حجت الاسلام والمسلمین سروش محلاتی در کتابی با عنوان «امکانسنجی انتخابات در نظام اسلامی»، برخلاف بسیاری از نظریات فقهی رایج که انتخابات را در نظام جمهوری اسلامی ناممکن میدانند، براساس نظریه امام خمینی(ره)، این نظریات را رد میکند.
به گزارش جماران، محمد سروش محلاتی، نویسنده کتاب «امکانسنجی انتخابات در نظام اسلامی» که به تازگی منتشر شده است، در گفتوگو با ایبنا درباره این کتاب و محتوای آن گفت: این کتاب مجموعهای است از 11 مقاله که در دو مقطع نوشته شده، یکی به مناسبت «انتخابات ریاست جمهوری» و دیگری در «انتخابات مجلس شورای اسلامی» که این مقالات در سه سال اخیر در رسانههای مختلف به چاپ رسیدهاند.
حجت الاسلام والمسلمین سروش درباره اهمیت این کتاب عنوان کرد: از آنجا که مساله انتخابات در جمهوری اسلامی، مسالهای است که براساس قانون اساسی جایگاه روشنی دارد، بررسی و جایگاه این مساله از نظر «مبانی فقهی» اهمیت بسیاری دارد. در واقع، «نگاه فقهی» به مساله انتخابات مهمترین بعد این کتاب است زیرا سوالی که معمولا در این زمینه مطرح میشود این است که «آیا میتوان در نظام اسلامی، مسوولان از سوی مردم گزینش شوند یا خیر؟»
وی ادامه داد: نتیجهای که این کتاب در برابر این پرسش میگیرد، این است که برخلاف بسیاری از نظریات فقهی رایج، که انتخابات را در نظام جمهوری اسلامی (براساس قاعده ولایت فقیه) ناممکن میدانند، نظریات امام خمینی(ره)، این نظریه را رد میکند؛ چراکه ایشان انتخابات را در این نظام، نه تنها ممکن بلکه لازم میدانند.
این استاد فلسفه حوزه علمیه قم عنوان کرد: در واقع، این بحث که آیا در نظام ولایت فقیه، باید انتخاباتی صورت بگیرد یا خیر؟ یا «در یک نظام اسلامی متصدیان کشورداری چگونه تعیین میشوند؟» از زمان مشروطه و از سوی فقیهانی چون شیخ فضل الله نوری (امکان تشکیل مجلس شورا) شروع شد. آنها اعتقاد داشتند که انتخابات نمیتواند پایه و اساس اسلامی داشته باشد چون در مبنای ولایت فقیه، انتخابات نمیتواند محلی از اعراب داشته باشد اما در این کتاب با بررسی دیدگاههای متفاوت، ناممکن بودن انتخابات از سوی این فقیهان، به صورت مستدل رد میشود.
سروش همچنین در مورد تفاوت این کتاب با آثاری که در این زمینه، پیش از این به چاپ رسیدهاند، گفت: اگرچه درباره این مسایل و مباحث مذکور، اظهار نظرهایی در گوشه و کنار شده، اما این کتاب، اثری است که مشخصا به این گستردگی مسایل را مطرح میکند و این مساله را مورد بررسی خود قرار میدهد.
نگاهی به کتاب «امکان سنجی انتخابات در نظام اسلامی
فهرست مطالب کتاب «امکان سنجی انتخابات در نظام اسلامی»، مشتمل بر مباحثی چون «مشروطه، فقها و امکان انتخابات در نظام اسلامی»، «نظر دو فقیه معاصردرباره حکم و جایگاه انتخابات»، «آیتالله مصباح یزدی و توجیه مجلس شورا»، «آیا در نظام اسلامی، انتخابات واقعی ممکن است؟»، «اختیارات مجلس شورا در نظام اسلامی» و «نمایندگان حاکم یا نمایندگان مردم؟» است.
«ولایت فقیه و انتخابات»، «آیا انتخابات حق ملت است؟»، «نظارت استصوابی»، «جایگاه ریاست جمهوری در نظام مبتنی بر ولایت فقیه»، «نگاهی به ایده تمرکز رهبری و ریاستجمهوری»، «نسبت اختیارات رییس جمهور و رهبری»، «اختیارات رییسجمهور از نظر امام خمینی (ره)» و «رییس جمهور، پاسخگو در برابر جمهور؟» برخی دیگر از مباحثی است که در فهرست این کتاب مورد بررسی قرار میگیرند.
در واقع، سوال اساسی نویسنده در کتاب این است، که آیا شرکت در انتخابات در نظام اسلامی، واجب و لازم است؟ و آیا انتخابات در نظام اسلامی ممکن است؟
مقصود نویسنده در این کتاب از مفهوم «امکانسنجی» همانطور که خود توضیح میدهد، این است که: «آیا مبانی حکومت اسلامی، امکان برگزاری انتخابات را فراهم میآورد یا این مبانی، اجازه چنین کاری را به شهروندان نمیدهد؟»
در بخشی از کتاب نظر امام خمینی (ره) را درباره «شرط فقاهت» برای شخص اول مملکت در کتاب «کشف الاسرار» چنین میخوانیم: «اینکه میگویند حکومت باید به دست فقیه باشد، نه آن است که فقیه باید شاه، وزیر و سرلشگر باشد؛ بلکه فقیه باید نظارت در قوه تقنینیه و در قوه مجریه مملکت اسلامی داشته باشد... ما نمیگوییم و نگفتیم که شاه باید فقیه باشد، یا مقدمه واجب بداند. شاه باید از فقه که قانون رسمی مملکت است تخلف نکند.»
نویسنده در ادامه این مطلب مینویسد: «حضرت امام در این کتاب {کشفالاسرار}، بارها تاکید و تصریح دارد که مبادا ولایت فقیه به معنای در راس قدرت قرار گرفتن فقها تلقی شود و ولایت فقیه به معنای تصدی امور اجرایی کشور و در راس قوه مجریه قرار گرفتن نیست؛ بلکه این ولایت صرفا همان نظارت بر حسن اجرای امور و عدم تخطی از شرع است.»
چاپ نخست کتاب «امکان سنجی انتخابات در نظام اسلامی» نوشته محمد سروش محلاتی در 128 صفحه، شمارگان یکهزار نسخه و بهای هفت هزار تومان از سوی انتشارات میراث اهل قلم چاپ و منتشر شده است.
برای تهیه این کتاب کافی است با شماره 33355577 تماس حاصل نمایید.