر حرکتهای اجتماعی هم به همین صورت به سابقهای نیاز دارند و نمیتوان جرقههای تشکیل آن را از خارج زد.
خرم با بیان اینکه عوامل سیاسی هم میتوانند عامل تشکیل جریانهای افراطی و تندرو باشند، خاطر نشان کرد: داعشی که امروز از آن صحبت میکنیم از سال 2006 یا پس از آن تشکیل نشده است، بلکه آنها همان پیروان طالبان و القاعده هستند و در واقع نسل سوم جریان افراطی محسوب میشوند.
وی ادامه داد: البته نباید فراموش کرد که خود داعش در سرزمین سوریه شکل گرفت زیرا سوریه در کنار عربستان، ترکیه، امارات و قطر قرار داشت و به همین دلیل هم غرب تلاش کرد تا در این کشور گروههایی را ایجاد کند که علاوه بر خشن بودن علیه بشار اسد بجنگند و حکومت او را سرنگون کنند. بنابراین انگیزه سیاسی قدرتهای منطقهای و بینالمللی روی هم جمع شد و در نهایت گروهی به اسم داعش را ایجاد کرد.
این کارشناس مسائل بینالمللی با بیان این که داعش، بر خلاف طالبان که عمده نیروهایش را افغانها و اعراب تشکیل می دادند نیروهای خود را عمدتا از میان غربیها و آمریکا برگزیده است، افزود: با اینکه بیشتر اعضای القاعده هم از اعراب و تاحدی هم افغان بودند می بینیم که داعش نه تنها اتباع برخی کشورهای آفریقایی، آسیای مرکزی ، آسیایی و عربی را به خدمت گرفته است بلکه تعداد زیادی از نیروهای غربی که از دانش خوبی برخوردار هستند را هم در اختیار دارد.
وی با اشاره به حضور نیروهای غربی در میان گروه بعثی - تکفیری داعش افزود: لازم است بدانیم که عربستان، ترکیه ، قطر و امارات در منطقه و سایر کشورهای غربی هم در سطح بینالمللی برای این افراد انگیزههای سیاسی ایجاد کردهاند و پس از این ایجاد انگیزه بود که داعش اقدام به سربازگیری در غرب کرد و بعد از آن جبههای در سوریه ایجاد شد که نه تنها از کلیه امکانات نظامی برخوردار بود بلکه قدرت مالی بالایی هم داشت و از مجموع این کمک ها و امکانات بود که داعش شروع به رشد کرد.
خرم گفت: در کشورهای اروپایی برخی مکانهای مذهبی افراطی جوانان را متوجه برخی ناکامیهای مسلمانان در طول تاریخ میکنند و از این طریق اقدام به جذب نیرو برای گروههای افراطی کرده و پس از آن جوانان را تشویق به انتقام گیری میکنند ودر نهایت وقتی موقعیت مناسب آنچه در سوریه رخ داد، ایجاد شود آنها در اینترنت و فضای مجازی فراخوان داده وکلیه جوانانی که به طور مستقیم و یا غیر مستقیم آموزش داده شده اند را به سوریه یا هرجا که لازم باشد می آورند.
وی ادامه داد: نیروهای داعش ابتدا به عنوان این که میخواهند جهاد کنند از سوی عربستان تحت آموزش قرار گرفتند و به موجوداتی تبدیل شدند که سایرین را تکفیر میکردند.
این کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه در آئین وهابیگری تکفیر کردن خیلی راحت است، گفت: در سلفیگری و وهابی گری این کار به وفور انجام میشود و رهبران مذهبی عربستان هم در طول سال به کرات فتوا داده و تکفیر میکنند و به طور کلی این فرهنگ در کنار کمکهای مالی عربستان و کمک نظامی آمریکا و غرب باعث شد تا آنها به سمت کشورگشایی و تشکیل حکومت پیش بروند.
خرم ادامه داد: پولها و کمکهایی که به گروههای تروریستی فعال در سوریه شد سودای تشکیل حکومت و سرزمین مستقل را در سر داعش انداخت و این امر تا جایی پیش رفت که این تروریستها پس از ناکامی در سوریه وارد خاک عراق شده و با بعثیها متحد شدند.
وی تاکید کرد: بنابراین داعش امروز از ترکیب گروههای تروریستی دیروز و بعثیهای عراق تشکیل شده است و از آنجا که بعثیهای عراق از سرنگونی و اعدام صدام کینه به دل داشتند تفکر بعثی خود را به گروههای تروریستی منتقل کردند و در نهایت داعش درآمیخته با بعثیهای عراق تصمیم به تسلط بر عراق، عربستان و کویت و ایجاد حکومتی مانند آنچه صدام به دنبال آن بود گرفتند.
خرم با اشاره به تغییرافکار گروه بعثی - تکفیری داعش در طول زمان، افزود: امروز وقتی از داعش در عراق صحبت می کنیم باید بدانیم که 70 درصد آنها از همان بعثیهای زمان صدام هستند که برخلاف گذشته تبدیل به دشمن عربستان شده اند و این در حالی است که گروه تندرو داعش ساخته عربستان و ترکیه بود. ولی به مرور زمان همین گروه به مخالفت و ایجاد مشکل برای عربستان پرداخت. نکته قابل توجه این است که صدام هم به وسیلهی امارات و عربستان روی کار آمد ولی در نهایت به نافرمانی از آنها سر برآورد و این بار هم برای بار دوم دست ساخته آنها علیه خودشان وارد عمل شده است.
این کارشناس مسائل بینالملل در بخش دیگری از این گفتوگو در رابطه با انتخاب عنوان دولت اسلامی ، توسط گروه داعش خاطرنشان کرد: پس از اتحاد گروه تروریستی که از سوریه به عراق آمدند با بعثیهای عراق به قصد تصاحب عراق، عربستان، سوریه و کویت و ایجاد دولت و خلافت اسلامی وارد عمل شده و نام خود را از در دولت اسلامی عراق و شام به دولت اسلامی تغییر دادند تا بیانگر خواست آنها برای افزایش سیطره خود به سایر کشورهای اسلامی باشد.
خرم ادامه داد: از نظر حقوقی اگر بر فرض محال، داعش حتی نصف عراق را هم تصرف کند نمیتواند تشکیل دولت بدهد زیرا دولتها باید توسط سازمان ملل متحد به رسمیت شناخته بشوند. علاوه بر این که سازمان ملل متحد گروهی که متهم به جنایت جنگی و نسل کشی، پاکسازی قومی، اعدام دسته جمعی و به عبارت دیگر genoside باشند را به رسمیت نمیشناشد. بنابراین داعش با این اقدامات فقط تیشه به ریشه خود میزند و هیچ گاه امکان تشکیل دولت را نخواهد یافت.
این کارشناس مسائل بینالملل در رابطه با مخالف ترکیه برای ایجاد ائتلافی بینالمللی علیه داعش گفت: برخی بر این باورند که مخالفت ترکیه با اقدام علیه داعش به دلیل محافظت از جان گروگانهای این کشور است که در دستان داعش هستند، ولی حقیقت این است که ترکیه خود از موسسان داعش است. علاوه بر این افراد زیادی از اتباع این کشور در اسارت کردها هستند که اقدامی هم برای آزادی آنها صورت نگرفته است.
خرم تاکید کرد: ترکیه و عربستان موسسان اصلی داعش در سوریه بودند و هدفی هم که دنبال میکردند سرنگونی اسد و تغییر تحولات منطقه به نفع خودشان بود. ولی پس از خروج داعش از سوریه باز هم شاهد ادامه کمکهای ترکیه به این گروه بودیم علاوه بر این در حال حاضر تنها راههای مواصلاتی داعش از طریق ترکیه است زیرا این کشور به هیچ وجه نمیخواهد سرمایهگذاریهایش بر روی این گروه از بین برود.
وی با بیان اینکه ترکیه در قبال داعش دچار تناقض شده است، تاکید کرد: ترکیه به عنوان یکی از اعضای ناتو که سربازانش هم در نیروی زمینی این سازمان هستند دچار تناقض شده است زیرا ناتو آماده حمله به مواضع داعش شده و این در حالی است که خود ترکیه همچنان مخالف این اقدامات است. البته اگر عربستان هم از سوی بعثیهای عراق تهدید نشده بود امروز آن هم در کنار ترکیه با حمله به داعش مخالف بود زیرا هر دو کشور موسس داعش هستند. در هر صورت مخالفت ترکیه صرفا به منظور استفاده از سرمایهگذاریهایش روی داعش برای سرنگونی بشار اسد و اهدافش در منطقه است.
خرم در رابطه با تشکیل ائتلاف بینالملیل برای مبارزه با گروه بعثی - تکفیری داعش گفت: بیشتر کشورهای عربی جنبه سیاهی لشگر دارند و تنها عربستان، قطر و امارات توانایی پشتیبانی مالی برای مبارزه باداعش را دارند و احتمالا به صورت سمبلیک هم چند هواپیما از سوی آنها به پرواز درمی آید ولی بار اصلی مبارزه با داعش در عرصه بین المللی بر روی دوش آمریکا و ناتو است و در منطقه هم تنها عراق و ایران به طور جدی در این راستا گام برمیدارند.