رفتار سیاسی یک دیپلمات با یک فعال سیاسی متفاوت است مهمترین تفاوت یک دیپلمات با فعال سیاسی آن است که دیپلمات قواعد بازی بینالمللی را به خوبی میفهمد؛ او میداند چه موقع مذاکره کند، چه زمانی از توافق سخن بگوید. دوستی و دشمنی در نظر او متفاوت از آن چیزی است که فعالین سیاسی درک میکنند. بنابراین خوشبینی یک دیپلمات از جنس خوشبینی یک فعال سیاسی، در تحلیل وقایع روز نیست.خوشبینی یک دیپلمات بر اساس دید واقعگرایی او شکل میگیرد. او توافق میان دو واحد سیاسی را در چارچوب معادلات بینالمللی و حاصل کنش بین قدرتها تحلیل میکنند.از آنجا که سیاست خارجی دولتها، بهطور معمول توسط دیپلماتها راهبری میشود بنابراین ما برای تحلیل رفتار دولتها در عرصه سیاست خارجی باید قواعد بینالمللی حاکم بر رفتار آنان را درک کنیم. این رفتار بهطور معمول توسط دیپلماتهای ارشد تحلیل و به گفتار تبدیل میشود. بهطور مثال دکتر محمدجواد ظریف وزیر امورخارجه کشورمان در سفر به بروکسل و پس از مذاکره با اشتون، خوشبینی خود را نسبت به مذاکرات بیان کرد. خوشبینی ظریف و معاونانش نسبت به مذاکرات بیش از هر چیز یک خبر محسوب میشود؛ چراکه مذاکرات در طول دوماه گذشته فراز و نشیب و به تعبیری صحیحتر نقاط مثبت و منفی فراوانی داشته است. دلیل خوشبینی ظریف را میتوان در نقاط مثبت و منفی این روزهای تعاملات تاثیر گذار بر پرونده هستهای جستوجو کرد. از نقاط منفی تاثیرگذار بر حل پرونده هسته ای ایران تحریمهای یکجانبهای بود که واشنگتن علیه 28 شخصیت حقیقی و حقوقی اعمال کرد. این تحریمها مغایر با روح توافقنامه ژنو و بر مذاکرات تاثیر منفی داشت. اما نقاط مثبت تعاملات ایران و دنیای بینالملل که درنهایت موجب شد جهتگیری مذاکرهکنندگان و ایران دوباره به سمت میز مذاکره باشد عبارت است از: موضع مشترک ایران و غرب برای برخورد با داعش، تلاش ایران برای بازگشت آرامش به منطقه و ایفای نقش تنشزدایی کشورمان در منطقه. همه این عوامل و عواملی بیش از اینها که پیشتر عامل بر سر میز مذاکراه نشستن ایران و 6 کشور مذاکرهکننده بود را میتوان از عوامل موثر بر خوشبین شدن طرفین به روند مذاکرات ارزیابی کرد.آگاهان به خوبی میدانند پرونده هستهای ایران بیش از آنکه یک پرونده حقوقی -فنی باشد یک پرونده سیاسی است بنابراین تمام تعاملات بینالمللی، بهخصوص تعاملات ایران با جامعه بینالملل بر آن تاثیرگذار است. این تصور اشتباه است که تحلیلگری پرونده هستهای کشورمان را تافتهای جدا بافته از روابط بینالملل پندارد. برخورد با خبرنگار آمریکایی، غرب و بهخصوص دولت حاضر در کاخ سفید را بر آن داشت که موضوع بحران خاورمیانه را جدی بگیرد. از سوی دیگر ایران حاضر شد آقای مالکی در عراق کنار برود و شخص دیگری در عراق مسئولیت پست نخستوزیری را برعهده بگیرد. این حمایت امید به بازگشت آرامش را در عراق بالا برد. همچنین این پیام را به غرب داد که ایران تاثیرگذارترین کشور در مناطق بحرانزده است که بیتردید همکاری و گفتوگو با آن میتواند آینده امنیت اقتصادی و سیاسی منطقه را تامین کند. اکنون همگان میببینند که آمریکا برای برخورد با داعش وارد فاز نظامی شده است. بیتردید ایران و آمریکا منافع مشترکی در خاورمیانه و پرونده هستهای دارند که ادامه گفتوگوها تامینکننده این منافع است. تمام این منافع مشترک و مسائلی مانند نیاز طرفهای مذاکرهکننده برای گفتوگوهای بیشتر در خصوص پرونده هستهای موجب شد، ظریف و همتایان مذاکرهکنندهاش نسبت به آینده مذاکرات امیدوار باشند. باید در نظر داشت که اساس کار یک توافق خوب، تامین منافع مشترک طرفین است. بنابراین تحلیل خوشبینی ظریف و عراقچی را باید در این چارچوب نگریست.
منبع: آرمان