حضرت خدیجه عاشق بود و تا سر حد عشق پیامبر را دوست داشت. بعد از عقد هم همین محبت برای پیغمبر اکرم پیدا شد. یعنی پیغمبر اکرم هم تا سرحد عشق حضرت خدیجه را دوست میداشت.
به گزارش جماران به نقل از شفقنا، حضرت آیت الله مظاهری در ادامه درسهای ماه مبارک رمضان به تشریح زندگانی امّالمؤمنین، حضرت خدیجه«سلاماللهعلیها» پرداخت. متن سخنان این استاد اخلاق و استادحوزه علمیه اصفهان بدین شرح است:
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین و الصلاة و السّلام علی خیر خلقه أشرف بریته ابوالقاسم محمّد صلی الله علیه و علی آله الطیّبین الطاهرین و عَلی جمیع الانبیاء وَالمُرسَلین سیّما بقیة الله فی الأرضین و لَعنة الله عَلی اعدائهم أجمعین
اظهار ارادت کنید خدمت قطب عالم امکان و محور عالم وجود و واسطۀ بین غیب و شهود، یعنی حضرت ولیّعصر«عجّلاللهتعالیفرجهالشّریف» با سه صلوات.
امروز بنا بر قولی وفات حضرت خدیجه«سلاماللهعلیها» است و باید بگویم شهادت حضرت خدیجه«سلاماللهعلیها».
بحث امروزمان بحث شیرین و فوقالعاده مهمی بود، اما الان به نظرم رسید که بحث را برای فردا بگذاریم و امروز مقداری درباره حضرت خدیجه«سلاماللهعلیها» با شما صحبت کنم. امیدوارم رنگ اخلاقی هم داشته باشد و آن رنگ برای ما سازندگی داشته باشد، انشاءالله؛ و چون حضرت خدیجه«سلاماللهعلیها» بعد از چهارده معصوم«سلاماللهعلیهم»، حقّ بالایی به عالم اسلام و مخصوصاً تشیع دارد. غیر از چهارده معصوم کم پیدا میشود که بتوانیم مثل حضرت خدیجه اینقدر حق به اسلام و حق به مسلمانها و حق به تشیّع دارد. لذا با اجازه همه، ثواب این جلسه را هدیه میکنیم خدمت حضرت خدیجه«سلاماللهعلیها» و امیدوارم حضرت خدیجه«سلاماللهعلیها» یک نظر لطفی به جلسه ما داشته باشند و با لطف حضرت خدیجه«سلاماللهعلیها» از جلسه بیرون رویم.
حضرت خدیجه«سلاماللهعلیها» یکی از متمکّنین حجاز بود. الان بحث ما نیست که این تمکّن را از کجا پیدا کرده بود، اما آنچه پیش همه مسلّم است، تمکّن مالی حضرت خدیجه«سلاماللهعلیها» از راه حلال است.
یکی از کارهای حضرت خدیجه«سلاماللهعلیها» تجارت بود. البته خودش شخصیّت بالایی داشت و خود تجارت نمیکرد، بلکه کاروانهای فراوانی داشت که آن کاروانها برای حضرت خدیجه«سلاماللهعلیها» از راههای دور، مثلاً از حجاز به شام میرفتند و تجارت میکردند و به مصر و عراق و ایران و امثال اینها میرفتند. نمیدانم این زن از کجا درّ گرانبهای پیغمبر«صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم» را پیدا کرد. معلوم میشود در تاریخ از اول تا آخر حضرت خدیجه خیلی زرنگ و عاقل و زیرک بوده است. رئیس یکی از کاروانها که به مصر میرفتند، پیغمبر اکرم«صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم» بود. آشنایی حضرت خدیجه با پیغمبر اکرم«صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم» از اینجا پیدا شد. البته پیغمبر اکرم«صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم» از نظر حسَب و نسَب یک شخصیت فوقالعاده بود و حضرت خدیجه هم از نظر حسب و نسَب یک شخصیت فوقالعادهای بود، اما آشنایی پیغمبر اکرم با حضرت خدیجه و حضرت خدیجه با پیغمبر، در این ریاست کاروان پیدا شد. و بالاخره حضرت خدیجه یک درّ گرانبهایی را یافت. پیغمبر اکرم 25 سال داشتند و چون محیط خیلی آلوده بود، پیغمبر اکرم ازدواج نمیکردند. حضرت خدیجه این درّ
گرانبها را یافت، لذا پیشنهاد ازدواج با پیغمبر اکرم داد. پیغمبر اکرم هم این ازدواج را قبول کردند و کُفو پیغمبر اکرم، حضرت خدیجه بود. مثل حضرت زهرا«سلاماللهعلیها» و حضرت علی«سلاماللهعلیه» که وقتی بنا شد ازدواج کنند و عقد را خواندند، پیغمبر اکرم دست حضرت زهرا را در دست امیرالمؤمنین گذاشتند و فرمودند خوب کُفوی برای توست و تو هم خوب کُفوی برای حضرت زهرا هستی. قضیه پیغمبر اکرم نیز چنین شد. وقتی عقد را خواندند، دو درّ گرانبها از نظر همه بودند، حال چه حجازیها با آن غرورشان و چه حجازیها و بادیه نشینها و کشت و کشتارشان و آلودگی حجاز، بالاخره مثل یک دریا، اما آلوده بود و دو درّ گرانبها از این دریا بیرون آمد. لذا خدا این دو درّ گرانبها را از دریای آلوده حجاز بیرون آورد و پیغمبر اکرم، ازدواج حضرت خدیجه را قبول کرد.
حضرت خدیجه عاشق بود و تا سر حد عشق پیامبر را دوست داشت. بعد از عقد هم همین محبت برای پیغمبر اکرم پیدا شد. یعنی پیغمبر اکرم هم تا سرحد عشق حضرت خدیجه را دوست میداشت. دو درّ گرانبها بلکه بیبها، زیرا نمیتوان برای این دو تا قیمت گذاشت، لذا این دو با هم ازدواج کردند.
در اینجا یک جمله هست و پی ببرید که حضرت خدیجه چقدر عاقل و فهمیده و دانا و وفادار بود. در شب عروسی تمام تمکّن خود از قبیل پولها و قبالهها در صندوقچهای بود و حضرت خدیجه این صندوقچه در دست مبارکش بود و هیچکس نمیدانست در این صندوق چه چیزی هست. در اطاق نشسته بود و پیغمبر اکرم به عنوان شب عروسی بر حضرت خدیجه وارد شدند. حضرت خدیجه ایستادند و سلام کردند و با افتخار خاصّی، پیغمبر را در پیش خود نشاندند و صندوقچه را در مقابل پیغمبر اکرم گذاشتند و فرمودند: «مالی مالُک و انا امتُک»، هرچه دارم از تو و خودم نیز کلفت تو هستم. این جمله اولیست که حضرت خدیجه به پیغمبر اکرم گفتند. اما فقط حرف نبود. حضرت خدیجه جداً به این جمله عمل کردند. این درّ گرانبها را شناخته بودند و همه چیز را باید فدای این درّ گرانبها بکنند و کردند.
مرادم اینجاست که پیغمبر اکرم مبعوث به رسالت شد. وقتی به رسالت مبعوث شد، در غار حرا جبرئیل آمد با آن آیات اول سوره علق، برنامه 23 ساله پیغمبر اکرم را تعیین کرد و به حسب ظاهر به رسالت مبعوث شد. در باطن رسول و نبی بود و به حسب ظاهر مبعوث به رسالت شد. به اقرار سنّی و شیعه، اول کسی که ایمان آورد و در همان غار حرا بود، امیرالمؤمنین علی«سلاماللهعلیه» بود. پیغمبر اکرم«صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم» با امیرالمؤمنین«سلاماللهعلیه» به خانه آمدند، حضرت خدیجه در را باز کرد و سلام کرد و پیغمبر اکرم فرمودند به رسالت مبعوث شدم. معلوم میشود که حضرت خدیجه در قبل همه چیز را میدانسته و منتظر بوده است. لذا پیغمبر اکرم فرمودند مبعوث به رسالت شدم، تا این را گفت، حضرت خدیجه فرمود «اشهد ان لا اله الاّ الله و أشهد أنّ محمد رسول الله».
پیغمبر اکرم«صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم» دراز کشیدند و آیات اول سوره مزمّل نازل شد:
«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ، یا أَیُّهَا الْمُزَّمِّلُ ، قُمِ اللَّیْلَ إِلاَّ قَلیلاً ، نِصْفَهُ أَوِ انْقُصْ مِنْهُ قَلیلاً ، أَوْ زِدْ عَلَیْهِ وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتیلاً ، إِنَّا سَنُلْقی عَلَیْکَ قَوْلاً ثَقیلاً»[1]
یا رسول الله! بار سنگینی به دوشت آمده و عبای نبوت به دوشت آمده و استراحت موقوف. باید شبانه روز برای اسلام عزیز بدوی و صدمه بخوری. اذیت از مردم و تبلیغ از تو. این دستورالعمل یک دستورالعمل یازده گانه است و من در کتاب سیر و سلوک، یک جلد کتاب در این باره نوشتم. پیغمبر اکرم«صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم» هم شروع کردند. کار اوّلشان نصب امیرالمؤمنین«سلاماللهعلیه» به خلافت بود. این کار اول پیغمبر است و علاوه بر شیعه، تمام سنّیها مثل سیره حلبی و سیره ابن هشام و شرح نهجالبلاغه ابنابیالحدید معتزلی و امثال اینها گفتهاند. پیغمبر اکرم به امیرالمؤمنین گفتند: سران قوم را دعوت کن. یک جلسه چهل نفر به بالا از سران قوم بودند. پیغمبر اکرم«صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم» هم از مال حضرت خدیجه به آنها شام داد و بعد از شام یک منبر رفت. فرمود مردم من در میان شما چگونه آدمی هستم؟ همه گفتند چهل سال در میان با صفا و با صداقت و با صمیمیت بودی و مورد اطمینان صد در صد ما هستی. فرمود اگر چنین باشد، من مبعوث به رسالت شدهام و هرکه در این جلسه بپذیرد، بعد از من نائب و وصی و امام و خلیفه من برای شماست. امیرالمؤمنین«سلاماللهعلیه» بلند
شدند و فرمودند «أشهد ان لا اله الاّ الله و أشهد أنّ محمد رسول الله». حضرت فرمودند بنشین و دوباره آن گفته را تکرار کردند و آن قول را دادند. دوباره امیرالمؤمنین بلند شدند و شهادتین گفتند. احدی هم جواب پیغمبر را نمیداد و مات زده شده بودند. از یک نظر پیغمبر اکرم صددرصد راستگو و عاقل بود و صددرصد صداقت داشت و از یک طرف هم چگونه با این هم قلدری و ریاستشان زیر بار بروند؟ لذا مات زده شده بودند. بار سوم دوباره پیغمبر اکرم همین منبر را تکرار کردند و این را گفتند که هرکه ایمان آورد، بعد از من وصی و خلیفه و امام من است و بالاخره وصی بعد از من و خلیفه بعد من اوست و امیرالمؤمنین که نوجوان دوازده یا سیزده ساله بودند، باز فرمودند: «أشهد أن لا اله الاّ الله و أشهد انّ محمد رسول الله».
همه سنّیها نقل میکنند که این جمله در اول اخباری بود و بعد انشائی شد. فرمود: ای مردم بعد از من این علی وصی من است و خلیفه من برای شماست و امام بعد از من است.
این قضیه تمام شد و پیغمبر اکرم«صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم» تبلیغ را شروع کردند. البته به کسانی که محتاج بودند و کسانی که پولپرست بودند، پول میدادند و جداً کار میکردند و از صبح تا شب، گاهی در کوچهها و گاهی در جمعیتها و گاهی در مسجد و مخصوصاً در موقعی که زمانی بود، مثلاً زمان بعثت یا زمانی که همه در مسجدالحرام جمع میشدند. آنگاه تبلیغ را شروع میکرد. اول آنها چیزی نگرفتند. از یک طرف پیغمبر اکرم«صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم» خیلی باشخصیت بودند و از یک طرف حضرت خدیجه«سلاماللهعلیها» خیلی باشخصیت بود و از طرف دیگر امیرالمؤمنین«سلاماللهعلیه» در میان عرب خیلی باشخصیت بود و حضرت ابیطالب«سلاماللهعلیه» بود و خیلی باشخصیت بود و از کسانی که بعد از حضرت خدیجه خیلی حق به این اسلام عزیز دارد، حضرت ابیطالب است. لذا کاری با تبلیغ پیغمبر نداشتند و ناگهان از خواب بیدار شدند و دیدند که پیغمبر اکرم نفوذ کرده است و مستضعفین و کسانی که ریاست طلب نبودند و کسانی که پولپرست نبودند و کسانی که سر و صدا نداشتند و فطرتشان کار میکرد، مسلمان میشوند. لذا اول با تلطف و مهربانی حضرت ابیطالب را خواستند و یک پیام دادند و
گفتند هرچه میخواهی به تو میدهیم و دست از این کارت بردار. اگر زن میخواهی بهترین زنهای حجاز برای تو. اگر پول میخواهی، تو را اول متمکن و اول متموّل میکنیم و اگر ریاست میخواهی ریاست خانه خدا و ریاست ما هم برای تو باشد، اما دست از این کارت بردار. آنها خیال میکردند هرکسی دنیاپرست باشد، فعالیتش را برای پول است و یا برای ریاست است و یا برای شهوت است. مردم دنیاپرست یکی از این سه و یا هر سه را دارند. پیغمبر اکرم یک پیام به عموی خود حضرت ابی طالب دادند و حضرت ابی طالب از همان اول مسلمان شده بود اما صلاح در این بود که حضرت ابیطالب در دور نیاید و از عقب کار کند و حضرت ابی طالب غیرمستقیم خیلی کار کرد. حضرت ابیطالب پیام را داد و پیغمبر اکرم«صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم» یک جمله دارند و فرمودند: اگر خورشید را کف دست راست من و ماه را کف دست چپ من بگذارند، من دست از این کارم برنمیدارم. عموجان! وقتی خوشحال میشوم که همه بگویند «لا اله الاّ الله» وقتی خوشحال میشوم که همه بگویند «أشهد ان لا اله الاّ الله و أشهد أنّ محمد رسول الله».
آنها دیدند نشد، لذا ورق دوم را زدند و اراذل و اوباش را روی کار کردند که مانع کار پیغمبر اکرم شوند. لذا وقتی پیغمبر اکرم از خانه بیرون میآمد، ایشان را سنگباران میکردند. سران قریش و مخصوصاً سران بنی هاشم دستور داده بودند که سنگها را به سر مبارک و سینه ایشان نزنید و آقا را بکشید زیرا گران تمام میشود، بلکه سنگها را به پاهای مبارک بزنید. لذا سنگ میزدند و آقا گاهی فرار میکردند و به مسجد میرفتند و گاهی به خانه برمیگشتند. وقتی به خانه برمیگشتند، یاور ایشان، حضرت خدیجه، پیغمبر را به اطاق میبردند و خودشان در اطاق میایستادند و رو به پیغمبر و پشت به سنگها و آنها خانه را سنگباران میکردند و سنگها به پشت حضرت خدیجه میخورد. گاهی هم پیغمبر اکرم فرار میکردند به کوهها و بیابانها. آنگاه حضرت خدیجه و امیرالمؤمنین آب و نانی برمیداشتند و در بیابانها و در هوای گرم، پیغمبر را گم کرده بودند و این طرف و آنطرف را میگشتند و پیغمبر اکرم را گاهی زیر خاری و گاهی زیر سنگی و گاهی پای چشمهای پیدا میکردند. خون از پاهای پیغمبر اکرم میریخت اما گله و نفرین میکردند، بلکه میفرمودند:
«اللهم اهد قومی فانهم لایعلمون»
خدایا! اگر میخواهی دلم خوش شود، به اینها توفیق بده که بگویند «لا اله الاّ الله».
چند سالی هم اینطور بود اما باز دیدند نشد و کار سوم را شروع کردند و تحریم اقتصادی کردند. و این استکبار جهانی که ما را تحریم اقتصادی کرده، میداند که تحریم اقتصادی سنگین است و خیلی معونه میخواهد و خیلی مرد میخواهد در مقابل تحریم اقتصادی بایستد. مسلمانها سی یا چهل نفر شده بودند. تحریم اقتصادی این بود که اینها را به کار نبرند و برای اینها کار نکنند و به اینها چیزی نفروشند و از اینها چیزی نخرند. مثل همین استکبار جهانی که الان جمهوری اسلامی را تحریم اقتصادی کرده است و اینکه از ما چیزی نخرند و چیزی به ما ندهند و ما را به کار نگیرند و خودشان به کار ما نیایند. همین تحریم را آن مردم نامرد با مسلمانها کردند و امّا یک ناامنی هم ایجاد کردند. مثل همین که دنیای استکباری یک نامردی راجع به ما و راجع به عراق و سوریه و ممالک اسلامی ایجاد میکند و ناامنی ایجاد میکند. داعش را همین تحریم اقتصادی آورده است. داعش نوکر صهیونیسم است و امریکا نوکر صهیونیسم است و استکبار جهانی همه جمع شدند برای اینکه اسلام عزیز نباشد. همین کار را با پیغمبر کردند، لذا ناامنی شد. پیغمبر اکرم«صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم» مجبور شدند اینها را به
بیابان ببرند و یک درّه بود که حضرت ابیطالب در آنجا شترهایش را میخوابانید و آنگاه شترها را نخوابانید و به مدت 3 سال در شعب ابیطالب، چهل مسلمان از مرد و زن و جوان و پیر و بچه زندگی کردند. از نظر امنیت، حضرت علی اینها را اداره میکرد. شمشیر مبارک به دست مبارک و شبانه روز امنیت این چهل نفر را اداره کرد و انصافاً خوب اداره کرد. از نظر اقتصادی هم حضرت خدیجه اینها را اداره کرد. حتی اینطور بود که حضرت خدیجه مجبور میشد یک ده یا یک مزرعه یا یک کارگاه یا کاروان تجارت را خیلی ارزان قیمت بفروشد. مثلا یک دِه را به دو یا سه بار خرما بفروشد. رساندن این بار خرما به اینها هم مشکل بود و بالاخره با التماس و زرنگی و کارهای عاقلانه حضرت خدیجه، این خرماها و حبوبات را به این چهل نفر میرساند. مشک آبی به دوش یک نفر کارگر به صورت مخفیانه به اینها میرساند. بالاخره این مسلمانها سه سال خوردند به اندازهای که نمیرند.
امیرالمؤمنین در نهج البلاغه یک نامه به معاویه نوشتند که معاویه! شما کسی بودید که ما را سه سال در شعب ابیطالب زندانی کردید و بچههایمان از تشنگی مردند و زنهایمان داد تشنگی و گرما و سرمایشان بلند بود و پوست گذاشتند و خیلی از آنها مُردند، اما ما استقامت کردیم و شما را زمین زدیم و پیروز شدیم. بالاخره با معجزهای، آن تحریم اقتصادی تمام شد. انشاء الله امیدواریم تحریم اقتصادی ما هم به طور کلی تمام شود و یک امنیت جهانی برایمان پیدا شود. بالاخره تحریم اقتصادی تمام شد و اما حضرت خدیجه چیزی نداشت. حتی رسید به اینجا که حضرت خدیجه در این 15 سال یک مرتبه به پیغمبر رو نزد و مثل حضرت زهرا که در آن 9 سال یک مرتبه به شوهر رو نزد. بلکه حضرت خدیجه به پیامبر گرامی پیغام داد که من کفن ندارم و این عبای نبوت را کفن من کن. در چنین روزی از دنیا رفت و پیغمبر اکرم«صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم» او را کفن و دفن کردند و عبای مبارکشان کفن حضرت خدیجه شد. اما پیغمبر اکرم«صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم» نتوانست در مکه زندگی کند. گرچه خوب شد و به مدینه مهاجرت کرد و کار پیغمبر اکرم گرفت و خوب شد، اما پناهی نداشت. حضرت ابیطالب هم چند ماه بعد
از دنیا رفت و پیغمبر اکرم«صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم» بیپناه شدند. لذا به مدینه آمد و در آنجا اطراف پیغمبر اکرم«صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم» را گرفتند و بالاخره پیغمبر اکرم بعد از 23 سال کار خودش را کرد.
«بسم الله الرحمن الرحیم ، إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَ الْفَتْحُ ، وَ رَأَیْتَ النَّاسَ یَدْخُلُونَ فِی دِینِ اللَّهِ أَفْوَاجاً»[2]
اما باید به این توجه داشته باشیم که از کسانی که کمک کار پیغمبر بودند که اگر نبود، نمیشد اینطور جلو رفت، حضرت خدیجه بود. بعد حضرت ابی طالب و بعد مولا امیرالمؤمنین، همیشه از وقتی مبعوث به رسالت شد تا پیغمبر اکرم از دنیا رفتند.
من یک تقاضا دارم از شما شیعیان که این بحث امروز که بنا شد ثوابش برای حضرت خدیجه باشد، از حضرت خدیجه همین را بخواهید و بگویید زن بودی، اما مردانگی کردی راجع به اسلام عزیز، به ما هم توفیق بده که راجع به تشیّع مردانگی کنیم.
[1]. المزمل، 1 تا 5.
[2]. النصر، 1 و 2.
روایت عشق تمامقد یک زن تاریخ ساز
کد خبر:
۴۸۱۴۰