دکتر عماد افروغ در یادداشتی با عنوان «تاریخ، تاریخ آدم ها و هبوط ها» آورده است:
در نگاه دینی، آدم میوه ممنوعه ای خورد و هبوط و آن اتفاقات بعدی رخ نمود. اتفاقاتی که به گونه ای به این خوردن و هبوط برمی گردد و خوب که بنگری بعثت انبیا و رسالت آنها، به ویژه در آیین مسیحیت و تاریخ مکتوب و آکادمیک غالب آن و ظهور نحله های مختلف الهیاتی، فلسفی و اندیشه ای به این واقعه، شرح آن و واکنش های نسبت به این اتفاق و شرح های آن بر می گردد. اما مگر آدم و نافرمانی، قابل تقلیل به آدم ابوالبشر و خوردن میوه ممنوعه خاص است؟ و اصولاً تفسیر موردی و ظاهرگرایانه و غیر استعاره ای از میوه ممنوعه، تفسیر موجه و معتبری است؟ آدم ها از ان زمان به بعد مدام در حال خوردن میوه های ممنوعه جدیداند. نباید تاریخ بشر را صرفاً به یک تاریخ، آن هم داستان هبوط یک آدم تقلیل داد. شاید تاریخ را باید تاریخ آدم ها و هبوط ها دانست و تفسیر کرد. اگر خوردن میوه ممنوعه و هبوط تعریف شده قابل تفسیر است، خواه ناخواه هبوط ها و خوردن میوه های ممنوعه جدید، جریاناً و مصداقاً نیز قابل تفسیر، و احتمالاً تفاسیر مشترک است.
اگر تاریخ بشر و تاریخ حیات اجتماعی و منازعات، قهرها و آشتی ها، واگرایی ها و هم گرایی ها، مناقشات و درگیری ها و صلح ها و وفاق ها، با این هبوط اغاز و تأویل می شود، طبعاً عطف به هبوط های جدید باید شاهد تاریخ های جدید و داستان ها و روایت های نوی از این قهرها و آشتی ها باشیم. یک داستان و روایت شناخته شده دینی برای شرح و تحلیل هبوط های جدید کفایت نمی کند. هرچند می توان از آن هبوط و ریشه ها و تبعات و تحلیل های آن درس های عبرت آموز و قابل تعمیم آموخت، اما نباید این داستان را محدود و منحصر به هبوط و ریشه ها و پیامدها و تحلیل های خاص کرد. بالطبع هبوط جدید، شرح و تحلیل جدید می طلبد. شرح و تحلیلی که متناسب و متناظر با موضوع سیال و دگرگون شونده اش باید جدید و حتی نو به نو باشد. به سخن دیگر، تاریخ خود نیاز به بازنگری و بازخوانی و تفسیر و تعبیر دارد. نگاه تاریخی و بسته به تاریخ نگاه موجه و معتبری نیست. تاریخ، مقوله ای نو به نو و سیال است و نیاز به شرح و تحلیل نو به نو دارد. لبّ سخن این است که چون آدم و آدمی پدیده ای منتشر است و منحصر به آدم ابوالبشر نیست، لذا تاریخ آدمیت هم منحصر به یک آدم نیست. کمابیش هر ادمی، آدم ابوالبشر است و توان و استعداد آدمیت دارد، تا آدمیت را چگونه تفسیر کنیم و چه شرح و تحلیل و تعلیلی از آن به دست دهیم.
حداقل نتیجه منطقی این بحث توجه به حال و آینده و خلق تاریخ جدید و محدود و منحصر نشدن به تاریخ گذشته است. با این نگاه می توان تاریخ جدید خلق کرد، نتیجه دیگر آن، با توجه به دلالت عملی هر تحلیلی، آدمیت و خلاقیت بیشتر، قطع نظر از جهت مثبت و متعالی، یا منفی و متدانی آن است. البته متوجه هستم که این بحث می تواند تبعات سنت شکنانه ای هم داشته باشد، آن را می پذیرم، اما درهای جدیدی به روی ما می گشاید که می تواند ما را در تفسیر جدید از گذشته یاری رساند.
چرا باید سرنوشتی برای تاریخ رقم زنیم که تنها ناظر به یک هبوط خاص باشد. اگر داستان هبوط تکرارپذیر باشد و هر دم و هر آن با هبوطی جدید روبرو باشیم، چرا سرنوشت های دیگری برای انسان و هبوط هایش رقم نخورد و قابل تصور نباشد. مگر آن که همه هبوط ها را به لحاظ محتوایی یکی بدانیم و تفاوت هایشان را صرفاً کمّی تفسیر کنیم. مشخص است که این گونه نیست، اگر هبوط آدم به نافرمانی او برمی گردد، نافرمانی ها یکسان نبوده و خواه ناخواه تاریخ یکسانی هم نخواهند داشت. به یک معنا می توان تاریخ گذشته، حال و آینده را تاریخ هبوط های متفاوت و متنوع کیفی و کمی و قابل تفسیراستعلایی یا فرارونده و متدانی یا فرورونده دانست و تحلیلی جداگانه از ریشه ها و عواقب آن به دست داد. آیا روایت دینی غالب برای این تحلیل کفایت می کند؟ آیا قصص و روایات دینی همه تمردهای قبل و بعد تاریخ روایات را پوشش می دهد؟ یا از برخی جهات به ما کمک می کند، اما شرح و روایت هبوط های جدید، خود داستان مستقلی است که می باید قلمرو و حوزه استقلال آن، به رغم وجوه اشتراکش در ریشه یابی ها و تحلیل ها معلوم شود.
منبع: شفقنا