جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

پنج ایراد مرگبار سیاست خارجی آمریکا... آیا آمریکا دارد شبیه خاورمیانه می شود؟

کد خبر: ۵۴۳۱۰
پنج ایراد مرگبار سیاست خارجی آمریکا... آیا آمریکا دارد شبیه خاورمیانه می شود؟

استفان ریچتر، ناشر و سردبیر مجله آنلاین "گلوبالیست" و ستون نویس شماری از نشریات و روزنامه های دنیاست. وی در الجزیره نوشت: این که قدرت برتر جهان مثل یک شاگرد کارنیازموده و خامدست عمل کند، اصلا چیز خوبی نیست. اما نگرانی عمده این است که آن قدرت - ایالات متحده آمریکا- اکنون تقریبا سه چهارم قرن است که مشغول کار "هدایت و رهبری دنیا" است؛ به ویژه آنکه این قدرت جهانی، مرتکب این اشتباه های مرگبار هم شده است:

ایراد شماره یک: اختلال های پراکتیویتی یا بیش فعالی

رویدادهای عراق و خاورمیانه، آشکار ساخته است که آمریکا، قادر نیست عناصر اصلی ناآرامی را که خود باعث ظهور آنها شده، اداره و مدیریت کند.

بدتر این که سیاست خارجی آمریکا در منطقه، به طور کامل از نفس افتاده است. با مداقه در خصوص آخرین تحولات روز منطقه، به راحتی می توان به این مساله پی برد. عناصری که حتی تا همین چند هفته پیش هیچ نام و نشانی از آنها به گوش نمی رسید، ناگهان به صفحه نخست تمام رسانه ها راه یافته اند. مخمصه ایزدی های عراق، که البته بدون تردید تراژیک و دردناک است، تنها یک نمونه جدید از زنجیره ای از رویدادهاست.

در حالی که آمریکایی ها خود را با خیال پردازی های "هرکول مانند" مشغول کرده و بر این باورند که یکه و تنها دنیا را حفظ کرده اند، در دنیای واقعیت آنها از اختلال ADHD یا اختلال بیش فعالی و کم دقتی رنج می برند.

ایراد مرگبار آمریکایی ها این است که سیاست خارجی آنها جریان محور و رویداد محور است. تحت چنین شرایطی، هیچ کشوری نمی تواند در یک مسیر عقلانی گام بردارد یا سیاستی معتبر و موثق را حتی با متحدان خود، دنبال کند.

رسانه های آمریکا، به ویژه رسانه های تلویزیونی، به عنوان یک ماشین تکثیرکننده "مصیبت و فاجعه" عمل می کنند. آنها به شیوه ای دیوانه وار، موضوعات رسانه ای خود را برای تحریک ذهنی توده های مرعوب و وحشت زده آمریکا، دنبال می کنند. از منظر رسانه ای، این رویکرد از دو جهت قابل توجیه است: نخست، به عنوان بخشی از یک بازی خشن و خطرناک برای باقی ماندن در عرصه رقابت و رتبه بندی و دوم به عنوان تلاش برای آنکه به بینندگان همان چیزی را بدهند که آنها می خواهند.

بدیهی است که این شرایط مانع از بینشی عمیق تر نسبت به یک سیاست عقلانی شده و در عین حال، روند تصمیم گیری عقلانی در سیاست خارجی آمریکا را هم به شدت مختل کرده است.

ایراد شماره دو: اتکا به پول

باراک اوباما به تازگی اعتراف کرد که خود وی هم از سرعت گسترش گروه داعش در عراق غافلگیر شده است. دلیل این غافلگیری البته کمبود منابع نبوده است. دستگاه اطلاعاتی آمریکا، صرفا به لحاظ بودجه مالی، پرهزینه ترین دستگاه اطلاعاتی دنیا در طول تاریخ به شمار می رود.

متاسفانه، این به آن معنا نیست که دستگاه اطلاعاتی آمریکا را باید کارآمدترین و هوشیارترین دستگاه اطلاعاتی دنیا نیز به شمار آوریم. در واقع، سطوح پرسنلی و حجم بودجه دستگاه اطلاعاتی آمریکا، دقیقا با کیفیت و نتیجه در آن، نسبت عکس دارند.

هر از گاهی این فکر به ذهن متبادر می شود که هدف واقعی سیاست خارجی آمریکا، صرفا ثروتمند ساختن تمام آن لژیونرهایی است که به عنوان کنسول و کارمند در خدمت بوروکراسی دولت، ارتش و امنیت داخلی اند. این روند حقارت بار، قطعا خیلی ها را مالک یکی از آن خانه های شیک و مجلل حومه سر سبز واشنگتن کرده است.

ایراد شماره سه: چه کسی دومینوها را خراب می کند؟

سومین ایراد سیاست خارجی آمریکا، مشغول شدن به کارهایی است که مدت ها دیگران را به انجام آن متهم کرده است.

برای درک کامل موضوع اهمیت دارد که تئوری دومینو را به خاطر بیاوریم. از دهه 1950 به بعد، در جریان جنگ سرد، دولت های آمریکا یکی بعد از دیگری تلاش کرده اند تا هر چه بیشتر، ضرورت مداخله آمریکا در تمام مناقشات و مسایل دنیا را توجیه کنند.

در دوران جدیدتر، زمان جورج دابلیو بوش، حضور آمریکا در خاورمیانه با بهانه هایی مثل اشاعه آزادی و دموکراسی، توجیه شده است. جالب اینجاست که تا پیش از آن، آمریکا تقریبا با تمام رژیم های منطقه رفتار دوستانه ای داشته و بهانه اشاعه آزادی و دموکراسی، با این رفتار پیشین کاملا در تضاد بوده است.

امروز، ما در یک دنیای وارونه دومینویی زندگی می کنیم. قطعا، این شبح کمونیسم نیست که باعث فروپاشی دومینویی رژیم های منطقه شده است. در واقع، فاکتور کلیدی، سیاست خارجی شتابزده و بی ملاحظه آمریکا است. تهاجم به عراق، کاملا یک محصول ساخت آمریکا بوده، نه محصول ساخت ولادیمیر پوتین. همین موضوع بوده که به عنوان نخستین دومینو عمل کرده و کل خاورمیانه را به بی تعادلی کشانده است.

ایراد شماره چهار: استراتژی مساوی با تاکتیک است؟

استفاده از روش های نامتعارف و غیرعقلانی برای کسب نتیجه های مثبت، چیزی است که اوضاع خراب شما را خراب تر می کند. این، چهارمین مشکل بزرگ سیاست خارجی آمریکاست.

من، روزهایی را که تازه وارد واشنگتن شده بودم تا در دانشگاه جورج تاون در رشته "سیاست خارجی" تحصیل کنم، به خوبی به یاد دارم.

به عنوان یک اروپایی تازه وارد، کاملا گیج شده بودم از این که می دیدم همکلاسی های لیبرال آمریکایی، متناوبا دو واژه "تاکتیکی" و "استراتژیک" را از یکدیگر تفکیک می کنند و جداگانه به کار می برند. وقتی درباره تفاوت این دو واژه از آنها سوال کردم، پاسخ دادند: تاکتیکی، یعنی هر آنچه که مثلا در 6 هفته انجام می دهیم و استراتژیک یعنی هر آنچه بعد از آن 6 هفته باید انجام دهیم.

همان موقع باید می فهمیدم که این رویکرد، به معنای بروز دردسرهای آتی است، به ویژه آنکه این دانشجوها قرار بود پس از فارغ التحصیلی در خدمت دستگاه سیاست خارجی یا آژانس های اطلاعاتی آمریکا قرار گیرند.

ایراد شماره پنج: جمع اعداد منفی

شما تنها زمانی می توانید هدف واقعی سیاست خارجی آمریکا را درک کنید که تمام این صحنه های نمایشی را به عنوان فرصتی برای ایجاد موقعیت های قانونی، موجه و ترجیحا قابل پیگرد قلمداد کنید.

مقصود نهایی این منازعات و درگیری ها، رسیدن به یک سیاست ثابت و قاطع و دستیابی به وفاق و اجماع نظر نیست. یک سری اطلاعات به نمایندگان کنگره ارائه می شود و در واقع، کنگره تبدیل به یک سالن دادگاه می شود. هدف، طرح اتهام و حمله است و در این میان، قانون چندان سفت و سختی برای ضرورت ارائه سند و مدرک، وجود ندارد.

متاسفانه، نمایندگان کنگره، به جای آنکه برای تبادل تجربه یا ایجاد هرگونه اجماع نظر و وفاق تلاش کنند، هر یک در دنیای جداگانه خود زندگی می کنند.

برای بعضی از آنها، به ویژه جمهوریخواه ها، متهم ساختن باراک اوباما، بسیار مهمتر از درک تحولات و رویدادهای خاورمیانه است. آنها تلاش می کنند سنگرهای خود را تخریب کنند تا به دست دشمن نیفتد و در این میان، آمریکایی بازسازی می شود که بر اساس واقعیات خاورمیانه شکل گرفته است.

اکنون، این رویکرد به یک همگرایی غافلگیرکننده منجر شده است. آن طور که جورج بوش و دیگران ادعا می کردند، آمریکا در خاورمیانه حضور یافته بود تا آن کشورهای خاورمیانه ای را از اختلاف و درگیری و خود ویرانگری، نجات دهد. اما نتیجه، کاملا برعکس از آب در آمده است: سیاست در آمریکا، روز به روز بیشتر به سمت شرارت، سبعیت و طرح اتهامات متقابل پیش می رود. از این منظر، این آمریکاست که شبیه به خاورمیانه شده است.

منبع: الجزیره

انتهای پیام

دیدگاه شما