محمد جواد ظریفˈ وزیر امور خارجه ایران برای سومین بار طی یک سال گذشته به مسکو سفر می کند تا درباره روند مناسبات دو جانبه تهران- مسکو و مسایل منطقه ای و بین المللی با مقام های روسیه به تبادل نظر و رایزنی بپردازد.
به گزارش جماران به نقل از ایرنا، ظریف در مسکو با ˈسرگئی لاوروفˈ همتای روس خود و دیگر مقام های این کشور دیدار و در مورد مسائل مختلف منطقه ای و بین المللی و نیز روابط دو جانبه گفت وگو می کند.
وزیر خارجه کشورمان در حالی برای سومین بار در یک سال گذشته به مسکو سفر می کند که ایران و روسیه مناسبات گوناگونی را در مورد مسائل متعدد سیاسی و تجاری دنبال می کنند.
به گزارش برخی رسانه های خبری، با توجه به اظهارات چندی پیش محمدجواد ظریف مبنی بر انجام مذاکرات دوجانبه با کشورهای عضو گروه 1+5 پیش از آغاز دور جدید مذاکرات هسته ای و نظر به اینکه روسیه عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل و از اعضای گروه 1+5 است، در این سفر مشورت ها و رایزنی هایی نیز در این زمینه انجام خواهد شد.
مسکو همواره با رد تحریم های یکجانبه امریکا علیه ایران، اتخاذ چنین سیاست هایی را مغایر منشور جامعه بین المللی اعلام و آن را محکوم کرده است و خواستار گسترش و تقویت روابط و همکاری های دوجانبه و منطقه ای با ایران شده است ، بطوری مقام های واشنگتن نسبت به تحکیم مناسبات و همکاری های مشترک میان ایران و روسیه بشدت ابراز نگرانی کرده اند.
جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک قدرت منطقه ای امروزه از جایگاه و نقش تعیین کننده در حل و فصل مسایل منطقه ای و بین المللی برخوردار است و روسیه با اذعان به این واقعیت همکاری های خود با تهران در قبال مسایل منطقه ای از جمله بحران در سوریه ، عراق و مسایل خاورمیانه را افزایش داده و خواستار همکاری مشترک با تهران برای مبارزه با تروریسم و افراط گرایی به عنوان جدیدی جدی در سطوح بین المللی و منطقه ای است.
***تهران- مسکو؛ همکاری های هسته ای
نیروگاه هسته ای بوشهر که تنها نیروگاه برق هسته ای ایران است، با همکاری روسیه ساخته شده و مسکو کنترل این نیروگاه را در شهریورماه سال 1392 به ایران سپرد.
خبرگزاری روسی ˈریانووستیˈ 22 مه ( اول خرداد ماه) به نقل ازیک مقام آگاه روسی اعلام کرد روسیه احتمالا توافقنامه ای با ایران برای ساخت تعدادی راکتور جدید هسته ای در این کشور امضا کند که در نقاط ایران احداث خواهد شد.
همچنین در تیرماه و در پی سفر معاون شرکت دولتی ˈروس اتمˈ به تهران اعلام شد ایران و روسیه برای ایجاد دو نیروگاه هزار مگاواتی به توافق اولیه رسیده اند. این نیروگاه ها توان تولید آب شیرین نیز خواهند داشت.
ˈبهروز کمالوندیˈ سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران تفاهم با روسیه را برای ساخت دو نیروگاه تایید کرد که نشان دهنده نظر مساعد طرفین برای همکاری های بیشتر است.
***ایران - روسیه؛ همکاری شانگهای
سازمان همکاری شانگهای نهادی میان دولتی است که در سال 2001 و به منظور همکاری های چند جانبه امنیتی، اقتصادی و فرهنگی میان چین، روسیه، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان پایه گذاری شد. ایران در سال 2005 میلادی به عنوان عضو ناظر به ترکیب این سازمان افزوده شد.
خبرگزاری ˈصدای روسیهˈ با اشاره به حمایت روسیه از تغییر عضویت ایران از عضو ناظر به عضو دائم اعلام کرد: پیش نویس سند این تغییر در نشست وزرای امور خارجه کشورهای عضو مطرح شده است. نشست اصلی این سازمان که ریاست آن اکنون بر عهده تاجیکستان است، در ماه سپتامبر برگزار خواهد شد.
ˈدمیتری مزینتسفˈ دبیرکل سازمان همکاری شانگهای در اوایل تیر در دیدار با ˈهادی سلیمان پورˈ رییس مرکز آموزش و پژوهش های بین المللی وزارت امور خارجه کشورمان بر نقش و حضور ایران در چارچوب این سازمان و ایجاد فضای جدید همکاری تاکید کرد.
این سازمان با هدف برقراری تعادل و ایجاد هماهنگی میان کشورهای آسیایی تشکیل شده و مسایل امنیتی در آسیای میانه به ویژه تروریسم، جدایی طلبی و افراطی گری دغدغه مهم این سازمان محسوب می شود.
حفاظت از امنیت کشورهای عضو همراه با توسعه مناسبات اقتصادی ، فصل مشترک انتظارات و خواسته های همه کشورهای عضو سازمان شانگهای بحساب می آید.
همچنین توسعه مناسبات اقتصادی میان اعضای ناظر همچون ایران، هند و پاکستان از اهمیت ویژه ای برخوردار است. ایران یکی از شرکای بزرگ چین و روسیه محسوب می شود و سطح روابط اقتصادی با دیگر کشورهای عضو سازمان شانگهای قابل ملاحظه است .
***ایران - روسیه؛ منطقه قفقاز
روسیه همواره در تعریف سیاست های منطقه ای خود در مورد منطقه قفقاز و آسیای مرکزی از نقش مهم ایران در منطقه یاد می کند و آرامش منطقه را در گرو سیاست های هماهنگ تهران- مسکو می داند.
این در حالی است که ایران در این منطقه از امتیازهایی چون پیوستگی سرزمینی، موقعیت جغرافیایی، ساز و کار منطقه ای اکو، همپوشی های فرهنگی و تبیین رژیم حقوقی دریای خزر به عنوان بخشی از زمینه های مشترک همکاری، برخوردار است.
در مجموع می توان از مسائلی چون تامین ثبات و امنیت و نیز مقابله با چالش های قومیتی، نژادی و بی ثباتی ناشی از جرایم سازمان یافته، مخالفت با گسترش ناتو به شرق، نارضایتی از حضور غرب و سایر قدرت های منطقه ای و فرامنطقه ای در قفقاز و سرمایه گذاری شرکت های غربی در این منطقه به عنوان فصول مشترک سیاست خارجی ایران و روسیه در این منطقه یاد کرد.
***ایران - روسیه؛ دریای خزر
جمهوری اسلامی ایران و روسیه همواره در خصوص حل و فصل مسائل دریای خزر مواضعی نزدیک به یکدیگر اتخاذ کرده و بر عدم دخالت کشورهای فرامنطقه ای در این پهنه آبی تاکید دارند .
بر این اساس قرار است روسای جمهور کشورهای ساحلی دریای خزر در سپتامبر سال2014 در ˈآستراخانˈ روسیه تشکیل جلسه دهند. تسریع در روند تکمیل رژیم جدید حقوقی دریای خزر از اهداف اصلی نشست مذکور است.
به گزارش برخی رسانه ها، تنظیم برنامه های سفر رییس جمهوری ایران به روسیه بخشی از برنامه های سفر آقای ظریف به مسکو می باشد.
دومین سفر ظریف در سال جاری به مسکو نیز در اوایل اردیبهشت ماه و به منظور حضور در اجلاس وزرای خارجه پنج کشور ساحلی دریای خزر صورت گرفته بود.
همچنین سی و نهمین جلسه روسای گروه کاری اجلاس دریای خزر طی روزهای آینده در روسیه برگزار می شود و ˈابراهیم رحیم پورˈ معاون آسیا و اقیانوسیه وزیر امور خارجه به منظور حضور در این جلسه فردا (دوشنبه) به مسکو سفر می کند.
در این جلسه 4 سند که احتمالا در اجلاس سران به امضا خواهد رسید، مورد بحث و گفت و گو قرار می گیرد. اعلامیه و بیانیه نهایی اجلاس سران و بیانیه همکاری در زمینه مبارزه با مواد مخدر از جمله اسنادی است که در نشست معاونان وزارت امور خارجه بررسی می شود و در صورت نهایی شدن، در اجلاس سران دریای خزر به امضای روسای جمهور پنج کشور ساحلی خواهد رسید.
دریای خزر دریای مشترک میان ایران و اتحاد جماهیر شوروی سابق بود که با فروپاشی شوروی و استقلال جمهوری های آن، سه همسایه تازه شامل ترکمنستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان به کشورهای ساحلی خزر افزوده شدند.
***تهران- مسکو؛ همکاری های فضایی
همکاری فضایی ایران و روسیه بخش دیگری از روابط دو جانبه را تشکیل می دهد. تحریم شرکت های فضایی روسیه از سوی آمریکا، موجب امضای پروتکل گسترش همکاری میان آژانس فضایی روسیه ˈروس کاسموسˈ و آژانس فضایی ایران در اردیبهشت ماه شد. به این ترتیب دو آژانس فضایی مذکور در مورد همکاری در زمینه پرتاب ماهواره های ایرانی به وسیله موشک های روسی و همچنین آماده سازی فضانوردان ایرانی در مرکز آماده سازی فضانوردان در شهر ˈزویوزدنیˈ در اطراف مسکو توافق کردند.