جاوید قربان اوغلی در روزنامه اعتماد نوشت:
روز گذشته پنجمین دور مذاکرات هستهیی کشورمان با نمایندگان شش قدرت جهان پس از چهار روز کارزار نفسگیر دیپلماتیک به پایان رسید. براساس توافق، قرار است دور بعدی 11 تیرماه با گفتوگوهای کارشناسی از سر گرفته شده و در ادامه با حضور ظریف و اشتون ادامه یابد. هر دو طرف مذاکرات وین 5 را «مثبت، فشرده و جدی» توصیف کرده و در عین حال از ادامه برخی «اختلافات» سخن گفتهاند. خبرگزاری رویترز با اشاره به موضع سخت ایران در مورد نوع فعالیتهای هستهییاش «تعداد سانتریفیوژهای فعال ایران» را یک مشکل عظیم برای شش قدرت جهانی یاد کرد و نوشت: «ایران خواهان داشتن دهها هزار سانتریفیوژ در تاسیسات غنیسازی خود است» عراقچی، سخنگوی هیات ایران اظهار امیدواری کرد «در پایان این دور به متن اولیه توافق برسیم، اگرچه این متن حاوی دهها و صدها جمله مورد اختلاف باشد» موضوعی که ظریف نیز روز گذشته در نشستی با خبرنگاران آن را تایید کرد و گفت: « با توجه به عمر موضوع هستهیی طبیعی است و توقع داشتیم که کار دشوار باشد». اختلاف در مذاکرات دیپلماتیک امری کاملا عادی و طبیعی است. اساسا نفس مذاکره برای رفع اختلافات و حصول توافقی مرضیالطرفین است. این امر در پیشبرد راهبرد حل و فصل دیپلماتیک پروندهیی که طی 10 سال گذشته رونده پیچیدهیی را پشت سر گذاشته و ارجاع آن به شورای امنیت سازمان ملل و اعمال تحریمهای ظالمانه علیه ایران فرآیند حل و فصل را بیش از پیش دشوار کرد، امری دور از انتظار نیست. ماندلا، رهبر نامدار ضد آپارتاید اعتقاد داشت «مذاکره روشی برای حل اختلاف با دشمنان است نه دوستان و رهبران با دشمنان و مخالفانشان مصالحه میکنند نه با دوستانشان.»پیشرفتی که در حل وفصل اختلافات طی کمتر از 10 ماه صورت گرفته در حد معجزه است و باید آن را قدر دانست. رصد مذاکرات که از ابتدا طرفین بر محرمانه بودن آن تاکید و توافق کردهاند، نمایانگر جدیت هر دو طرف برای برونرفت از مشکلات و حل اختلافات است. سیگنالهای پس از نشست هفته گذشته ژنو بین نمایندگان ایران و امریکا که برای نخستینبار بهصورت دوجانبه و خارج از حاشیه نشستهای 1+5 صورت گرفت، به وضوح موید این مدعاست که طرفین برای حصول توافق و نگارش متن نهایی جدی هستند هر چند که برخی از اعضای 1+5 که قبلا نیز مانعی در امضای «برنامه اقدام مشترک» در ژنو بودند هنوز بر مواضع خود اصرار داشته و بر آن پافشاری میکنند. اگرچه در توافق ژنو ساز و کار شش ماهه دوم در صورت عدم حصول توافق تا 20 جولای (29 تیر) برای مذاکرات پیشبینی شده ولی روند گفتوگوهای ایران با 1+5 نشان میدهد، همانطور که آقای رییسجمهور هفته گذشته در سالگرد انتخابات 24 خرداد پیشبینی کرد، امکان حل پرونده هستهیی ایران در مدت پنج هفته باقی مانده وجود دارد و نیازی به تمدید مذاکرات شش ماه اول نخواهد بود؛ رویکردی که طرفهای غربی نیز بر آن تاکید میکنند. با این وجود امیدواریهای زیادی به حصول توافق نهایی تا قبل از 20 جولای وجود دارد اما نباید از امیدواری 100 درصدی سخن گفت ضمن اینکه نباید مانند برخی دلواپسان نسبت به آن بیش از حد بدبین بود. دکتر ظریف هفته گذشته و در آستانه مذاکرات وین 5 و نخستین نشست دوجانبه ایران و امریکا در مقالهیی که در واشنگتن پست منتشر کرد با اشاره به برخی از زوایای اختلافات تاکید کرد: «مذاکرات هستهیی ایران و قدرتهای جهانی به مرحله حساسی رسیده است. در حد معقولی اطمینان دارم که تا یک ماه آینده قادر خواهیم بود به راهحل جامعی در این رابطه برسیم؛ راهحلی که تضمین کند برنامه هستهیی ایران همواره صلحآمیز باقی خواهد ماند. تمام آنچه برای این منظور نیاز است، توجه هوشیارانه و جدی به واقعیتهای موجود و همینطور تبعات انتخاب جایگزینهای چنین راهحلی است. در گذشته، گرفتاری در دام برخی توهمات باعث از بین رفتن فرصتهای به وجود آمده شدهاند و نباید اجازه داد که بار دیگر چشمانداز واقعی امکان حصول به یک توافق تاریخی نابود شود.»رونالد ریگان، رییسجمهور فقید امریکا پس از علنی شدن سفر مک فارلین به تهران در نطقی که از تلویزیون سراسری پخش شد در مقام دفاع از اقدام خود به جغرافیای جهان و جایگاه ایران در آن اشاره کرد. به نظر میرسد اکنون پس از گذشت قریب به سه دهه و شرایطی که در پرتو تحولات جهان و منطقه رخ داده، اوباما و هیات حاکمه امریکا را به اتخاذ همان رویکرد در مورد ایران کشانده است. درک این شرایط و مدیریت آنکه چالش هستهیی نقش مهمی را در آن ایفا میکند، ما را بر آن میدارد که در عین خوشبینی محتاطانه نسبت به حل اختلافات عمیق 35 ساله، به تثبیت جایگاه راهبردی خود در منطقه و جهان بپردازیم. این همان رویکردی است که روحانی و تیم همراه وی آن را در تعامل با جهان تعریف کردهاند. همانطور که اوباما برای پیشبرد اهداف خود در حل و فصل دیپلماتیک هستهیی نیازمند غلبه بر زیادهخواهیهای تندروهای کشورش، ارادههای شیطانی متحدانی مانند رژیم صهیونیستی و لابی برهم زننده توافق برخی کشورهای اروپایی و عربی است، ما هم در این سو باید بر ارادههایی که هنوز در فضای تقابل تنفس میکنند و مذاکره را خیانت میدانند غلبه کنیم. اگر چنین ارادهیی در دو طرف محقق شود عبور از اختلافات وین 4 و 5 و... کاری غیرممکن نخواهد بود.