جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

شبه نظامیان در چالش با دموکراسی لیبی

کد خبر: ۵۰۲۵۰
به گزارش جماران، بی بی سی نوشت: پارلمان انتخابی و جدید لیبی در شروع به کار خود با چالش های بزرگی روبروست. بخصوص درکشوری که حرکت از یک دیکتاتوری تحت حاکمیت دوران معمر قذافی به سمت یک دموکراسی مطلوب و مورد نظر خیلی کند پیش می رود.
به دلیل فقدان یک ارتش منظم و موثر که بتواند نفوذ و رقابت شبه نظامیان را تحت کنترل در آورد، کشور درگیر چرخه ای از نزاع هایی شده است که جان شهروندان را به خطر می اندازد. طرابلس، پایتخت لیبی طی هفته های اخیر به میدانی از نزاع های نه فکری و ذهنی بلکه نزاع های واقعی با تفنگ تبدیل شده است. مردمانی که دراین شهر زندگی می کنند به دلیل همین درگیری ها تلاش می کنند جاهای امنی را برای خود جستجو کنند. دیگرانی هم که باقی مانده اند مجبور هستند در خانه های خود محبوس شده و از طریق رسانه های اجتماعی بیننده تصاویری باشند که ساختمان های ویران شده دراثر اصابت موشک های سرگردان یا دیوارهای سوراخ سوراخ در اثر گلوله های خمپاره یا گلوله را نشان می دهد. فرودگاه اصلی طرابلس که شاهد آخرین نوع از این درگیری ها بود اکنون به محوطه ای از آهن قراضه تبدیل شده است.
در شهر اکثر پمپ بنزین ها به دلیل نگرانی های امنیتی بسته است حال آنکه صفوفی طولانی و بی انتها برای دریافت سوخت در مقابل برخی دیگر تشکیل شده است. تقریبا از دوماه پیش بانک ها مشکل پرداخت پول نقد دارند زیرا به صورت مکرر به آنها سرقت مسلحانه می شود. بانک مرکزی لیبی نیز قادر نیست امنیت حمل و نقل پول نقد یا توزیع آنها را تامین کند. از این رو اکثر بانک ها واقعا هفته گذشته درهای شان بسته بود.
تنها خبر خوب برای پارلمان جدید می تواند این باشد که بعد از تقریبا یکسال بسته بودند ترمینال های نفتی از سوی شبه نظامیان، صادرات نفت لیبی افزایش یافته و به حدود 500هزار بشکه در روز رسیده است که در مقایسه با چند ماه گذشته امیدوارکننده است. با این حال بی اعتمادی و فقدان مسوولیت پذیری معنایش این خواهد بود که به سختی می توان شبه نظامیان را با همه جاه طلبی های فردی و یا رقابت های منطقه ای شان مهار کرد.
شبه نظامیان حقوق بگیر
صالح المیرغنی، وزیر دادگستری لیبی چندی پیش موضوعی را توضیح داد که از طریق آن می توان بر شبه نظامیان به خاطر آخرین جنگ شان در لیبی یعنی حمله به فرودگاه طرابلس فشار وارد کرد. یک روز قبل از آن نیز وزیر خارجه لیبی در نیویورک از شورای امنیت سازمان ملل متحد خواست کمک کند تا تیم هایی لیبیایی برای حراست از فرودگاه ها و یا مراکز تولید نفت آموزش داده شوند. دولت همچنین گفت در نظر دارد « درخواستی را برای اعزام یک نیروی بین المللی به منظور حراست از شهروندان ومهار این آشوب ها » ارایه دهد.
به نظر تحلیل گرانی چون عزالدین عقیل، این ها نشان می دهد که موققیت فعلی کشور خطرناک است . وی می گوید : « دولت فقط یک نهاد محض و بدون بدنه است. دولت ابزاری برای اعمال قدرت خود ندارد. نزاع هایی که در فرودگاه رخ داد ورود به یک مرحله خطرناک بود ».
در فرودگاه دو مجموعه شبه نظامی با هم درگیر شدند که یکی از آنها اهل زنتان بود و از نگهبانان فرودگاه که شبه نظامیان اهل مصراته بوده و از سال 2011 کنترل آن را برعهده داشتند خواستند آنجا را ترک کنند و آنها هم نپذیرفتند. جالب اینکه این ها هر دو در لیست حقوق بگیران وزارت دفاع قرار دارند و تنها این ماه بود که این مساله از سوی اتاق عملیات انقلاب لیبی که در اختیار گروه های اسلام گراست مورد انتقاد قرار گرفت. به طور گیج کننده ای این گروه نیز نامش در لیست کارمندان دولتی است و پیش تر از سوی پارلمان موقت لیبی تشکیل شده است.
اما به نظر نمی رسد هیچ یک از این گروه ها به هیچ قدرت مرکزی پاسخگو باشند و به همین دلیل هریک اهداف بی انتهای خود را دنبال می کنند. دراین میان چند گردان نیروی شبه نظامی اهل مصراته هستند که جدا از اینها فعالیت می کنند. مصراته به دلیل ثبات و جهش های اقتصادی که بخصوص از زمان انقلاب بدست آورد شهرت دارد. این درحالی است که بلند پروازی رهبران این شهر از سوی همسایگان منطقه ای شان با دیده تردید نگریسته می شود.
جنگ نیابتی
شکاف های سیاسی و ایده ئولوژیک بین این گروه ها طی دوسال گذشته برجسته تر شده است. به همین خاطر بود که نامزدهای معرفی شده برای تصاحب 200 صندلی پارلمان به جای اینکه از سوی احزاب معرفی شوند بیشتر به صورت فردی در رقابت ها حضور پیدا کردند. گفته می شود نامزدهای با گرایش مذهبی شانس کمتری داشته اند. با این حال ریشه های تشکیلاتی اعضای خانه نمایندگان جدید لیبی که جایگزین کنگره ملی خواهد شد هنوز به طور قطعی روشن نیست.
گسترده بودن گروه های نظامی در سطح کشور به معنای پخش جنگ افزارها و گسترش نبردهای بیشتر بین گروه های شبه نظامی و درنتیجه ویرانی های بیشتر است. لیبی برای بازیگران غربی نیز سرزمینی فریبنده است. تلاش های اخیر هیات اعزامی سازمان ملل متحد برای اینکه سیاستمداران و رهبران شبه نظامی را به پای میز مذاکره بکشاند ناکام ماند.
این البته امری کلی است که گروه های رقیب همدیگر را متهم به آن کنند که دنباله نظام قذافی هستند. انور سوان، یکی از اعضای شورای مصراته می گوید: « جنگ طرابلس بین انقلابیون واقعی اهل مصراته و بقایای رژیم گذشته بود. آنها گروه هایی تروریست هستند ». شبه نظامیان زنتان نیز درمقابل استدلال کرده و می گویند دارند علیه نفوذ روز افزون سیاستمداران اسلام گرا یا به طور کلی اخوان المسلمین نبرد می کنند. زیرا عامل همه بدبختی های کشور آنها هستند.
عزالدین عقیل می پذیرد که نوعی جنگ نیابتی در خاک لیبی جریان دارد. وی می گوید : « این یک جنگ منطقه ای برسر بقایای اخوان المسلمین است ». با این حال او اعتقاد دارد که انگیزه شخصی محرک اصلی این گروه هاست. به گفته او « شبه نظامیان این کارها را برای هیچ کس یا هیچ دیگری انجام نمی دهند بلکه هدف شان این است که خودشان بقا داشته و حساب شان گردش مالی داشته باشد ».
درچنین فضایی جامعه جهانی چه می تواند بکند ؟ اتحادیه اروپا حمله به فرودگاه غیر نظامی طرابلس را « اعمال خشونت طبق تعریب قوانین بین المللی » عنوان کرد اما گفت راه حل نظامی برای این مشکلات وجود ندارد و تنها گزینه راه حل سیاسی است.
تعدادی از ناظران محلی وخارجی به گزینه های دیگری اشاره می کنند که شاید بتواند گروه های شبه نظامی را وادار به مذاکراتی جدی کند. این کار از طریق برخی تحریم های بین المللی بر فرماندهان و ممنوع السفر کردن شان یا حتی طرح شکایاتی علیه آنان در دادگاه های بین المللی ممکن خواهد بود. عزالدین عقیل می گوید شاید این فشارها بتواند آنها را به پای میز مذاکره بکشاند. اما برای مردم لیبی تنها آرزو پایان دادن به این آشوب وجنگ است. دشمنی بین گروه های مختلف به شدت در حال افزایش است و تنها ریختن اندکی بنزین بر این آتش، آن را غیر قابل کنترل خواهد ساخت.

ترجمه: شفقنا
انتهای پیام

دیدگاه شما