شهردار پرتلاش تهران، روز جمعه گذشته سخنانی بدین مضمون بیان فرمود: «ما غیرت دینی داریم... اگر در یک اتاق، یک مجموعه کاری که با هم همکاری میکنند و سه یا چهار نفر آنها آقا و سه چهار نفر دیگر خانم هستند و همه در یک رابطه مثلا در رابطه با بودجه فعالیت میکنند، میتوان کاری کرد که آن چهار خانم در یک اتاق و چهار آقا در اتاق دیگری کار کنند. نباید اجازه دهیم یک خانم در طول وقت اداری و طی روزها و ماهها ساعت تماس و معاشرتش با نامحرمان بیشتر از محرم، شوهر و فرزند او باشد، با گذشت زمان این موضوع کانون خانواده را تحتتاثیر منفی قرار میدهد.» در نیت و هدف این سخن جنابعالی که قطعا همانگونه که بیان هم داشتهاید از موضع «غیرتمندی» و «غیرت دینی» و البته همچون بسیاری از مسوولان و دلسوزان ناشی از یک «نگرانی» و «هشدار» نسبت به موضوع بیحجابی و کمرنگ شدن عفاف در جامعه است، شک و شبههیی نیست و قابل احترام است و وظیفه همگان از جمله اصحاب رسانه است اما روش و نوع برخورد شما با مساله فرهنگ و به ویژه حجاب جای تامل دارد. قبل از هر سخنی لطفا این خاطره را با هم مرور کنیم: با بازگشایی دانشگاهها در سال 61 که در پی انقلاب فرهنگی
تعطیل شده بودند نسل دانشجویان انقلابی مسلمان در محیطی جدید پا به دانشگاهها گذاشتند و موج اسلامخواهی و تلاش برای انطباق محیط دانشگاه با موازین اسلامی پرشورتر و پررنگتر در میان دانشجویان مطرح شده بود. روز بازگشایی دانشگاه نیز به عنوان روز وحدت حوزه و دانشگاه نامگذاری شد تا نمادی از این موج نوین باشد. انجمن اسلامیهای دانشجویان به عنوان نماد و پایگاه این تحولخواهی مطرح بود و منشأ بسیاری از این حرکتهای انقلابی نظیر خود انقلاب فرهنگی و تسخیر سفارت امریکا با محوریت دانشجویان عضو انجمنهای اسلامی صورت گرفته بود. در یکی از حرکتهای ابتکاری که بیشک به زعم مبتکران آن، طرحی انقلابی و اسلامی نیز تلقی میشد اعضای انجمن اسلامی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران یکی از کلاسهای گروه فلسفه این دانشکده را به صورت آزمایشی برای طرح جداسازی دانشجویان دختر و پسر انتخاب میکنند و با تیغهیی چوبی میان کلاس را دیوار میکشند. سرکار خانم فاطمه طباطبایی، همسر حجتالاسلام والمسلمین سیداحمد خمینی که در این برهه دانشجوی دوره لیسانس رشته فلسفه دانشگاه تهران بوده است پس از حضور در کلاس و مشاهده مشکلات این شیوه و بازخورد آن میان
دانشجویان موضوع را برای حضرت امام (س) گزارش میکنند. این گزارش با واکنش تند امام مواجه میشود و ایشان با تاکید از حجتالاسلام والمسلمین سیداحمد خمینی فرزند گرانقدرشان میخواهند که شبانه دیوار میان کلاس برداشته شود تا فردا که دانشجویان به دانشگاه میآیند دیوار وجود نداشته باشد. حاج احمدآقای خمینی نیز در تماسهایی با رییس دانشکده حجتالاسلاموالمسلمین دکتر علی شیخ الاسلامی تا جمعآوری این دیوار مساله را پیگیری میکنند. حتی وقتی رییس دانشکده تاکید میکند صبح این کار را میکند امام دستور میدهند که همین امشب، امام گفته بودند فردا صبح که کلاس تشکیل میشود نباید این تخته باشد و دوباره حاج احمد آقا تماس میگیرند که آقای دکتر نظر امام اینگونه است. بعد امام گفته بودند که احمد برو با انجمن اسلامی و هر کس که مسوول است تماس بگیر بگو که اگر امروز شما خرافات و سیلقه شخصی را وارد دین کنید فردا چه کسی میخواهد جدا کند و بالاترین لطمه و بالاترین خطر برای اسلام این است که ما بیاییم و خودمان سلیقه خودمان را قاطی دین کنیم. اگر امروز به دست شما بچههای مذهبی، اینها قاطی شوند فردا چه کسی میخواهد جدا کند. در کنار این خاطره بد
نیست این سخن رهبر انقلاب را هم مرور کنیم: رهبر انقلاب به سفری که در مهر ماه سال 1391 به استان خراسان شمالی میروند در دیدار با علما و روحانیون این استان این نکته را گوشزد میکنند: خودتان را مجهز کنید، مسلح به سلاح معرفت و استدلال کنید، بعد به این کانونهای فرهنگی - هنری بروید و پذیرای جوانها باشید. با روی خوش هم پذیرا باشید؛ با سماحت، با مدارا. فرمود: «و سنّـ[ من نبیه»، که ظاهراً عبارت است از «مدارا\ النّاس»؛ مدارا کنید. ممکن است ظاهر زنندهیی داشته باشد؛ داشته باشد. بعضی از همینهایی که در استقبال امروز بودند و شما - هم جناب آقای مهماننواز، هم بقیه آقایان - الان در این تریبون از آنها تعریف کردید، خانمهایی بودند که در عرف معمولی به آنها میگویند «خانم بدحجاب»؛ اشک هم از چشمش دارد میریزد. حالا چه کار کنیم؟ ردش کنید؟ مصلحت است؟ حق است؟ نه، دل، متعلق به این جبهه است؛ جان، دلباخته به این اهداف و آرمانهاست. او یک نقصی دارد. مگر من نقص ندارم؟ نقص او ظاهر است، نقصهای این حقیر باطن است؛ نمیبینند. «گفتا شیخا هر آنچه گوئی هستم/ آیا تو چنان که مینمایی هستی؟». ما هم یک نقص داریم، او هم یک نقص دارد. با این نگاه
و با این روحیه برخورد کنید. البته انسان نهی از منکر هم میکند؛ نهی از منکر با زبان خوش، نه با ایجاد نفرت.
جناب قالیباف حجاب و عفاف یک موضوع فرهنگی است و با شیوه و روش درست باید ترویج حجاب کرد چرا که اگر دغدغههای مثبت با روشهای غلط پیگیری شود قطعا به تخریب بیشتر میانجامد. کار فیزیکی، ظاهر جامعه را زود تغییر میدهد اما این تغییرات، ماندگار نیستند و بعید است که با برداشته شدن زور، بتوان همان روند را حفظ کرد. جداسازی و تفکیک جنسیتی در مراکز اداری شهرداری تهران نیز شاید در روزهای نخست ظاهر شهرداری را تغییر دهد اما در بلندمدت ماندگار نخواهد بود چرا که نه امکانپذیر نه صحیح است، و اگر روزی شما در این منصب نباشید و وضع به روال گذشته باز گردد چه بسا وضع فرهنگی بدتر شود چرا که کار فرهنگی که پایه ماندگاری است انجام نگرفته است. این اقدام از جمله همین اقدامات شعاری، ظاهری است که متاسفانه در سالهای گذشته نمونههایی از آن اجرا اما نتیجه معکوس داشت.
در این زمینه نکات و پرسشهایی مطرح است که مثلا آیا اگر ارباب رجوع به شهرداری آمد خانم یا آقا بود، او هم باید تفکیک جنسیتی شود و از در ورودی اداره تا اتاقها همه جدا شوند. آیا با این تفکیک دیگر هیچ زن و مردی در راهروهای شهرداری برخورد نخواهند کرد و در آن صورت به قول شما دیگر زنان به فکر خانواده و همسر خود هستند؟ به نظر جنابعالی فقط زنان همواره در معرض آسیب و برخورد با نامحرم هستند یا مردان نیز از این احتمال برخوردارند؟ اگر استدلال شما منطقی باشد حتما میخواهید همین روش را در خیابانها و... اجرا کنید ؟ پرسشها در این باب زیاد است اما شهردار پرتلاش و جهادی تهران که سوابق انقلابی و مبارزاتی شما برای همگان روشن و مشخص و قابل احترام است اما از یادمان نرود که جنابعالی در انتخابات سال گذشته در مورد جوانان و برخورد با آنان و... چه مباحث و مسائلی را مطرح کردید؟ آن سخنان چه بود و این دستور چیست؟ مثلا این جمله «همیشه زنان را از دیدگاه مردان دیدهایم اجازه بدهیم زنان خودشان در چارچوب اسلام برای خودشان تصمیم بگیرند.»بگذریم موضوع حجاب چیزی نیست که هر فردی با متر و معیار خود آن را بسنجد و برای آن نسخه بپیچد، تجربه
سالهای گذشته هم نشان میدهد طرحهای یکجانبه و سلبی نه در جامعه و نه در دانشگاه، نه تنها نتیجه بخش نبوده بلکه آسیبهای بیشتری نیز به جامعه وارد کرده است، همانطور که طرحهایی مانند تفکیک جنسیتی و حذف دختران در بخشی از رشتههای دانشگاهی نتیجه نداشته است. دانشجویان به عنوان قشر تحصیلکرده و فرهیخته به خوبی با عقاید و هنجارهای جامعه آشنا هستند، بنابراین اگر ناهنجاری و موضوعی خلاف عرف در جامعهیی رخ دهد باید از راه فرهنگی با آن روبهرو و برای حل آن دست به کار شد. بخشی از ناهنجاریهای اجتماعی و معضلات فرهنگی که امروز در جامعه میبینیم، میراث برخوردهای غلط گذشته و سیاستهای ناکارآمد و بیمسوولیتی برخی دستگاههاست لذا نباید برخوردهای دستوری و پلیسی را برای ترویج سنت و فرهنگ توصیه کنیم. تغییر در نگرش و رفتار فرهنگی که حجاب و عفاف هم یکی از آن رفتارهاست، ناشی از عوامل متعددی بوده است. عناصری هستند که نظم و نظام زندگی دینی جامعه را مورد تعرض قراردادهاند جدای از اینکه یک خط اختلاف سنتی در ایران از گذشته فعال بوده که تحت تاثیر تعصبات و جهل اعتقادی همواره در کوره تعصبات دمیده است، «آرامش» و «پویایی» جامعه ایران
ازدو مسیر دیگر هم لطمه سنگین دیده است. اول، روشها و الگوهای ناصحیح و ناکارآمدی که برای ترویج و اشاعه ارزشها و فرهنگ بهکارگرفته شده که غالباً به عنصر اجبار و تحکم و تحمیل آمیخته است. این روشها درنهایت چهرهیی خشن و نابردبار از مذهب ارائه کرده است. و درکنار آن حرکتهای رادیکالیستی و غیراصولی که برای پیرایش و اصلاح فرهنگ به راه افتاده و به تحریک احساسات و تعصبات دینی و تنگ شدن فضای نقد و تعامل انجامیده است. عامل دوم، خطاها و لغزشهای اساسی بوده که حدود 60 مرکز و نهاد و بنیاد و سازمان فرهنگی و سخنوران و رسانهها در نقض حریمهای ادبیات وفرهنگ مرتکب شدهاند. جناب شهردار موج مدرنیسم در اشکال مختلف آن اشتیاق مفرطی را در جامعه ایران به ویژه لایههای جوان آن نمایان کرد، اما فرصتهای تعامل سنت و مدرنیته در بستر فرهنگی ایران به دلیل مقاومتها و تعصباتی که صورت گرفت به چالش پرهزینه و مغشوشکننده تبدیل شد. بیایید تا دیر نشده، کمی روی معضلات فرهنگی جامعه، فرهنگی وار و از پایین به بالا و همراه یک سیاست روشن و هدفمند تامل کنیم. مطمئن باشید ما نقادانه از کارهای صحیح شما حمایت میکنیم و بدانید یک رسانه ایرانی داخل کشور
معتقد به این نظام شما را نقد میکند نه یک رسانه خارجی. پس شک نکنیداین دستور را تا بررسی همه جوانب آن و با نظر شهروندان و همکارانتان به تعویق بیندازید. اگر همه این تصمیم را قبول کردند ما آماده کمک به شما بدون پیش شرط خواهیم بود. ما آمادهایم شما چطور؟
منبع: اعتماد