اقلیت مخالفان دولت تصور میکنند که گویی هیچ انتخاباتی صورت نگرفته و هیچ شخصی جابهجا نشده است. اینها انتظار دارند تمام مهرههای دولت قبل سر جای خودشان بمانند و هیچ تغییری صورت نگیرد و هیچ سیاستی هم عوض نشود. این یک حرف و انتظار نابجا و نا به حقی است. اینها توجه ندارند که مردم کاندیدایی تحولخواه انتخاب کردهاند و بر سینه طرفداران دولت گذشته و کاندیدای آنها دست رد زدهاند و جریان جدیدی را انتخاب کردهاند. اینها انتظار داشتند رییسجمهور دربست در اختیارشان باشد. این جریان در واقع مخالف خواسته مردم و کلیت جامعه است. انتظار این جریان به حدی است که با وجود آنکه درصدی از خواستههایشان مثل هماهنگی وزرا با آنها صورت گرفته و بر خلاف رویه 35 سال گذشته برای انتخاب فرمانداران، استانداران و مدیران کل با نمایندگان همفکری شده و میشود و تلاش شده تا نظرات آنها تامین شود ولی فراتر از این را میطلبند.
رابطه دولت و مجلس پس از استیضاح وزیر علوم به نظر میرسد وارد فاز جدیدی شده است و تقابل در آن بیش از تعامل به چشم میخورد. اینکه روابط آینده مجلس با دولت چگونه خواهد بود و از این تقابل چه عاید کشور خواهد شد و در پیش گرفتن چه نوع استراتژی از سوی دولت میتواند اثرات ناشی از تقابل را کم کند و سوالهای بسیاری دیگر در همین ارتباط موضوع گفتوگوی ما با رسول منتجبنیا، نماینده پیشین مجلس بوده است. این نماینده اسبق مجلس ایستادگی بر مواضع و شعارها را تنها راه شکست نخوردن دولت یازدهم میداند.
با توجه به اینکه موفقیت دولت نیازمند تعامل با مجلس است، رابطه مجلس و دولت یازدهم را چگونه ارزیابی میکنید؟ آیا مجلس توانسته به دولت برای پیشبرد امور کمک کند؟
شکی نیست که تعامل و هماهنگی بین قوای سهگانه و نهادهای انقلاب لازم و ضروری است و اساسا شرط موفقیت قوا در هماهنگی میان آنهاست. تعارض و تقابل بین قوا موجب از بین رفتن مصالح و منافع کشور و معطل ماندن امور کشور میشود. مثل دوره گذشته دولت که قوای سه گانه در برابر هم قرار گرفته بودند و قسمتی از وقت و نیروی شان صرف دفاع از خود و پاسخگویی به هم میشد. بنابراین تعامل و هماهنگی قوا چون همه عضو پیکر واحد نظام هستند امری ضروری و لازم است. در مجلس به دلیل تعدد نمایندگان که چیزی در حدود 290 نفر هستند و سلایق مختلفی که میان آنها وجود دارد، طبیعی است گاهی مطالبی بیان یا اقداماتی صورت گیرد که این اصل را خدشهدار کند. اما این مساله در جایی غیرطبیعی و نگرانکننده است که مثلا یک نماینده انتظاراتی فراتر از حد قانونی از دولت داشته باشد. یا به طور مثال تعدادی از نمایندگان مصمم شوند اقدام و حرکتی علیه دولت صورت دهند، طبیعی است که این موضوع به دلیل اینکه اقدام و انتظاری غیرقانونی است، میتواند منشأ خیلی از مسائل باشد. این موضوع برای دو قوه دیگر هم صادق است و اگر جزیی از دو قوه دیگر هم، چنین حرکاتی داشته باشند و فرضا وزیری
یا وزرایی علیه مجلس یا قوه قضاییه رفتاری غیرقانونی داشته باشند، به اختلال و اشکال منجر میشود و از آنها هم پذیرفته نخواهد بود. لذا این تعامل و هماهنگی شرط موفقیت همه قوا و کلیت نظام جمهوری اسلامی بوده است و همه باید روی این مساله تکیه و برای رسیدن به آن تلاش کنند. سازوکارهایی مثل تعیین شورا یا فردی از سوی مقام معظم رهبری برای هماهنگی میان قوا که در گذشته به وجود میآمد به این دلیل بود که سه قوه یا نمیتوانستند یا حاضر نبودند تعامل میان آنها برقرار شود.
آیا این تعامل و هماهنگی میان قوا که جنابعالی بر آن تاکید دارید میان دولت و مجلس توانسته شکل بگیرد؟ چون با توجه به سوالهای متعدد نمایندگان از وزرا و حتی استیضاح یکی از وزرای دولت توسط مجلس به نظر میرسد چندان برقرار نبوده است.
در حال حاضر در مجلس شورای اسلامی این تعامل در مدیریت مجلس وجود دارد. یعنی کلیت مجلس، هیات رییسه، ریاست مجلس و اغلب روسای کمیسیونها با کلیت دولت هماهنگ هستند و مشکلی با هم ندارند. فقط اقلیتی در مجلس حضور دارند که با دولت مشکل بنیادین دارند. ریشه این مشکل هم از زمانی بود که در انتخابات ریاستجمهوری برخلاف انتظارات، کاندیدای مورد تاییدشان رای نیاورد و رقیب آنها پیروز شد. در انتخابات ریاستجمهوری دوره یازدهم، مردم اقبال زیادی به دکتر روحانی نشان دادند و بعد از انتخابات این گروه اقلیت به جای اینکه در کار، روش و منش خودشان تجدید نظر و خود را با جامعه هماهنک کنند، تلاش کردند با منتخب ملت در تقابل قرار گیرند.
این گروه اقلیتی که جنابعالی به آن اشاره دارید از دولت چه خواستهها و انتظاراتی دارد که تاکنون در تعامل و هماهنگی با آن طفره رفته و سرباز زده؟
این گروه اقلیت در وهله اول تلاش کرد، رییسجمهور و وزرا را وادار به تسلیم در برابر خود کند تا هرچه آنها خواستند انجام گیرد. آنها میخواستند تمام وزرا، استانداران، فرمانداران و مدیران کل مورد قبول این اقلیت باشند. جالب اینجاست که این اقلیت از حامیان پروپاقرص دولت گذشته هم محسوب میشوند. معنای رفتارها، حرفها و انتظارات این جریان این است که انتخابات یازدهم ریاستجمهوری را باید کان لم یکن فرض کرد و قلم بطلان بر آن کشید. این گروه تصور میکنند که گویی هیچ انتخاباتی صورت نگرفته و هیچ شخصی جابهجا نشده است. اینها انتظار دارند تمام مهرههای دولت قبل سر جای خودشان بمانند و هیچ تغییری صورت نگیرد و هیچ سیاستی هم عوض نشود. این یک حرف و انتظار نابجا و نا به حقی است. اینها توجه ندارند که مردم کاندیدایی تحولخواه انتخاب کردهاند و بر سینه طرفداران دولت گذشته و کاندیدای آنها دست رد زدهاند و جریان جدیدی را انتخاب کردهاند. اینها انتظار داشتند رییسجمهور دربست در اختیارشان باشد. این جریان در واقع مخالف خواسته مردم و کلیت جامعه است. انتظار این جریان به حدی است که با وجود آنکه درصدی از خواستههایشان مثل هماهنگی وزرا با
آنها صورت گرفته و بر خلاف رویه 35 سال گذشته برای انتخاب فرمانداران، استانداران و مدیران کل با نمایندگان همفکری شده و میشود و تلاش شده تا نظرات آنها تامین شود ولی فراتر از این را میطلبند.
با توجه به اینکه شما معتقدید دولت یازدهم سعی کرده همفکریهایی با این جریان داشته باشد، پس چرا با دولت از در تعامل وارد نمیشود؟ به عبارتی دیگر هدف این جریان از تقابل با دولت چیست، چه انگیزهیی از رفتارهای تعاملگریز خود دارند؟
این جریان چون نتوانسته به تمام خواستههایش برسد، راه تقابل را در پیش گرفته و تلاش میکند دولت را فلج و فشل کند، کارنامه دولت را ناکارآمد جلوه دهد، به مردم القا کند که دولت مورد انتخاب آنها ضعیف و ناتوان است. این خط مشی و استراتژی آنهاست. تمام این تلاشها در جهت پراکنده کردن حواس وزرا و به هم ریختن اعصاب آنها و مشغول کردن رییسجمهور و دولت برای دست از کار و تلاش کشیدن است. سوالهای فراوان از وزرا که ابدا قابل مقایسه با مجلسهای گذشته یا همین مجلس با دولت گذشته نیست، دعوتهای فراوان وزرا به کمیسیونها برای مشغول کردن آنها، سرگرم کردن آنها و بازداشتن وزرا از تلاش، کوشش و فعالیت فقط بخشی از کارشکنیهای آنها به شمار میرود.
یعنی معتقدید، استیضاح وزیر علوم هم برمبنای این استراتژی بوده است؟
یکی از جلوههای این کارشکنی تهدید به استیضاح وزیران بوده است. از همان ابتدا هر وزیری که با خواستههای آنها هماهنگ نبود، بعد از سوال و این بدعت بنا گذاشته جدید به نام کارت زرد، آنهـــا را تهدید به استیضاح کردند و همواره شمشیر استیضاح را بالای سر وزرا نگه داشتند تا آنها با ترس و لرز رفتـار کنند و نتواننـــد قدمی مثبت و موثر بردارند. وزرای متعددی را تا به حال تهدید به استیضاح کردهاند. در شرایطی که کشور در آستانه گشایش دانشگاههاست و افکار باید متمایل به آموزش عالی و آموزش پرورش باشد که خللی در انجام امور در وزارت علوم ایجاد نشود و در شرایطی که دنیا و منطقه وضع به هم ریختهیی دارد و قضایای مختلقی به وجود آمده، آنها آمدند یک مساله حاد داخلی را مطرح کردند و قضیه استیضاح وزیر علوم را شکل دادند و مدت چند ماه این قضیه را کش دادند و با رایزنیها و وساطت بزرگان قانع نشدند و سرانجام رفتند وارد قضیه استیضاح شدند.
با توجه به استراتژی ناکارآمد کردن دولت اعتدال از سوی جریان اقلیت مجلس که شما بر آن اصرار دارید، برای آنکه این استراتژی بیاثر شود چه موضعی از سوی دولت میتواند تاثیرگذار باشد؟ به عبارتی دولت چه عملی باید در تعامل یا تقابل با مجلس انجام دهد که از استراتژی جریان مقابل در امان بماند؟
دولت محترم و به خصوص شخص رییسجمهور باید از یک طرف بر مواضع، شعارها و سیاستهای خودشان پافشاری و ایستادگی کنند و هرگز کوتاه نیایند. کوتاه آمدن یعنی پذیرفتن شکست. کوتاه آمدن یعنی تو دهنی زدن به مردم و خواستههای آنها. کوتاه آمدن یعنی پایمال کردن آرای فرد فرد مردمی که با انتظار و امید به این دولت رای دادهاند. لذا دولت نباید هرگز کوتاه بیاید و بر سر مواضع به حق و قانونی خود پافشاری کند. خوشبختانه دولت فعلی مورد اقبال اکثریت مردم، خواص و نخبگان جامعه بوده و از گفتمان، روش و منش آقای دکتر روحانی تحسین و تمجید میکنند. از سوی دیگر باید مواظب و مراقب باشند کارشکنیها، خللی در پیشبرد امور ایجاد نکند یعنی جوری نشود که رییسجمهور و وزرا مجبور شوند بخش زیادی از وقتشان را صرف مانعتراشیهای مخالفان و تخریبکنندگان کنند. خوب است که یک گروهی تشکیل شود که حرفهای اقلیت مجلس را بشنوند، اگر حرف حسابی داشت بپذیرد و اگر انتقادی داشتند و قابل پاسخ دادن بود، پاسخ دهند. خلاصه بهتر است به شکلی منطقی با آنها برخورد کنند ولی وقت زیادی را صرف کارشکنیهای آنها نکنند.
با توجه به اینکه شما سابقه نمایندگی مجلس را داشتهاید آیا فکر میکنید در قبال کارشکنیهایی که از سوی برخی از نمایندگان مجلس علیه دولت صورت میگیرد، دولت میتواند از اعمالی پیشگیرانه بهره گیرد؟ اصولا رفتارهای پیشگیرانه میتواند مفید باشد؟
بخشی از کارشکنیها اصولا قابل پیشگیری نیست. وقتی نمایندهیی بخواهد در قبال دولت کارشکنی کند طبیعی است که کاری از دست کسی بر نمیآید. ولی حتیالامکان باید از هر وسیلهیی برای اقناع مخالفان و دفع خطراتی که از افراطیون متوجه دولت و نظام میشود، استفاده کرد. مثلا بد نیست رایزنیهای دولت با مجلس بیشتر شود تا نمایندگان تحت تاثیر جوسازی جریان افراطی قرار نگیرند. متاسفانه در استیضاح اخیر این جریان، تعدادی از نمایندگان را تحت تاثیر قرار داد. باید تلاش کرد تا اکثریت نمایندگان اقناع و به آنها ثابت شود که این جریان حسن نیت ندارند، هدفشان کارشکنی است.
در پیش گرفتن ادبیات تهاجمی از سوی رییس دولت که چندی قبل نمونه آن صورت گرفت تا چه اندازه میتواند در مواجهه با این جریان موثر باشد؟
آنها در دولت گذشته نشان دادند که ادبیاتشان فرهنگ بیادبی، توهین و تخریب است. آقای رییسجمهور و وزرا باید همواره از فرهنگ مترقی و پیشرفته خودشان که مورد اقبال همه مردم است بهره گیرد و خدای نکرده از آن دست نکشد. بهترین شیوه برای مقابله با این جریان، تلاش دولت برای حل مشکلات مردم است. در این صورت اگر این جریان در یک سال و اندی از عمر باقیمانده مجلس هم بخواهند سنگاندازی کنند و به هر حشیش و وسیلهیی متوسل شوند، محکوم به شکست هستند و موفق نخواهند شد.
بخشی از آنچه امروزه دولت تحولخواه با آن مواجه است به نظر میرسد تا اندازهیی به رفتار منفعلانه اصلاحطلبان در انتخابات مجلس در دوره گذشته هم بیارتباط نیست. اگر اصلاحطلبان در انتخابات مجلس شرکت میکردند آیا وضع دولت در مجلس بهتر از آنچه امروز به نظر میرسد، نبود؟
در دوره نهم مجلس شورای اسلامی اصلاحطلبها حضور پیدا نکردند. نه اینکه رای نیاوردند بلکه کاندیدا نشدند و حضور پیدا نکردند و حتی شخص آقای خاتمی در یکی از شهرهای کوچک رای داد و در انتخابات شرکت کرد و آن سروصداها راه افتاد چون اصلاحطلبها در یک شرایطی قرار گرفته بودند که علاقهیی به کاندیدا شدن و ایستادن نداشتند از این جهت برنده انتخابات جناح اصولگرا شد و در این میان افراطیون هم با تکیه بر امکانات دولتی وارد مجلس و هم میداندار بعضی از قضایا شدند. اگر اصلاحطلبها در انتخابات حضور داشتند، قطعا مجلس چنین وضعیتی نداشت و یک توازن و تعادل قابل قبولی در مجلس به وجود میآمد.
خب الان هم انتخابات آینده مجلس در پیش است، اصلاحطلبها برنامه خاصی برای شرکت در این انتخابات دارند؟
حتما اصلاحطلبها حضور فعال خواهند داشت شرایط اجتماعی به نفع جریان اصلاحات و جریان اعتدال گراست و باید با هماهنگی و یکدلی بین کلیه اصلاحطلبها و اعتدالگراها در انتخابات شرکت کرد. من مطمئن هستم اگر این وحدت، یکدلی و یکپارچگی به وجود آید مجلس آینده خوبی در پیش رو خواهیم داشت. همان مجلسی که امام میخواست، همان مجلسی که اقتضای قانون اساسی است.
یعنی اصلاحطلبها از عدم شرکت در انتخابات آخرین دوره مجلس درس گرفتهاند و در انتخابات آینده برای شرکت در آن برنامه جدی دارند؟
حتما و من مطمئن هستم که با وحدت و انسجام اگر وارد شوند اکثریت کرسیهای مجلس را به خودشان اختصاص خواهند داد.
منبع: اعتماد