در یادداشت قبلی گفتم که این روزها تاجیکستان هستم و این مطالب را نیز از همانجا برایتان مینویسم. دیروز از «دوشنبه» [پایتخت تاجیکستان] رفتیم به سمت مدفن «رودکی» در شمال این کشور، به منطقه «پنج کنت» و از آنجا به شهر «خجنه».
تاجیکستان کشوری کوهستانی است. در طول مسیر از چندین تونل گذشتیم که دو تای آنها خیلی طویل بودند، هر دو بیش از 5 کیلومتر طول داشتند. یکی از تونلها به تونل ایران و دیگری به تونل ختای یا همان «چین» نزد مردم اینجا معروف است.
دردسرتان ندهم. تونلی که ایرانیها - خدا میداند با چند صد میلیون دلار هزینه- ساختهاند، بشدت درب و داغان بود. کف آن مثل رودخانه آب جاری شده و آسفالت تکه تکه بود. دست اندازها و چالهها چنان عمیق و کمرشکن بودند که به زحمت میشد با سرعتی بیش از 20-10 کیلومتر در ساعت رانندگی کرد. تهویهها درست کار نمیکردند و همین باعث شده بود، دود چنان غلیظ شود که جدا از مشکلات تنفسی، دید را بشدت دچار مشکل میکرد. پیش همراهان تاجیکستان بشدت از این هنرنمایی هموطنانمان خجالت زده شدیم!
برعکس تونل ایران، تونلی که چینیها ساخته بودند بسیار شیک و سالم و برقرار بود. من از مشکلات این پروژه و چگونگی انجام آن اطلاعی ندارم. اما خوب میدانم اغلب چنین پروژههایی را در اینجا، ایران به نیت کمک و معمولاً با تقبل تمام هزینههای آن عملیاتی میکند. درد همینجاست که خدا میداند چند صد میلیون دلار اینجا هزینه کردهایم. آن هم از جیب ملت، اما ثمره آن جز بدنامی و تحقیر کشورمان نیست. هر کس ازاینجا میگذرد، جز خاطرهای بشدت ناخوشایند و تردید به توانایی ایران و ایرانی، چیز دیگری در ذهنش نمیماند. خاصه آنکه در مسیر اندکی بعد به تونل چینیها میرسد و ناخواسته در ذهنش آنها را مقایسه میکند و... معلوم است چه نتیجهای میگیرد.
باری با این احوال، چرا چنین خبط و خطایی را مرتکب شدهایم؟ فقط باید باشید و ببینید. تنها همین یک مورد هم نیست. مثلاً یک تلویزیون مشترک هم بنا بوده اینجا راه اندازی کنند و میلیونها دلار صرف مکان و تجهیزات آن شده و اکنون همه چیز را رها کرده و تمام این سرمایه کلان دارد خاک میخورد و به فنا میرود. پروژه عظیم دیگری با عنوان «خانه ایرانیان» پس از صرف میلیونها دلار و انجام بخشهای اصلی آن نیز در یکی از محلات شهر دوشنبه رها شده است... گویا قصه پروژههای ناتمام و سوزاندن دارایی ملت در سالهای اخیر، تنها به داخل کشور محدود نبوده و انبوهی از این هنرنماییها نیز در خارج کشور وجود دارد. تازه این فقط مربوط به تاجیکستان است که ما دیدیم و تازه آن مقدار که ما دیدیم. خدا میداند در دیگر کشورها و حتی در همینجا، چقدر از این دسته گلها به آب داده شده!
منبع: قدس آنلاین