"ایمان القصاب" هنوز هم دقیقا به خاطر دارد که 26 روز پیش و پس از آن اعلامیه های هوایی ارتش اسراییل بود که تنها ضروری ترین وسایل را در چمدانی گذاشت و همراه با شوهر و سه فرزندش از خانه شان در محله بیت اللحیه با عجله گریخت. او طی یک تماس تلفنی با خبرنگار نشریه دی ولت آلمان می گوید:" درگیری ها و جنگ در غزه شروع شده بود و اسراییلی ها تازه به ما هشدار می دادند. ما هم نمی خواستیم که ریسک کنیم و به همین خاطر به این جا آمدیم".
و از آن زمان است که این زن خانه دار 26 ساله در یک کلاس درس در طبقه اول یکی از مدارس سازمان ملل در محله مرفه ریمال در غزه زندگی می کند. ایمان البته همین فضای کوچک را هم با خانواده های سه خواهرشوهرش قسمت کرده است و بدین ترتیب 28 انسان از چهار هفته پیش در همین فضای کوچک و بر روی تشک هایی نازک روی زمین می خوابند و زنان البته در همین فضا باید سه وعده غذا آماده کنند. شستشو و نظافت هم تنها در صورت لزوم و در دستشویی های توالت مدرسه انجام می گیرد.
با وجود همه این کمبودها و دشواری ها اما ایمان ماندن در این محل را ترجیح می دهد و می گوید:" من به این آتش بس اعتمادی ندارم". تا قبل از این شش آتش بس در طی ماه گذشته برقرار و به سرعت شکسته شده است و به همین خاطر ایمان قصد دارد که هرگز به خانه سابق خود بازنگردد:" هر بار که جنگ می شود شمال غزه اولین مکانی است که خسارت می بیند. و مردم آن جا با هر جنگی مجبور به فرار می شوند". به همین خاطر ایمان و شوهرش قصد دارند که با پایان جنگ آپارتمانی در شهر غزه کرایه کنند حتی اگر اجاره بهای آن زیاد و مساحت آن اندک باشد:" چاره ای جز این نداریم که در همه چیز صرفه جویی کنیم".
با این حال خانواده قصاب از جمله خانواده های خوشبخت نوار غزه به شمار می آیند زیرا پدر خانواده کارمند یکی از وزارتخانه های تشکیلات خودگردان فلسطینی است و حقوق ثابت دارد. و اگرچه که بدون آن که کاری انجام دهد حقوقش به طور مرتب از رام اله می رسد اما این خانواده همچنان از حماس حمایت می کنند. به گفته ایمان ظاهرا آپارتمانشان در محله بیت اللحیه خسارتی ندیده است و آنها توانستند در جریان یکی از آتش بس ها سری به آن جا بزنند:" دو اتاق کمی خسارت دیده اما سایر نقاط خانه سالم بود. اما این که تا به امروز چه بر سر خانه آمده است خبر ندارم".
اما مردمی مانند ندا سلمان آرزوی موقعیت خانواده هایی مانند خانواده ایمان قصاب را دارند. او در حالی که به آپارتمان درب و داغانش در بیت اللحیه چشم دوخته است حسرت می کشد. ندا نیز با آغاز جنگ از خانه اش فرار کرد:" همه جای خانه از اصابت ترکش و گلوله سوراخ سوراخ است". به همین خاطر بود که ندا به همراه شوهر و هشت فرزند و دو عروس و نوه اش با یک آمبولانس از منطقه جنگی فرار کردند و در مرحله نخست نزد یکی از اقوامشان در سوی دیگر شهر رفتند اما آن جا نیز خیلی زود در معرض خطر جدی قرار گرفت.
و از آن زمان است که ندا و خانواده پرجمعیتش در یکی از مدارس سازمان ملل پناه گرفته اند. اما زندگی در این محل دیگر برای آنها قابل تحمل نیست:" این جا خیلی کثیف است و جمعیت چنان زیاد است که ما حتی نمی توانیم حرکت کنیم. بیماری ها نیز به سرعت از یکی به دیگری سرایت می کند". ندا هم می خواست بداند که چه بر سر آپارتمانش آمده است و پس از آتش بس مختصر لوازمی را که داشت برداشت و به آن جا بازگشت و در واقع به ویرانه ای بازگشت که زمانی خانه و کاشانه او و خانواده اش بود. از آن خانه چیز زیادی باقی نمانده و آشپزخانه و حمام به مخروبه ای بدل شده است. دیوارها سوراخ سوراخ است و به عبارت دیگر این خانه دیگر قابل سکونت نیست. و حال ندا نمی داند که چه کار باید بکند:" هیچ یک از فرزندان من شغلی ندارند. شوهرم قبلا در اسراییل کار می کرد اما حالا بازنشسته است. ما نه بیمه داریم و نه پولی که بتوانیم خانه مان را دوباره بسازیم".
مواد غذایی خانواده پرجمعیت سلمان از سوی یک مرکز کمک رسانی به پناهجویان تامین می شود. البته ندا گاهی به عنوان نظافتچی در خانه های مردم کار می کند اما درآمد حاصل از این کار برای بازسازی آن خانه کافی نیست. به همین خاطر آنها به کمک های خارجی به ویژه از سوی قطر و احتمالا ترکیه امید بسته اند اما این خانواده دیگر هیچ امیدی به کشورهای غربی ندارند:" آمریکا فقط از اسراییل پشتیبانی می کند و به آنها کمک می کند که زندگی ما را ویران کنند".
خشم این دو زن یعنی ایمان و ندا تنها متوجه اسراییل است و در این مورد تردیدی ندارند که حماس هیچ تقصیری ندارد. ندا می گوید:" اسراییل بود که حماس را متهم کرد که آن سه شهرک نشین را ربوده و کشته است و به این صورت جنگ را شروع کرد. در حالی که حماس هیچ نقشی در ربوده شدن و کشته شدن آن سه نفر نداشت". از نظر آنها پرتاب موشک از سوی غزه عملی در جهت دفاع از مردم و کاملا مشروع است:" اسراییل بود که به بهانه چند حمله انتحاری که ربطی به حماس نداشت مرزها را بست و شوهر من را بیکار کرد. من با اطمینان می گویم که اسلامگرایان هرگز از مردم به عنوان سپرانسانی استفاده نکرده اند و هرگز به چشم خود ندیده ام موشکی از این جا به سوی اسراییل شلیک شده باشد. این اسراییلی ها بودند که به بهانه های واهی خانه های ما را ویران و کودکان ما را در حال خواب کشتند".
از نظر ندا بمباران غزه از سوی اسراییل به هیچ عنوان نمی تواند به عنوان عملی تلافی جویانه توجیه شود:" حماس از ما دفاع می کند و اگر حماس نبود اسراییلی ها همه ما را کشته بودند". ندا گزارش ها و ادعاهای اسراییل و سازمان ملل در مورد پنهان کردن اسلحه و مهمات از سوی حماس در بیمارستان ها را نیز پوچ می داند: "حتی اگر این ادعاها درست باشد نیز نمی تواند اعمال جنایتکارانه اسراییلی ها را توجیه کند. اگر چه من به هیچ عنوان این ادعاهای اسراییل را باور نمی کنم".
بسیاری از مردم غزه مانند این دو زن حماس را پیروز درگیری های نظامی اخیر می دانند و به گفته ندا:" حماس برنده این جنگ است زیرا موفق شد شهرهای اسراییل را زیر آتش بگیرد و خود همچنان برقرار بماند". اما نیروهای محافظه کار در غزه ادعا دارند که حماس طی یک دهه اخیر بیش از پنج میلیون دلار برای موشک هایی که به سوی اسراییل پرتاب می کند هزینه کرده است. به ادعای این نیروها آن سیستم تونلی که ظاهرا اسراییل طی این جنگ بخشی از آن را نابود کرد با هزینه ای چند صد میلیون دلاری ایجاد شده بود.
با این حال ندا سلمان عقیده دارد که ساخت آن تونل ها یک سرمایه گذاری خوب بود:" طبیعتا سرمایه گذاری در اقتصاد غزه امر مهمی است اما اهمیت آن به اندازه اهمیت ساخت آن موشک هاست زیرا در غیر این صورت اسراییلی ها سراسر این سرزمین را غارت می کند و این تنها حماس است که می تواند از این سرزمین دفاع کند". اما ایمان القصاب تا اندازه ای از این نظر دیدگاهی انتقادی دارد و می گوید:" اگر این پول ها فقط متعلق به حماس بود آنها این حق را داشتند که از آن برای خرید اسلحه استفاده کنند. اما این پول ها در واقع مالیات های ماست. وضعیت در غزه اسف بار است و حتی فارغ التحصیلان دانشگاه ها هم شغلی پیدا نمی کنند. حماس باید بیشتر از این در فکر سرمایه گذاری برای ایجاد مشاغل باشد".
با وجود این حماس برای این دو مادر یعنی ایمان و ندا در حکم یک قهرمان است. اما این وطن پرستی و شور و شوق به اسلامگرایان حماس نیز حد و مرزی دارد و آنها پسرانشان را از پیوستن به این سازمان و به ویژه بازوی نظامی آن و بریگادهای قسام که علیه اسراییل می جنگند، منع کرده اند. ایمان می گوید:" برای فرزندانم آینده ای بهتر را آرزو دارم ". ندا با همه علاقه خود به حماس و گروه های همسو اما عقیده دارد که اگر روزی در فلسطین انتخاباتی برگزار شود حماس نمی تواند برای پیروزی روی آرای زنان حساب کند:" من به هیچ کس رای نمی دهم زیرا همه فقط در فکر خودشان هستند و کسی برای مردم ما کاری نمی کند ". این دو زن ضمن اعلام تاسف برای از دست رفتن جان بیش از 1800 انسان بی گناه می گویند که با وجود انتقادهایی که از رهبران غزه دارند اما همچنان حماس را قهرمان خود می دانند:" اگر تظاهراتی علیه حماس برگزار شود من در آن شرکت می کنم و می دانم که حماس من را به خاطر شرکت در این تظاهرات به گلوله نمی بندد و حداکثر فقط بازداشت خواهم شد".
هر دو زن البته امید به پایداری آتش بس فعلی دارند و در عین حال بدبین هستند. ایمان می گوید:" اسراییلی ها خواهان یک صلح واقعی نیستند. پیامبر ما پیشگویی کرده بود که ما تا آخرین قطره خون خود از این سرزمین دفاع خواهیم کرد". و ندا عقیده دارد:" نمی دانم که صلح با اسراییل امکان دارد یا نه اما اگر صلح برقرار شود خیلی خوب است. شاید شوهر و پسرانم بتوانند دوباره سر کار بروند".
حال زمان بازگشت به آن ویرانه ها و آینده ای نامعلوم فرا رسیده است. اما با دیدن آن ویرانه ها امیدها کم می شود. ندا می گوید:" نمی دانم که حالا چه کار باید کنیم و کجا باید برویم. شاید بهتر باشد که به همان مدرسه سازمان ملل بازگردیم". تنها آرزوی ندا بازگشت به زندگی گذشته اش است و می گوید:" دلم برای رختخواب خودم و حمام خانه ام تنگ شده است. دلم آن لحظه هایی را می خواهد که با افراد خانواده ام در اتاق نشیمن می نشستیم و حرف می زدیم. نمی دانم که آیا آن روزها بازمی گردد یا نه؟".
منبع : دی ولت
ترجمه: شفقنا