جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

مهدوی راد: آموزه های امام علی(ع) در میان مسلمانان تکه تکه شده است

کد خبر: ۴۹۱۷۰
مهدوی راد: آموزه های امام علی(ع) در میان مسلمانان تکه تکه شده است

یک محقق و پژوهشگر دینی ریشه تمام مشکلات مسلمانان را جهل دانست و بیان کرد: به نظر من گروه های تکفیری که در جوامع مسلمان رشد کردند سه لایه هستند لایه اول آنهایی هستند که برنامه ریزی می کنند و کاملا آگاه هستند؛ لایه دوم را آنهایی تشکیل می دهند که تحت تاثیر لایه اول قرار گرفتند و انگیزه رسیدن به قدرت دارند و می دانند چه می کنند و اما لایه سوم که کشته می شود و می کشند جاهل هستند و از روی جهل دست به چنین کشتاری می زنند و این لایه اگر بیدار شوند شود آنها از بین خواهند رفت.

به گزارش جماران، حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمدعلی مهدوی راد در گفت و گو با خبرنگار شفقنا (پایگاه بین المللی همکاری های خبری شیعه) اظهار کرد: باید تاکید کرد که افراط گری و حرکت کردن بیرون از چارچوب ارزش ها، مقیاس ها و ملاک هایی که دین رقم می زند پیشینه ای طولانی دارد. شاید بتوان گفت که در اسلام از همان روزگار پیامبر(ص) برخی و بعدها گروه هایی افراطی می اندیشیدند و عمل می کردند و اگر اندکی هم پیش تر رویم می بینیم که در ادیان الهی هم این مسایل وجود داشته است. در ادیان الهی هم گاهی این نوع جریان ها بوده است اینکه قرآن به صراحت به مسلمانان هشدار می دهد که همانند اهل الکتاب غلو نکنید نشان دهنده این است که افراط همه جا رواج داشته است و در هر سرزمینی با توجه به فضای فکری، نیازهای زمان و چارچوب های حرکت، بسترها و زمینه های متفاوتی داشته است.

او در ادامه افزود: به عنوان نمونه پیامبر(ص) بعد از جنگ حنین که با پیروزی آنها تمام شد غنایم را به نو مسلمانانی که معلوم بود از همان زمانی که اسلام آوردند دلی با اسلام نداشتند یعنی ابوسفیان و اطرافیانش داد که پیامبر آنها را طلقاء نامید و بعدها به طلقاء معروف شدند. اما افرادی بالای سر پیامبر ایستادند و به او گفتند «عدالت پیشه کن ای پیامبر». پیامبر هم در جواب آنها فرمود «اگر من عدالت نکنم زیر این آسمان چه کسی می خواهد عدالت کند او کسی است که گروهی را همراهی می کند که از دین در می روند همانند فشنگی که از قالب رها می شود» و همانطور که پیامبر گفته بود جریان افراطی خوارج را رقم زدند.

مهدوی راد با بیان اینکه امام علی(ع) تاکیدات زیادی به پرهیز از افراط داشت اظهار کرد: حضرت علی(ع) فراوان به افراط تاکید می کرد و معیار می داد و معیار حضرت هم این بود که «هر کس از ما جلو بیفتد هلاک می شود عقب هم بماند هلاک می شود». مرحوم دکتر شریعتی سخنی دارد که این جمله در فضای تربیتی و انسانی بسیار قابل توجه است که می گوید" خداوند سبحان انسان را برای برکشیدن به قله های کرامت و انسانیت مجموعه حقایقی را در قالب الفاظ فرستاد و آنچه شکل کتاب به خود گرفته است قرآن است، همین قرآن، آموزه ها و معیارها را برای اینکه نمونه عینی داشته باشد در یک انسانی مجسم کرده که آن امام است و همه اینها خود را در قالب یک نمایش نشان داده است که آن حج است". به نظر من این یک جمله بسیار لطیفی است یعنی اگر فرد یا جامعه ای بخواهند زندگی طراز قرآن، طراز توحید و بر اساس چارچوب الهی داشته باشند باید در قرآن بیاندیشند و تفقه در دین کنند و تحقق خارجی و عینی آن در بیرون یعنی امام را نگاه کنند که چطور حرکت می کردند. اما صادق(ع) قصه ای را نقل کردند که شخص تازه مسلمانی در عبادت افراط کرده بود و همواره در عبادت بود و بعد ادعا می کند که همچین دینی به کار من نمی آید. امام صادق(ع)در جواب عمل این فرد می فرماید« فرهنگ و امامت ما بر اساس گذشت، تقوا عفت، مدارا و کرامت است و عمارت و حاکمیت بنی امیه بر اساس زور، قلدری و چوب است یعنی این نشان می دهد که زندگی امامان تعادل و چارچوب دارد.

این محقق و پژوهشگر گفت: اقبال لاهوری در سخنان خود معتقد است علت شکست جامعه اسلام و از بین رفتن عظمت جامعه اسلامی این است که جامعه اسلامی از زمانی گرفتار و بدبخت شد که آموزه های امام علی(ع) را تکه تکه کرد. علی زنده دار شب است، علی پارسای شب و شیر روز و بزرگترین عالِم معرکه های دانش است. اما در جامعه اسلامی یک گروهی شمشیر او را برداشتند، گروهی عبادت شبش را برداشتند یک گروهی عالم بودن و فرهنگش را برداشتند در حالی که جامعه در حالی می توانست جامعه باشد که علی را بما هو علی الگو قرار می داد. زیرا او همچنان که عبادت می کرد، شمشیر می کشید، دانشوری می کرد، خطابه می سرود به یتیم کمک می کرد و می جنگید اما هر کسی در جامعه به یک سو رفت. جریان هایی که در جهان اسلام می بینیم که عنوان النصره و داعش دارند آنهایی که جاری های زمان را می فهمند می دانند که اینها ربطی به دین ندارد و دست هایی اینها را می تراشد و جاری می سازد و در صحنه می افکند که خود آنها هم آگاه نیستند و گرنه این گونه کارها حتی اگر کسی اسلام را یک سویه هم بنگرد به اینجا ختم نمی شود یعنی این افراد نماد، شعاع و یک جرقه ای از همان خوارج صدر اسلام هستند.

او در ادامه افزود: اینها زنی را با مردی دیدند و به آنها گفتند علی مؤمن است یا کافر؟! آنها هم حاضر به گفتن نشدند برای همین زن را جلو چشم مرد کشتند و در همین حال دیدند که یکی از یارانشان خرمای خشکیده ای را از روی زمین برداشت که برای صرفه جویی بخورد بلافاصله یکی از آنها از پشت، گردنش را سفت گرفت و دیگری از دهانش خرما را بیرون انداخت که این خرما حرام است. یعنی کسی که به خیال خود این همه بر حکم خدا تصلب می کند انسان مومنی را می کشد در حالی که به تصریح قرآن هر کس مومنی را بکشد قطعا به جهنم می رود. دین در صورتی دین می شود که همه اصول آن با هم باشد. در مجموعه گرانقدر الحیات که استاد محمد رضا حکیمی جمع کرده است یک بابی دارد که دین بماهو دین همه چیز است یعنی عبادت آن وصل به سیاست، سیاست وصل به اجتماعیات و اجتماعیات آن وصل به اقتصادیات است. مرحم علامه طباطبایی در ذیل آیه «احکم ثم قتلت» تفسیری دارد که می گوید این حُکِمت یعنی مجموعه آموزه های حقایق دین یک ریشه استوار محکم شکست ناپذیری دارد که توحید است و لذا می گوید که همه آنچه که می گوییم، می بینیم و عمل می کنیم اگر بر محور توحید نباشد دیگر خدایی نیست یعنی اقتصاد، سیاست، فرهنگ و اخلاق ما باید نشان از توحید داشته باشد وگرنه خدایی نخواهد بود.

مهدوی راد در ادامه گفت و گوی خود با شفقنا تصریح کرد: امت های اسلامی و کسانی که در کشورها ریاست می کنند به اندازه یک دقیقه فکر کنند که وقتی خدا اجازه نمی دهد شان یک انسان حتی در حد یک لحظه و نه بیشتر از آن بشکند پس چطور اجازه می دهد عده ای جمع شوند و کرور کرور آدم بکشند. خدا اجازه نمی دهد شأن انسان بما هو انسان بشکند و نه تنها انسان مومن. پیامبر در مقابل کعبه ایستاد و فرمود«ای کعبه بسیار مهم هستی» و بار دیگر فرمود «شان تو بسیار مهم است» و بار سوم فرمودند «کعبه جایگاه تو بسیار مهم است اما شان مومن از تو مهمتر است». پس چطور اجازه داده می شود گردن انسان به سادگی زده شده و بعد هم اسم دین بر آن گذاشته شود. امام علی(ع) دید پیرمردی دست به کمر فریاد می زند و می گوید" من وقتی جوان بودم از من کار می کشیدند و وقتی هم که پیر شدم کسی من را کمک نمی کند" امام بلافاصله دستور می دهد به او از بیت المال پول دهند. از این مهمتر داستانی است که جرج جرداق مسیحی با شنیدن آن به شدت تحت تاثیر قرار می گیرد و آن زمانی بود که به حضرت علی(ع) خبر رساندند حکومت معاویه و باند او به مرزها حمله کرده و جنایت کردند و به حدی این حمله ها شدید بود که در تاریخ عنوان غارات پیدا کرده است. حضرت در مقابل این عمل می گوید «به من خبر رسیده است که در این حمله به زنی توهین شده و خلخال از پایش در آوردند که این زن یهودی بود پس اگر مومنی این را شنیده و از درد دق کند نباید او را ملامت کرد». حال عربستان ادعا می کند ام القرای جهان اسلام و مرکزیت دین است در حالی که پول خدادادی نفت را میلیاردها تومان هزینه می کند تا مردم بی گناه را بکشند.

این استاد دانشگاه گفت: اگر جامعه اسلامی به هم نمی ریخت و با همین افراط ها و تفریط ها از هم جدا نمی شد ما واقعا باید به جایی نمی رسیدیم که نتانیاهو با صراحت بگوید که سال های سال مرزهای کشورهای اسلام تغییر نکرده است و این قابل تحمل نیست". این ادعا برای این است که جوامع اسلامی از هم جدا شده است آن روز که خلافت عثمانی با همین بازی ها در حال فروپاشی بود بسیاری از روشنفکران و مصلحان فریاد می زدند که درست است حاکمیتی که دارند، حاکمیت عادلانه ای نیست ولی به هر حال یک پایگاهی به نام امپراتوری اسلامی است و اگر حمله ای شود از اسلام بما هو اسلام دفاع می کند اما از هم جدا شدند و شیعه کشی به راه انداختند و نهایتا رسیدیم به جایی که الان هستیم. ماجرای افراط فقط در سطح کلان نیست در سطح فردی هم همین است حتی در آموزه های دینی اجازه داده نشده است شخصی به لحاظ فردی در عبادت افراط کند. به پیامبر(ص) گفتند که خوش بحال فلان شخص که پیوسته مشغول عبادت است. پیامبر از آنها پرسید خرج خانه او را چه کسی می دهد؟ گفتند برادرش تامین می کند و پیامبر در جواب فرمود «آن برادر اجر بیشتری می برد». بنابراین از این روایت این نکته برداشت می شود که دین بما هو دین همه چیز را یک جا می بیند. انسان را با عبادت، علم گرایی، جهاد، اقتصاد و با دانش او می بیند.

او در ادامه افزود: در تلویزیون گزارشی را دیدم که از فردی که در پاکستان برای کارهای انتحاری آموزش دیده بود پرسیدند که آیا قرآن خوانده است یا نه؟ که آن فرد گفت نه. حال این افراد روایت ندیدند که هیچ، علم هم ندارند در حالی که حضرت علی(ع) فرمود «علم سلطه است آگاهی و دانش سلطه است هر کس به علم دست یافت سلطه پیدا می کند و هرکس که نداشت دیگران بر او سلطه پیدا می کنند». الان صهیونیست ها اقتصاد، دانش، ابتکار و سررشته اینها را با پول در اختیار گرفتند آنوقت جهان اسلام زیر سلطه علمی و اقتصادی و جهادی آنها قرار گرفته است و مسلمانان را به جان هم می اندازند. پس اگر جامعه اسلامی یکسویه می شد و به افراط گری نمی افتاد آن آدمی که جاهلانه و جهل مدارانه اسلحه به دست می گیرد اول فکر می کرد و فرض را بر این می گرفت با این اسلحه آمد، پیروز شد و خلیفه هم شد اما چطور می تواند کشور را اداره کند مگر اینکه با پول همین صهیونیست ها و غرب، کشور را اداره کند درحالی که هر زمان حرفی بزند خفه اش می کنند چرا که نه دانش دارد و نه تکنولوژی.

مهدوی راد وحدت و همسویی را عامل پیروزی مسلمانان دانست و اظهار کرد: امام ره گفت"اختلاف انداختن شایسته نیست و اختلاف شیعه و سنی کفر است" خب چرا باز شاهد افراط در جامعه هستیم و در ایران نیز گاهی محافلی تشکیل می شود که حقا این محافل آنی نیست که اسلام می خواهد. امام علی(ع) در خطبه 25 نهج البلاغه خطاب به اطرافیانش که در روزهای آخر حرف امام را گوش نمی دادند فرمود «به زودی اینها حکومت را از دست شما خارج می کنند چون آنها در باطن تجمع و همدلی دارند و شما گروه بازی می کنید و همدل نیستید». این جریان خاص که دلیل اصلی آن جهل است در همه جای دنیا دیده می شود و امام علی(ع) در این زمینه به صراحت می گوید "جهل مرگ بزرگی است". همین جوانی که برای عملیات انتحاری آموزش دیده بود می گفت "اولین روزی که ما به مرکز آموزش انتحاری در پاکستان وارد شدیم به ما گفتند که هر چه که در ذهن دارید را باید بیرون بریزید و در اینجا فکر کردن و اینکه چگونه فکر می کنید و چه اعتقادی دارید معنا ندارد". بنابراین وقتی که جهل بیاید به دنبال آن همه چیز می آید و وقتی آگاهی بیاید حقیقت دنبال آن می آید و این دقیقا همان چیزی است که با ذات ارسال رسولان و فرستادن پیامبران و تعلیمات قرآنی در تخالف است. پیامبر صراحتا اعلام کرد «من آمدم آگاهتان کنم نه اینکه دیگر فکر نکنید». و امام علی(ع) نیز می فرماید «انبیا آمدند که گنجینه های خرد را از درونتان بیرون بکشند و جلو چشمتان بگذارند».

این محقق و پژوهشگر جهل را ریشه مشکلات جوامع مسلمان دانست و ادامه داد: این جهل مورد سوء استفاده دشمن قرار گرفته است.آیت الله طالقانی می گوید تحلیل طایفه ای که در قرآن آمده است می خواهد به ما نشان دهد جریانِ در مقابل حق یک مجموعه متشکلی دارد که همه چیز را می داند اما بدنه ای که پایین تر از آن قرار گرفته است به جهل، از آنها پیروی می کند یعنی افرادی مانند ابوسفیان و ابوجهل که مقابل پیامبر ایستادند می دانستند پیامبر چه کاره است اما این بدنه ای که به دنبال خود می کشاندند گرفتار جهل بود. عصر حاضر هم اینچنین است یعنی آن رأسی که خط می دهد می داند که ایران و عربستان و عراق و... چه کشورهایی هستند و می داند اگر این کشورها متحد شوند و همه به طرف قبله بایستند چه اتفاقی خواهد افتاد اما این جوان بدبختی که آنجا آوردند و به اندازه 4 سانت برای او ریش گذاشتند و عقل را از سر او بیرون کشیدند گرفتار جهل خود شده است.

این استاد دانشگاه گفت: انگلیس بیش از 200 سال است که این بازی ها را انجام می دهد همانطور که وقتی وزیر اداره مستعمرات انگلیس وارد عراق شد شخصی در حال اذان گفتن بود وزیر انگلیس پرسید این چیست و به او گفتند اعلام وقت نماز مسلمانان است باز هم پرسیدآیا به سیاست ما ضرر می رساند؟ گفتند اینطور که او می گوید نه. پس گفت آنقدر بگوید تا گلویش پاره شود. همین شخص در مجلس عوام انگلیسی ها بالای سن رفت و قرآن به دست گرفت و اشاره به کعبه کرد و گفت "تا وقتی که آموزه های این کتاب و این قبله در میان مسلمان ها جهت دهنده است ما نمی توانیم بر اینها حاکم شویم پس باید روح کعبه و روح آموزش های قرآن را از آنها بگیریم". به قول مرحوم شریعتی آموزش های قرآن می گوید همه به طرف خدا باشید و همه باید بر محور کعبه بچرخید". من الان تردید ندارم که آنچه که در جهان اسلام اتفاق می افتد سه لایه دارد: لایه اول آنهایی هستند که برنامه ریزی می کنند و کاملا آگاه هستند. لایه دوم را آنهایی تشکیل می دهند که تحت تاثیر لایه اول قرار گرفتند و انگیزه رسیدن به قدرت دارند و می دانند چه می کنند و اما لایه سوم که کشته می شود و می کشند جاهل هستند و از روی جهل دست به چنین کشتاری می زنند و این لایه اگر بیدار شود آنها از بین خواهند رفت.

این پژوهشگر و محقق در پایان یادآور شد: من با دو عالم شیعه و سنی صحبتی داشتم که هر دو آنها اذعان کردندبد بختی جامعه اسلامی از آن وقتی شروع شد که مرجعیت اسلام از مصر به عربستان منتقل شد و امروز با پشتوانه پول های باد آورده نفت جهت فکری جهان اسلام را به دست گرفته است. البته مسیری که جوامع را از طریق آن به پیش می برد جهل است نه فکر، و هر چه گسترده شود جهان اسلام با مشکلات بیشتری مواجه می شود. اگر حدود 20-40 سال عقب تر بروید می بینید مصر فضای فکری جهان اسلام را در اختیار داشت. مثال معروفی بود که می گفت «کتاب در مصر تولید می شود در بیروت چاپ می شود و در عراق خوانده می شود». مردم عراق تا قبل از ماجرای صدام بسیار فاضل بودند. مجمع دارالتقریب در مصر مجله ای به نام رسالة السلام دارد که 15 سال منتشر شده است و شخصیت های درجه یک جهان اسلام در آن مقاله می نوشتند آنقدر این فضا آزاد بود که کسی به خود حق می داد که در مقام احترام و ادب کافی شیعه را زیر سوال ببرد و در شماره بعدی عالم بزرگ دیگری در سطح کاشف الغطاء آن را جواب دهد. مجمع البیان شیعه به عنوان مهمترین تفسیر جهان در خود دارالتقریب چاپ شده و شیخ شلتوت بزرگترین مفتی جهان اسلام بر آن مقدمه نوشته است اما متاسفانه این تعامل از بین رفته است. در حال حاضر مرکزی با عنوان رابطة العالم السلامی فعالیت می کند که مرکز آن مکه است و بیش از 300 شعبه دارد در حالی که کل آن زیر سلطه عربستان است.

انتهای پیام

دیدگاه شما