آیت الله حسینی بوشهری مدیر حوزههای علمیه سراسر کشور در گفتگو با شفقنا در مورد رسانههای دینی چنین تصریح کرد: هر چه رسانه بتواند از جناح بندی و وابستگی به یک جناح پرهیز کند و واقعیات جامعه و هست ها را منعکس کند، رسانه موفقی خواهد شد و افراد روز خود را با این رسانه آغاز میکنند.
وی ادامه داد: رسانهای که خود را یک رسانه اسلامی و شیعی معرفی میکند، باید ایجاد همگرایی بین مخاطبان خود را به عنوان یکی از مسایل مهم دنبال کند. اگر آسیب و نقصی وجود دارد، به طور غیر مستقیم به این نقص بپردازد تا افراد بیشتری درگیر این آسیب نشوند و نقطه قوتها را تقویت کند. این کار بسیار مهمی است. علاوه بر آن هم باید وظایف روز جامعه را به آنها منتقل کند و هم بتواند افقهای آینده را به زیبایی با یک تحلیل خوب و مناسب، بدون جانبداری به آنها ارائه دهد که افراد متوجه شوند دوستان و دشمنانشان که هستند و چه نقطهای را باید هدف قرار دهند.
این عضو مجلس خبرگان رهبری با بیان اینکه یک رسانه باید به ارزیابی کار خود نیز توجه داشته باشد، اظهار کرد: مورد ارزیابی قرار ندادن کار می تواند موجب احساس رضایت کاذبی از کارکرد خود شود بنابراین باید به صورت دورهای بازخوردهای کار خود را دریافت کند و به هر شکل ممکن با مخاطبان خود بحث و کارکرد رسانه را در میان بگذارد. نقطه نظرات مخاطبان نیز می تواند در بهبود کار رسانه مورد نظر و توجه قرار بگیرد. به این دلیل که رسانه علاوه بر منتقل کردن یک دیدگاه، باید یک نیازسنجی هم انجام دهد که چه حوزه هایی مورد نیاز مخاطبان است. پس از آن متناسب با نیازهایی که مشاهده میکند، نیازهای واقعی را جدا کند و آنها را در حوزه های مختلف پوشش دهد.
او با اشاره به حقیقت شیعه و تفاوت آن با تبلیغاتی که متأسفانه در طول تاریخ علیه آن انجام گرفته است، گفت: شیعیان، مسلمانانی پیرو راه رسول گرامی اسلام(ص)، امیرمومنان(ع) و ائمه هدی(ع) هستند یعنی پیرو راه کسانی که نزددیکترین افراد به نبی گرامی اسلام هستند. نبی گرامی اسلام نیز طبیعتا شخصیتی قابل قبول برا ی همه مسلمانان است. وظیفه شیعیان این است که در هر جا که زندگی میکنند و با دیگر پیروان مذاهب، دیگر اقوام و جوامع تعامل دارند، نقش الگویی داشته باشند. براساس این روایت که کونُوا لَنا زَیْناً وَلاتَکونُوا عَلَیْنا شَیْناً شیعه باید مایه زینت اهل بیت(ع) باشند، نه مایه سرافکندگی آنها.
هر نوع تفرقه و درگیری میان شیعیان بیشترین ضربه را به کیان تشیع وارد کند.
حسینی بوشهری ادامه داد: براساس کلام امام صادق،کُونُوا دُعَاةً لِلنَّاسِ بِغَیْرِ أَلْسِنَتِکُمْ بر همین اساس از یک شیعه انتظار میرود تا قبل از این که پای سخن و گفتاری از معرفی او در جامعه ـ چه جامعه شیعی چه غیر شیعی ـ عمل او وی را معرفی کند. یعنی رفتار و عملکرد وی به گونهای باشد که تا هر که آنها را دید، بگوید این فرد پیرو امام صادق(ع) است. همچنان که روایات هم اشاره دارند، در این معنا شیعه باید با رفتار خود، معرف امام صادق(ع) باشد. در صورتی که شیعه در معاشرت با مردم، ادب، حرمتگذاری نسبت به آنها و دفاع از حقوق مردم، یک رفتار انسانی به تمام معنا را به نمایش گذاشت یعنی همان رفتاری که امامان ما نسبت به بقیه افراد جامعه داشته اند، می توان گفت توانسته است بزرگترین خدمت را به فرهنگ شیعه کند.
او با بیان اینکه رفتار امام صادق(ع) و دیگر ائمه(ع) الگوست، گفت: در صورتی که یک شیعه بتواند در جامعه، چنین رفتاری از خود نشان دهد، در آن جامعه، معرف شخصیت خود خواهد بود و در کنار دیگران به بهترین وجه زندگی خواهد کرد و از عهده ترویج مکتبی که رسالت تبلیغ آن را بر دوش دارد، بر میآید. جوامع شیعه، مسایل و مشکلات خاص خود را دارند، همگرایی بین خود شیعیان برای یک جامعه شیعه بسیار مهم است. هر نوع تفرقه، تشتت و درگیری بین جامعه شیعی میتواند بیشترین ضربه را به کیان تشیع وارد کند.
مدیر حوزههای علمیه سراسر کشور بیان کرد: ما نه تنها باید پیام وحدت را در بین دیگران عملا به منصه ظهور رسانیم بلکه قبل از آن باید وحدت، یکپارچگی و یکرنگی را میان خود جامعه شیعه داشته باشیم. عملکرد و شعار در زمینه برقراری وحدت باید همسو باشد، نه اینکه شعاری داده شود و در عمل، شکلی دیگر رقم خورد.
او در توضیح دیگر وظلیف شیعه گفت: عموم شیعیان باید نسبت به اعمال و رفتار خود پایبند باشند، تنها به حفظ ظاهر بسنده نکنند، چرا که اهل بیت(ع) از ما عمل و رفتار درست می خواهند. در بعد خداشناسی از ما معرفت انتظار دارند و اینکه در رسیدگی به عبادات، نمونه باشیم. آنچه مورد اهتمام اهل بیت(ع) بوده است، مورد اهتمام ما باشد. به باید ها و نبایدهایی که مورد نظر اهل بیت(ع) بوده، توجه کنیم. اگر چنین اتفاقی چه در جوامع چه اسلامی و چه غیر اسلامی، رخ دهد می توان گفت شیعه توانسته است کارنامه موفقی از خود نشان دهد.
حوزههای علمیه و طلاب
باید طلبههای ایرانی زبانهای دیگر را یاد بگیرند
حسینی بوشهری در بخش دیگر این مصاحبه به بیان مطالبی در مورد رسانهها و فضای تبلیغات دینی پرداخت و درباره چگونگی آشنا کردن مخاطبان خارج از کشور با مسایل دینی، اظهار کرد: در حال حاضر دو راهکار عمل میشود که این دو راهکار نتوانسته اند به طور کامل آن خلأ را جبران کنند. اکنون تعدادی از داوطلبان برای تحصیل می آیند و پس از آن بازمیگردند اما فرصت آنها محدود است و شاید نتوانند آن عمق و ژرفای لازم را به دست آورند. برای این مسأله نیز راهکاری وجود دارد که براساس آن دو اقدام میتوان انجام داد. یکی از آنها کوتاه مدت است، برای این که بتوان نیازهای فعلی و زمین مانده مخاطب را پاسخ داد. این راهکار کوتاه مدت ناظر بر این است که افراد بتوانند با چند سال تحصیل این نیازهای اولیه را پاسخ دهند.
دومین کار این است که برای افراد خوش استعدادی که برای تحصیل می آیند، زمینه و فرصت بیشتری به وجود آید تا با بتوانند با مایههای علمی بیشتری بازگردند. به این معنا که متناسب با استعدادهایشان، سرمایه گذاری علمی بر آنها صورت بگیرد تا هر کدام در هر جا که بر می گردند، به عنوان یک محور قرار بگیرند.
آیت الله حسینی بوشهری تأکید کرد: طبعا این طلبههایی که به صورت دورههای کوتاه مدت یا سنوات تحصیلی محدود درس خوانده اند، میتوانند به عنوان بازوان آن محور اصلی در هر کشور قرار میگیرد، یعنی دو نوع سرمایه گذاری. الزاما نباید همه افراد را یک شکل تقویت کرد که فقط شامل یک دوره پنج ساله یا شش ساله برای آنها باشد. پس از گذشت چند سال که نوع استعدادها و توانمندی آن طلبهها مشخص میشود، باید تفکیکی قایل شد و تعدادی را از هر کشور که میتوانند در آینده جنبه ای محوری برای آن کشور داشته باشند، با برنامهریزیهای منظمتر آموزش داد تا حتی به مرحله اجتهاد برسند و به کشور خود بازگردند. طبعا در آن صورت، این افراد در کنار کسانی که به شکل کوتاه مدت تحصیل کردهاند و یاران و همراهان ایشان می توانند کل آن کشور را از نظر تبلیغی پوشش دهند.
بوشهری در توضیح کار دومی که باید انجام بگیرد و می تواند به صورت مقطعی باشد، گفت: باید تعدادی از طلبه های ایرانی زبان آنها را یاد بگیرند و به آن مناطق بروند البته مدت بسیاری نمیتوانند بمانند بلکه باید به صورت مقطعی به محوریتی که در آنجا ایجاد میشود، کمک کنند.
مدیر حوزههای علمیه سراسر کشور در بخشی از صحبت های خود، موضوع رسانه در دنیای امروز را نیز مورد توجه قرار داد و گقت: یکی از ویژگی های برجسته دنیای امروز این است که به عنوان دنیای رسانه شناخته میشود. امروزه اطلاع رسانی و کسب اطلاعات بخشی از نیازهای اصلی جوامع بشری است و در دنیایی که امروز در آن زندگی می کنیم، رسانه نقشی کلیدی ایفا میکند. رسانه نه تنها نقش پیام رسانی و ارتباط بین کشورها، دولت ها و مردم را داراست بلکه جهت دهی هایی که در دنیا صورت میگیرد، بسیاری اوقات توسط رسانه ها انجام میشود. کشورهایی که می خواهند کشورهای دیگر را همراه، همگام و هم جهت با خود قرار دهند، از طریق رسانه اقدام میکنند. شاید بتوان گفت بودجه ای که امروز در دنیای معاصر صرف تبلیغات میشود، همسنگ بودجههایی است که صرف کارهای سخت افزاری در بعد نظامی و دفاعی میشود. شاید هم کشورهایی به این جمع بندی رسیده اند که اگر بتوانند از طریق رسانه به اهداف خود برسند، نیاز نیست در جایی از دنیا جنگی راه افتد و آن هزینه های مالی و انسانی را بپردازند.
او ادامه داد: مسلمانان و جامعه شیعه نیز در این فضا زندگی میکنند و نمی توان خود را از فضای ایجاد شده که مورد اهتمام دیگر جوامع قرار دارد، منزوی کنند. هر رسانهای دارای نقش خاصی است.
حسینی بوشهری در توضیح آنچه در یک فضای دینی از یک رسانه انتظار می رود، گفت: اولین مسأله، ایجاد اعتماد در مخاطب است. اگر رسانهای موفق شد در مخاطب، ایجاد اعتماد کند، می تواند دیر یا زود به اهداف خود برسد. اعتماد نیز تنها در سایه چند ویژگی حاصل میشود؛ یکی سرعت است یعنی مخاطبان و گروه هدف احساس کنند از این طریق می توانند در اولین فرصت ممکن به آنچه مورد نظرشان است دسترسی پیدا کنند. دومین مطلب، دقت است. گاهی ممکن است یک رسانه، اطلاع رسانی سریعی داشته باشد اما این سرعت به گونهای است که دقت را تحت الشعاع قرار می دهد. نبود دقت لازم در پیام رسانی و اطلاع رسانی، اعتماد مخاطب را خدشه دار میکند بنابراین هم سرعت و هم دقت در رسانه مهم است.
برای مطالعه بخش نخست این گفتگو کلیلک کنید