«بابا آب داد» این جمله از اولین جملههایی است که بعد از اینکه لبمان به «الف » باز شد آموختیم اما تا امروز که پز دانشگاهی بودن میدهیم کمتر به ما گفتند این آب شاید همیشگی نباشد و تمام شدن آن دور از انتظار نیست و هم اکنون هم که متخصصان آب این هشدار را میدهند، باز باورمان نمیشود و این بیدار باش را وارد زندگی روزمره خود نکردهایم و در عمل فراموش میکنیم مایهی حیاتی که زندگی همه ما به آن وابسته است، شاید روزی تمام شود.
حدود 95 درصد آب استان در بخش کشاورزی مصرف میشود و این درحالی است که راندمان تولید این بخش در قیاس با مصرف و هزینهها بسیار پایینتر است.
از استان که بگذریم متوسط عملکرد تولید محصولات کشاورزی کشور در قیاس با سایر کشورها پایین است، در ایران برای تولید یک کیلوگرم محصول 2000 لیتر آب مصرف میشود، در حالیکه این رقم در کشورهای در حال توسعه 1300 لیتر آب است.
کشاورزان همیشه با فکر اینکه آب فراوان است و هیچ وقت تمام نمیشود، کشاورزی کردهاند و نگاهی به آینده پیشروی وضعیت آب ندارند.
برداشت بیرویه از آبهای زیرزمینی بسیار نگران کننده است و با افت شدید آب در دشتها مواجه هستیم. آب شیرین در حال اتمام است که این خود سبب شور شدن آب میشود. وضعیت ناگوار دریاچه ارومیه از جمله نشانههای بحران کم آبی در ایران است.
آمارهای موجود نشان دهنده این است که 4 برابر دنیا آب مصرف میکنیم، زیرا آب در ایران بسیار ارزانتر از سایر کشورهای دنیاست. کارشناسان بحران کم آبی را در دنیا هشدار دادهاند و به همین دلیل دولتها اصلاح الگوی مصرف را در دستور کار خود قرار دادهاند و به طور جدی پیگیر هستند. اگر دنیا توانسته مصرف آب را کاهش دهد ما هم میتوانیم، چرا که بخش دیگری از مشکلات به دلیل عدم رعایت قانون است.
بخش کشاورزی استان با این واقعیت روبروست که در آینده باید ضمن مصرف آب کمتر تولید بیشتری را عرضه نماید، لذا با مدیریت صحیح منابع آب و با استفاده از دانش و فناوریهای نوین باید در جهت ارتقاء بهرهوری از منابع آب، افزایش کارایی مصرف آب، افزایش راندمان آبیاری و افزایش عملکرد در واحد سطح گامهای اساسی را برداشت.
درست است که بیشتر آب استان و کشور در بخش کشاورزی مصرف میشود، اما نباید از هدر رفتن آب توسط شهروندان غافل بود. باز گذاشتن شیلنگ آب هنگام شستوشوی ماشینی که میتوان با چند سطل آب آن را شست، تمیز کردن حیاط و فضای جلوی خانهها با آب که میشود آن را با جارو تمیز کرد، تمیز کردن خیابان توسط تانکرهای حمل آب شهرداری حتی در روزهای بارانی که امری غیرمعقول است، تنها قسمتی از راههای هدررفت آب است.
به طرف شیرآب میرویم، آن را باز میکنیم و تا از آن استفاده کنیم، اما در عین حال مقدار زیادی آب بهداشتی و تصفیه شده را، راهی فاضلاب کردهایم. شاید اگر مثل برخی از زنان ساکن آفریقا روزی 6 ساعت از وقت خود را صرف آوردن آب میکردیم، بیشتر قدر این مایع حیاتی را میدانستیم.
امسال هوا بسیار گرمتر از سالهای گذشته بوده و افزایش درجه حرات دما نگران کننده است. جنگلها در حال نابودی است و خشک میشوند و اینها همه بخاطر عدم مدیریت صحیح آب است.
ما در مقابل آیندگان مسوول و پاسخگوییم و در آینده بحران آب در کشورها وجود دارد، زیرا آب تنها مادهای است که نمیشود آن را وارد کرد.
در این میان راهکارهایی همچون بهینهسازی روشهای آبیاری و افزایش کارآیی مصرف آب در اراضی زراعی، اصلاح ساختار آبیاری سنتی در مزارع و باغات و انجام کم آبیاری به منظور افزایش کارآیی مصرف آب برای افزایش کارآیی مصرف آب وجود دارد که باید به آنها توجه جدی کرد.
ارائه بهترین راهکارهای ارتقای فرهنگ مصرف صحیح و بهینه آب در بخش کشاورزی نیاز به زیربنایی فرهنگی صحیح و مطمئن و فرهنگسازی در جامعه کشاورزی دارد که در این زمینه دو بخش دولتی و غیر دولتی که همان کشاورزان و متخصصان این بخش را شامل میشود باید به وظایف خود آگاه و عمل کند و در توسعه کشاورزی و به خصوص آب ارتباط مستمر و هماهنگی داشته باشند.
منبع: ایسنا