بررسی آمارهای رسمی نشان میدهد طی دهه گذشته نمودارهای بیکاری، فقر و طلاق به?طور هماهنگ با یکدیگر روند صعودی در پیش گرفتهاند. مطالعه شاخصهای اقتصادی میزان بیکاری و میزان فقر به عنوان دو عامل تعیینکننده در آشفتگی اقتصادی در دهه 1380 بیانگر این است که میزان بیکاری در این دهه افزایش قابل توجهی داشته و میزان فقر شیب صعودی قابل توجهی داشته است. در همین بازه زمانی بررسی میزان بیکاری و ارتباط آن با دوام خانواده و نسبت ازدواج به طلاق، نشاندهنده رابطه معکوس است؛ به این ترتیب که با افزایش بیکاری در طول دهه 80، میزان طلاق افزایش پیدا کرده است. بررسی این روند همچنین نشان میدهد افزایش میزان عمومی طلاق زمانی روند صعودی با شیب بیشتری مییابد که میزان بیکاری و میزان فقر افزایش داشته است. آمارهای رسمی بیانگر این است که شاخص نسبت ازدواج به طلاق که روند نزولی خود را از سال 1383 آغاز کرده با افزایش معنیدار فقر و بیکاری همراه است. یافتههای مطالعهیی که از سوی دکتر حسین راغفر، رضا نوبخت و همکاران انجام شده و بخشی از نتایج آن در هفتمین همایش جعیتشناسی ارائه شد، نشان میدهد، روند طلاق و شیب افزایشی آن در دهه 1380
همگام با افزایش نرخ فقر در کشور بوده است. در این تحقیق بررسی میزان بیکاری در دوره مورد مطالعه و ارتباط آن با دوام خانواده و نسبت ازدواج به طلاق، نشاندهنده رابطه معکوس است. براساس این پژوهش، نابسامانی و شوکهای اقتصادی وضعیتی را ایجاد میکند که قدرت تصمیمگیری و تحلیل مساله برای اعضای خانوادهها مشکل میشود. ناامنی اقتصادی به وجود آمده همچنین در ایجاد آنومیهای اجتماعی و خمودگی خانوادهها نقش تعیینکننده دارد. براساس نتایج این تحقیق نابسامانی و شوکهای اقتصادی که نرخ فقر و میزان بیکاری از شواهد آن به شمار میآیند، از عوامل تشدیدکننده انحلال خانوادههای ایرانی در سالهای اخیر بوده است.
تاثیر بیکاری بر روند طلاق
یکی از متغیرهای مورد مطالعه و تاثیرگذار بر طلاق میزان بیکاری سالانه است. نتایج این پژوهش دانشگاهی نشان داده تنشها در خانوادههایی که افراد از تحصیلات پایینی برخوردارند و نیز بیکار و دارای درآمد کم هستند بیشتر و رابطه بین بیثباتی شغلی، به ویژه بیکاری و رضایت زناشویی و زندگی خانوادگی رابطهیی قوی است. روند میزان بیکاری دهه 1380 در ایران، اگرچه همراه با نوساناتی است اما از سال 1383 به بعد روند افزایشی داشته و در سال 1389 به بالاترین حد خود میرسد. این روند در سالهای 1391 و 1392 کاهش محسوسی را تجربه میکند. این کاهش که از میزان نزدیک به 14 درصد در سال 1389 تا 12 درصد در سالهای 1390 و 1391 است. بررسی روند میزان بیکاری و میزان عمومی طلاق نشان میدهد با افزایش میزان بیکاری از سال 1383، میزان عمومی طلاق نیز روند صعودی خود را آغاز میکند. با کاهش میزان بیکاری در سالهای 1385 تا 1387 میزان عمومی طلاق نیز در این سه سال کاهش اندکی پیدا میکند. اما از سال 1387 با افزایش دوباره میزان بیکاری میزان عمومی طلاق نیز افزایش مییابد اما این افزایش با شدت و شیب بیشتری همراه است. روند شاخص نسبت ازدواج به طلاق در ارتباط
با میزان بیکاری، همانند شاخص میزان عمومی طلاق است و با افزایش میزان بیکاری در جامعه، نسبت ازدواج به طلاق نیز کاهش معنیداری مییابد. به نظر میرسد عوامل اقتصادی دیگر مانند میزان تورم، از طرفی تحریمها و سیاستهای اقتصادی اشتباه نیز تاثیرات میزان بیکاری را افزایش داده است. بر اساس استنباط نویسنده از نتایج و یافتههای این تحقیق، این موضوع ناشی از واکنش مسائل اجتماعی به آشفتگیهای اقتصادی است.
افزایش میزان طلاق عمومی طی 10 سال
بر اساس آمارهای منتشره از سوی دفتر امور آسیبدیدگان سازمان بهزیستی کشور، طلاق در ایران بین سالهای 1375-1371 سیر صعودی بسیار آرام داشته و پس از آن به مدت پنج سال این روند تقریبا ثابت بوده و از سال 1380 به بعد با شتاب بیشتری نسبت به سالهای گذشته افزایش داشته است؛ به طوری که در سال 1388 با توجه به آمارهای سازمان ثبت احوال کشور رشد 13 درصدی نسبت به سال 1387 داشته است. این در حالی است که نرخ طلاق در سال 1389 در مقایسه با سال 1388 به میزان 1/9 درصد رشد داشته و به بیان دیگر در مقابل 5/6 ازدواج، یک طلاق به ثبت رسیده است. تعداد طلاق از سال 1383 تا 1390 نیز شیب صعودی معنادار و قابل توجهی داشته است. شاخص نسبت ازدواج به طلاق در طول دهه 1380 نشان میدهد این نسبت از سال 1383 به بعد کاهش داشته و شیب کاهش از سال 1387 به بعد سریعتر و تندتر شده است. این یعنی اینکه تعداد طلاقها نسبت به تعداد ازدواجها افزایش داشته است. این افزایش از سال 1387 به بعد بیشتر بوده است و در سالهای 1390 تا 1392 روند تقریبا ثابتی را طی کرده است. همچنین بررسی روند طلاق بر اساس طول دوره زندگی نشان میدهد تعداد افرادی که طول زندگی مشترک آنها
تنها یک سال بوده است از سال 1383 به بعد افزایش داشته است. این افزایش از سال 1383 تا 1387 با شیبی نسبتا تند است اما از سال 1387 به بعد روند نسبتا ثابتی در مقایسه با سال 1377 دارد. براساس آمارهای رسمی بررسی روند طلاق بر اساس طول دوره زندگی بیانگر این است که تعداد افرادی که طول زندگی مشترک آنها تنها یک سال بوده است از سال 1383 به بعد افزایش داشته است. این افزایش از سال 1383 تا 1387 با شیبی نسبتا تند است اما از سال 1387 به بعد روند نسبتا ثابتی در مقایسه با سال 1377 دارد.
نتایج یک پژوهش دانشگاهی از وضعیت اقتصادی- اجتماعی دهه ۸۰ نشان داد
خمودگی خانواده در پی شوک های اقتصادی
کد خبر:
۴۴۹۹۴