سیاست کنار کشید اما پس از روی کار آمدن پرزیدنت عبدالفتاح السیسی بار دیگر به کار دعوت شد و با توجه به اعتماد متقابل وی و رییس جمهور مصر هدایت مهم ترین نهاد دیپلماسی کشور را بر عهده گرفت. در اسناد ویکی لیکس
از شکری به عنوان "میزبانی مهربان" و البته "مردی خشن و تهاجمی" یاد شده است. شکری ساعت هشت صبح با ما قرار مصاحبه داشت اما به دلیل تماس تلفنی رییس جمهور که نیم ساعت به درازا کشید این مصاحبه با تأخیر
انجام شد.
به گزارش جماران به نقل از شفقنا، شکری در این مصاحبه از تحولات در غزه و کشورهای منطقه می گوید.
س: جناب وزیر شکری، جنگ میان اسراییل و حماس در نوار غزه هفت هفته به درازا کشید تا این که شما توانستید برای یک آتش بس نامحدود میانجیگری کنید. بیش از دو هزار فلسطینی جان خود را از دست دادند و حملات هوایی اسراییل اسلام گراها را تضعیف کرد. آیا شما از این مساله خوشحالید؟
ج: نه به هیچ وجه. این ویرانگری غیرقابل تصور همه را خشمگین کرد. حال مساله مهم ملت فلسطین و کاهش دادن رنج های آنان است.
س: حماس از دل اخوان المسلمین برآمده است، همان گروهی که دولت شما آن را یک گروه تروریستی می داند و با آن مبارزه می کند. به این ترتیب مصر و اسراییل یک دشمن مشترک دارند یعنی اسلام گراها.
ج: ما شاهد یک تراژدی انسانی بودیم و برایمان تفاوتی ندارد که چه کسی به کدام اردوگاه تعلق دارد و چه اهدافی را دنبال می کند. افزون بر آن حماس و فتح یک دولت وحدت ملی تشکیل داده اند و حال بار دیگر فلسطینی ها وحدت نظر پیدا کرده و می توانند مذاکرات مؤثری را با اسراییل آغاز کنند. ما از این مساله استقبال می کنیم و خواهان آن هستیم.
س: اما آن دولت وحدت ملی مولود یک ضرورت و اجبار است و حماس هرگز حاضر نمی شود کنترل خود بر غزه را به رقیب واگذار کند.
ج: این فلسطینی ها هستند که باید در مورد این که چه کسی نماینده شان باشد و چه چیزی به صلاحشان است تصمیم بگیرند. این دولت جدید حداقل بر روی کاغذ حاصل همان توافقی است که ما همواره خواهان آن بوده ایم.
س: اما شما به هنگام ادای این جملات لبخند می زنید و معلوم است که خودتان هم چندان اعتقادی به این دولت مشترک ندارید...
ج: من لبخند می زنم زیرا شما می خواهید من را وادار به گفتن حرفی کنید که هرگز نخواهم گفت...
س: ... زیرا شما از تضعیف حماس خشنود هستید.
ج: من می گویم ما از این وحدت و اتفاق نظر استقبال می کنیم. این که تشکیلات خودگردان به ریاست پرزیدنت محمود عباس بتواند بار دیگر در غزه جای پایی داشته باشد بسیار مهم است.
س: پایان دادن به محاصره غزه خواست اصلی حماس است. تا به امروز غزه نه تنها از سوی اسراییل بلکه از سوی مصر نیز تحت محاصره قرار دارد و گذرگاه مرزی رفح مسدود شده است.
ج: شما اشتباه می کنید، گذرگاه رفح هرگز مسدود نشد اما رفت و آمد تحت ضوابطی قرار گرفت و به وضعیت امنیتی بستگی داشت. فراموش نکنید که در طرف ما منطقه سینا قرار دارد، همان منطقه ای که در آن خشونت و افراط گرایی غوغا می کند. با این حال در خلال همین جنگ چهارده هزار نفر و 1800 تن مواد غذایی از گذرگاه مرزی رفح عبور کردند. وقتی از محاصره صحبت می کنید این مساله مربوط به اسراییل می شود. اسراییل یک نیروی اشغالگر است که شش گذرگاه مرزی را در کنترل خود دارد و در عمل آن را مسدود کرده است.
س: آن تونل های قاچاق کالا هم برای شکستن همین محاصره میان غزه و مصر حفر شد. پرزیدنت محمد مرسی که عضو اخوان المسلمین بود هیچ اقدامی علیه این تونل ها نکرد اما رییس جمهور جدید یعنی عبدالفتاح السیسی دستور تخریب آنها را صادر کرد.
ج: این سیستم تونل های زیرزمینی بیش از هر چیز برای قاچاق اسلحه کاربرد داشت. تا مدت ها نزدیک به هزار تونل وجود داشت که ما توانستیم بسیاری از آنها را تخریب کنیم. در آینده نیز از مسدود کردن این راه های قاچاق خودداری نخواهیم کرد. شبه جزیره سینا نباید به محل تزانزیت اسلحه بدل شود.
س: گفته می شود که ایران این سلاح ها را ارسال می کند. آیا این مساله حقیقت دارد؟
ج: شما که انتظار ندارید من در این جا نامی ببرم؟ فقط این را می توانم بگویم که ایران نقشی منطقه ای در خاورمیانه ایفا می کند و همیشه این نقش را ایفا می کرده است. ایران به دلیل وسعت و امکانات و نفوذش یک قدرت منطقه ای مهم به شمار می آید. و البته روابط میان تهران و قاهره در مدت این سه دهه هرگز چنگی به دل نمی زند.
س: در کشور همسایه شما یعنی در لیبی هم اسلام گرایان صاحب نفوذ شده اند.
ج: وضعیت در لیبی بسیار نگران کننده است. عناصر رادیکال که در درگیری های مسلحانه کشور شرکت دارند از ارتباط هایی با سازمان های تروریستی بین المللی نیز برخوردارند و از همین رو لیبی با خطر بزرگی روبروست. برای احیای روند سیاسی لیبی در روزهای اخیر کنفرانسی با شرکت کشورهای همسایه لیبی یعنی تونس، الجزایر، نیجر، چاد و سودان در قاهره برگزار کردیم. فروپاشی یا تبدیل شدن لیبی به کشوری شکست خورده برای همه ما وحشتناک است.
س: ظاهرا مصر از حمله نظامی به لیبی چندان ابایی ندارد. از قرار معلوم نیروی هوایی شما مواضع شبه نظامیان اسلام گرا را بمباران کرده است.
ج: این گزارش ها صحت ندارد. چنین اخباری هیچ پایه و اساسی ندارند. ما هیچ مداخله ای در لیبی نداشته و نخواهیم داشت.
س: پس آن خبرهایی که در رسانه های مصر در مورد حمله به لیبی منتشر می شود از کجا می آید؟ بر اساس این گزارش ها نیروهای شما از مرز لیبی عبور کرده و علیه اسلام گرایان می جنگند.
ج: نه این حقیقت ندارد. ما خواهان یک راه حل سیاسی هستیم و نه جنگ.
س: ژنرال لیبیایی خلیفه هفتر تلاش دارد که خود را به عنوان وزنه ای در برابر اسلام گرایان قرار دهد. آیا به قدرت رسیدن مردی مقتدر برای پایان دادن به این هرج و مرج امر مطلوبی است؟
ج: انتخابات پارلمانی با حضور احزاب و فراکسیون های مختلف نشان داد که مردم لیبی به آگاهی های سیاسی جدیدی دست یافته و حفظ دستاوردهای انقلابشان را جدی می گیرند. طبیعتا به افرادی نیاز است که قدرت رهبری داشته باشند اما این کار باید در چارچوب یک سیستم تکثرگرای کارآمد انجام بگیرد.
س: مردم مصر هم با انتخاب پرزیدت السیسی یعنی فردی که روزی فرمانده ارتش و وزیر دفاع بود تمایل خود را به مردی قدرتمند نشان دادند.
ج: السیسی به این دلیل که یک مرد قدرتمند بود انتخاب نشد بلکه دلیل انتخاب وی این بود که مردم با زندگی و ویژگی های وی آشنا بودند. آنها می دانستند که السیسی خواهان یک مصر مدرن و با ثبات است. به همین دلیل آن انتخاب به یک رأی اعتماد عظیم بدل شد.
س: السیسی 96 درصد آرا را کسب کرد و رقیب وی کمتر از چهاردرصد. این یک انتخاب نبود بلکه یک تاجگذاری بود.
ج: متأسفم که شما چنین دیدگاهی دارید. باید بدانید که این مردم در دوران اخوان المسلمین چه گرفتاری هایی داشتند. و همین دلیل آن رأی بسیار بالا بود. آیا فکر می کنید مردم را مجبور کردیم به کسی رأی دهند که ما او را قبول داریم؟ خیر. انتخابات آزاد و عادلانه بود و آرای مردم در حوزه های رأی گیری شمارش شد و این یک انتخاب بود.
س: دقیقا به همین خاطر بسیاری از شک و تردیدها به وجود آمد. دموکراسی چیزی بیشتر از انتخاب یک نفر است. این انتقادی بود که جان کری وزیر خارجه آمریکا بعد از انتخابات مطرح کرد.
ج: بله دموکراسی چیزی بیشتر از انتخاب یک نفر است. از این نظر حق با کری است اما شما خودتان شاهدید که ما مطبوعات آزادی داریم که می توانند عقاید و نظراتشان را ابراز کنند و از یک جامعه مدنی قدرتمند و آزادی اندیشه برخورداریم.
س: اصلا این طور نیست. همین چندی پیش بود که شما از ورود هیات نمایندگی سازمان دیدبان حقوق بشر به مصر جلوگیری کردید.
ج: دیدبان حقوق بشر هم باید به قوانین ما احترام بگذارد. آنها قصد داشتند که با ویزای توریستی وارد مصر شوند و گویی برای دیدن آثار تاریخی ما می آمدند.
س: سیستم قضایی مصر نیز شک و تردیدهایی برانگیخته است. در یک دادگاه جمعی برای 529 نفر از اعضای اخوان المسلمین آنهم در عرض 15 دقیقه حکم اعدام صادر می شود و این جای بحث دارد.
ج: این یک تفسیر کاملا اغراق شده است. طبق قانون اگر متهم در دادگاه حضور نداشته باشد قاضی موظف است که اشد مجازات را علیه او صادر کند. هر زمان که متهم در دادگاه حاضر شد آنگاه دوباره محاکمه انجام گرفته و مجازات مناسب در نظر گرفته می شود.
س: برای سه گزارشگر تلویزیون الجزیره بین هفت تا ده سال زندان مقرر شده است. تنها به این دلیل که ظاهرا گزارش نادرست انتشار داده و از اخوان المسلمین حمایت کرده اند . شما چگونه می توانید از مجازات مناسب بگویید؟ این یک دادگاه سیاسی بود.
ج: نه این گونه نبود. احکام ما بر پایه قوانین ما صادر می شود. این افراد مجوزهای لازم را نداشتند. آزادی رسانه ها برای ما بسیار حایز اهمیت است.
س: با وجود این احکام شما باز هم از آزادی رسانه ها می گویید؟ روزنامه نگاران مصری می ترسند و همکاران خارجی آنها تحت فشار قرار دارند.
ج: من به این دلیل از آزادی مطبوعات می گویم زیرا ما این جا در مصر 1200 روزنامه نگار خارجی داریم و آنها در انتشار گزارش های خود هیچ محدودیتی ندارند و ما کسی را برای پذیرش یک عقیده و نظر مجبور نکرده و در تنگنا قرار نمی دهیم. دیدگاه من این است.
س: اما بسیاری از این روزنامه نگاران دیدگاه دیگری دارند. وقتی بر اساس گزارش های فعالان حقوق بشر حداقل 16000 زندانی سیاسی در مصر وجود دارد شما چگونه می توانید از آزادی اندیشه دم بزنید؟
ج: شما باید این مساله را به من ثابت کنید. در غیر این صورت از نظر من این یک ادعای تکراری و نادرست است. برای روشن شدن موضوع می گویم که حتی یک زندانی وجود ندارد که بر اساس اظهاراتش به هنگام بازجویی یا به دستور دادستان در زندان باشد و محاکمه نشده باشد.
س: آیا توضیحی در این مورد دارید که چرا دولت شما همواره بابت حقوق بشر و آزادی اندیشه و دموکراسی مورد انتقادهای جدی قرار دارد؟
ج: این به تجربه های متفاوت ما باز می گردد. اگرچه که ما هم ادعای آزادی و دموکراسی و ثبات داریم اما از امکانات لازم برای اجرایی شدن آن محروم هستیم. آموزش و پرورش، تحولات اقتصادی، آگاهی های اجتماعی همه و همه پیش شرط هایی است که ما هنوز موفق به تحقق آن نشده ایم. البته همچنان روی آن کار می کنیم. اگر طرف های گفت وگوهای من در غرب و همین طور در برلین آگاهی بیشتری از وضعیت ما داشتند واقعا خوشحال می شدم.
س: شما از غرب و به ویژه از آلمان چه انتظاری دارید؟
ج: ما خواهان یک همکاری نزدیک تر هستیم. این همکاری زمانی که به نظم نوین منطقه مربوط می شود جنبه سیاسی دارد و در بقیه موارد جنبه اقتصادی. امیدواریم که سرمایه گذاری های بیشتری در بازار 80 میلیون نفری ما صورت گیرد و البته توریست های بیشتری به مصر بیایند.
س: و امید دارید که دولت آلمان در مورد ارسال تانک ها چراغ سبز نشان دهد.
ج: همکاری های نظامی برای ما از اهمیت زیادی برخوردار است. ما علیه ترور می جنگیم و از این جا از اروپا نیز دفاع می کنیم. و برای پیروزی دراین جنگ به پشتیبانی های اروپا نیاز داریم.
س: تا زمانی که دولت شما با مشت آهنین حکومت می کند و تا زمانی که این نگرانی وجود داشته باشد که تانک های آلمانی علیه منتقدان رژیم به کار گرفته شود، برلین بی تردید اجازه فروش این خودروهای نظامی را نخواهد داد.
ج: در هر دو انقلاب ما...
س: ... یعنی در قیام علیه حسنی مبارک و برکناری رئیس جمهور منتخب محمد مرسی...
ج: ... ارتش مصر علیه ملت اقدامی نکرد. سیاستمداران آلمانی هم این را می دانند. ما برای جنگ علیه ترور در سینا نیاز به خودروهای نظامی داریم.
س: اما اگر دولت آلمان به این تضمین های شما اعتماد نداشته باشد؟
ج: در این حالت هم ما همچنان در پی یک همکاری نزدیک با آلمان هستیم اما برای تأمین تجهیزات ارتش به دیگر فروشندگان مراجعه می کنیم و تردید ندارم که آن را تهیه خواهیم کرد.