جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

یادی از یار امام / عماد باقی

کد خبر: ۴۳۲۴۳
یادی از یار امام / عماد باقی

به گزارش جماران، عماد باقی در روزنامه اعتماد نوشت:

شب پنجم خرداد ماه با پیامکی خبر تلخ رحلت او را دریافت کردم. ساعت ها در بهت و حیرت بودم. چند سال پیش پزشکان گفته بودند هر آن احتمال خطر هست. در این سرگشتگی به دوستانی پیامک زدم که چیزی بگویند. بی تاب شده بودم: خاطراتی از گذشته دور در ذهنم رژه می رفت، نمی دانم چرا دور. از مراقبت های ویژه در سرپرستی طلاب و سرکشی های دلسوزانه برای حفظ سلامت آنان، از خاطراتی که نزدیکانم از گذشته های دورتر حکایت می کردند که گویا جامه شاگردانش را هم می شسته و زندگی شان را به سامان می کرده است، هم آنان که بعضی شان اینک دستی در قدرت دارند و بی خیال از حق استادی و معلمی تا توانستند در انزوا و حذف او کوشیدند. در سایت ها، در پی خبرهایی بیشتر گشتم. سایت ویکی پدیا نیم صفحه یی از ایشان گزارش کرده بود که او سه سال در درس خارج آیت الله بروجردی شرکت کرده بود: شاگرد علامه طباطبایی بوده و درس مرحوم فکور می رفته که به پارسایی و اهل معنا شهره بود. از سال های نخست دهه 50 با نام و چهره وی آشنا شدم. آن روزها افزون بر تدریس، جلوه یی معنوی داشت.

زهد و کوشش او در تربیت و تهذیب طلاب زبانزد بود. در عین زهد و پارسایی ابهتی در رفتار داشت: به سادگی نمی شد در حضور او هر سخنی گفت. رسیدگی او به وضع طلاب زبانزد بود: بسیار می شنیدم که شب های سرد زمستان به مدرسه سر می زد و مراقب بود سرما و سختی طلاب را نیازارد. در مرکز بازار نماز جماعت را در مسجد هاشمی اقامه می کرد و همین باعث می شد با توده مردم بیشتر حشرو نشر داشته باشد. با وجود ظاهر آرام و اخلاقی، گفته می شد گرایش تند و شدید انقلابی دارد به ویژه هوادار سرسخت آقا (امام خمینی) است چرا که شاگرد سال های اوج علمی و سیاسی آقا بود. در حوزه های دانش دینی بیشتر منش اجتماعی و احیانا سیاسی استاد بر شاگردان هم اثر می گذارد، به ویژه آنکه جنبش اسلامی 15 خرداد ریشه در واقعیت های سیاسی - اجتماعی ایران و هم درخواست های دینی و اخلاقی مردم دین باور داشت. گویا در سال 51 همراه با دوست همراه و همفکرش آیت الله مجتبی حاج آخوند، حوزه علمی نوینی پدید می آورند و شماری از جویندگان را زیر نظر چند تن از استادان که بیشترین وجه مشترک شان باور به مرجعیت اعلی و مهم تر رهبری دینی و سیاسی حاج آقا روح الله بود، گرد هم آوردند. در سال 53، مدرسه حاج شهبازخان که آن روزها پایگاه تدریس او و دوست دیرینه اش حاج آخوند بود، مورد یورش ساواک قرار گرفت: تنی چند ازطلاب جوان و بازاریان بازداشت و ایشان و حاج آخوند دستگیر شدند. گویی رژیم از رونق مدرسه و پایگاه دینی این عالمان بیمناک شده بود. چنین می نماید که محفل پرشور مکتب امام خمینی که به همت و عزم آن دو درکرمانشاه پاگرفته بود از هم فرو پاشید.

حاج آخوند راهی کمیته مشترک و سپس زندان قصر شد و آقای زرندی درکرمانشاه زندانی و محاکمه شد، گفته می شد رژیم برای شکستن او و افشاندن تخم ترس از دستگاه با دستبند وبدون عمامه او را از خیابان پیش چشم مردم می برد و مردم در برابر قامت افراشته او تعظیم می کردند. این سال ها اوج خشونت و خفقان رژیم شاه بود و کمتر صدایی بود که خفه نشود یا بی رنج وآسان به گوش همگان برسد. زندانیان سیاسی در این سال ها گواهان راستین وحشیگری ساواک و ایستادگی شکوهمند زندانیان بودند. او یک سال و اندی را در زندان سپری کرد و در برابر فشارها و شکنجه ها ایستاد. سرانجام بی آنکه بتوانند تغییری در منش و روش او پدید آورند، با پایان محکومیت، آزادشد. پس از آزادی، بار دیگر به میان مردم بازگشت و راه خود را ادامه داد. همچنان مسجد و مردم و درس و منبر برقرار شد تا درسال های اوج گیری دوباره نهضت باز امضای او پای نامه های اعتراضی به دستگاه و حمایت از امام قرار گیرد. گسترش شتابنده انقلاب این بار امان از رژیم گرفت. سرانجام بت شاه شکست وبا پیروزی انقلاب، فصلی نو در زندگی او آغاز شد، این بار پیشینه مبارزه، شاگردی مستقیم امام و تبلیغ مرجعیت و رهروی راه او در سال های بیداد استبداد، افزون بر مردم داری او وچهره معنوی و زاهدپیشه او، پایگاهش را در نهادهای مردمی و انقلابی استوار ساخت. پرهیز و احتیاط او در مصرف بیت المال، زمینه رجوع بیشتر نهاد ها به او وارتقای جایگاه او شد. سال های پرکار او در وعظ و سخنرانی و ارتباط بیشتر و صمیمی تر با جوانان، شخصیتی ممتاز از او ساخت که در هر انتخاباتی دیدگاه او را مرجع بسیاری از مردم به ویژه جوانان وگروه های مستضعف قرار داد. بارها با رای مردم در آن سال ها به مجلس خبرگان راه یافت. پیوند دیرینه اوبا مرحوم آیت الله اشرفی همراه با اقبال مردمی او را در مقام امام جمعه موقت، نهاد. با شهادت اشرفی، نگاه ها به سوی او معطوف شد ولی کوشش و بیم برخی مانع از رسیدن او به جایگاه امامت جمعه شد.
همراهی او بامردم در فشارهای ناشی از بمباران و موشکباران و غیبت بیش از اندازه امام جمعه وقت زمینه انتصاب او به امامت جمعه را فراهم ساخت و در سال 63 با حکم مستقیم امام به امامت جمعه و نمایندگی ایشان انتخاب شد. این فصل از زندگی ایشان که حدود یک ربع قرن او را در کانون تصمیم سازی های استانی، منطقه یی و گاه ملی قرار داد، در رسانه های رسمی و غیررسمی بیشتر بازتاب یافت، هرچند زوایای زندگی پربار او چنان که باید آشکار نشد. در مواضع کلی سیاسی، او جزو جریان خط امام و نیروی اصلاح طلب بود. تا رحلت امام در اوج اقتدار و مقبولیت بود و پس از امام که اوضاع به زیان جریان خط امام رقم خورد ایشان هم از این رویداد ها بی بهره نماند، گرچه جایگاه او در خبرگان و پایگاه اجتماعی نیرومندش آسیب کارسازی ندید. به ویژه با برآمدن سید محمد خاتمی و پیروزی سیاسی اصلاح طلبان جایگاه او بیشتر تثبیت شد ولی با برآمدن دولت نهم و دهم، فشار ها بر ایشان فزونی گرفت تا در سال 86 با ایستادگی در برابر پیشنهاد امامت جمعه در استان های دیگر برکنارشد ولی جایگاه او در مجلس خبرگان و مقبولیت ممتاز اجتماعی مایه ماندگاری او در سطح اداره حوزه امام خمینی(ره) و اشتغال به تدریس سطح عالی و خارج فقه و اصول شد. این پایگاه مانع از آن نشد که مزاحمت های نامتعارف علیه او فروکش کند بلکه دامنه آن به نزدیکان و یارانش نیز رسید هر چند بردباری مثال زدنی او شمشیر مخالفانش را که بعضا از شاگردان گذشته اش بودند، کند کرد و این بار نیز سرفراز از آزمون قامت افراشته داشت. شرح این هجران و... سرانجام در غروب پنجم خرداد پر حادثه جان به جانان سپرد: خردادی که برای او و همه دوستدارانش بسی پرمعنا و پرراز و رمز است. او عمری کوشش در آموزش و وعظ و تبلیغ و مبارزه سیاسی را سرمایه دو سرای خویش ساخت. بی گمان توشه یی که او اندوخت درپیشگاه خدا و در ذهن و زبان و رفتارمردمان بازتابی درخور خواهد یافت چراکه عالم ربانی مرگ ندارد واهل العلم احیاء . این نیز درست است که اذا مات العالم ثلم فی الاسلام ثلمه لایسدها شیء: چون دانشمند دینی ژرف اندیش بمیرد در اسلام رخنه یی پدید آید که چیزی آن را سد نکند. اینک او به سرای جاوید رهسپارشده است اما بی گمان ستونی استوار و بردبار از تکیه گاه های توده مردم و نیروهای اصلاح طلب فروریخته است.

وی چنان بود که با شکیبایی که گویی کلید شخصیتش بود همواره پایگاه خویش را در اوضاع و احوال رنگارنگ استوار می داشت. او پیوند مردمی ریشه داری با مردم برقرارکرده بود. در کار حل دشواری های روزمره شهروندان بود و از پیگیری دشواری های آنان بی تاب نمی شد: بسیاری از مردم عادی او را دوست صمیمی و سنگ صبور خود می دانستند. در هیچ هنگامه یی اجازه نداد این مزیت ممتاز دچار آسیب شود از همین رو مردم اینک پناهگاهی ازیک عالم دینی دردمند، صادق و صمیمی را از دست داده اند. گمان نمی رود جایگزینی با آن ویژگی های منحصرد به فرد برای او یافت: هرچند اینک حلقه یاران او که در سراسر کشور دوستی با او محور پیوندشان است، راه او را بی رهرو نخواهند گذاشت. اینک از شاگردان مستقیم بنیانگذار کسی در غرب کشور نمانده است. بی گمان زندگی او در ابعاد گوناگون بخشی از تاریخ انقلاب اسلامی را به خود ویژه ساخته است حتی بخشی از هویت مردم و رهروان انقلاب را. شاید اهمیت چند سال اخیر عمر او که دور از قدرت ماند کمتر از دوره های پیشین نباشد که او طعم حذف از گردونه قدرت و زندگی عادی در متن زندگی طبیعی عموم را تجربه کرد. مرگ او سخنی جاوید از امام علی(ع) را به یاد می آورد: خطبه متقین: بر آنکه بر او ستم کند ببخشاید و بر آنکه از او ببرد پیوند نماید. از گفتن سخن زشت دور بود ،گفتار او نرم است و هموار. از وی کار زشت نبینند و کار نیکویش آشکار: نیکی او همه را رسیده ودربدی وی را کس ندیده. به هنگام دشواری ها بردبار است ودر ناخوشایندی پایدار و در خوشی ها سپاسگزار. نکته یی برای تذکار از عالمی ربانی برای همگنان او: همزیستی راستین با مردم و در آمیختن با سختی های آنان خرسندی خدای را به دنبال خواهد داشت: من التمس رضی الله بسخط الناس رضی الله عنه و ارضی عنه الناس: هرکس در پی خرسندی خدا گرچه با خشم مردمان باشد، خدا از او خرسند و مردمان را هم از او خشنود خواهد کرد. سنت دیرپای دانشمندان دینی در گذر تاریخ دیانت درپیش گرفتن سلوک مردمی و ایستادگی در کنار آنان برای پاسداری از حقوق انسانی شان استوار است. آنان را در برابر پرستش قدرت به پرستش و بندگی خدا فرا خوانده و به جای تحریف حقیقت به کشف و برنمایاندن حق پرداخته و به جای تقدیس خشونت به آراستگی تمام عیار به مشی مدارا و بردباری نامبردار شده اند.

عارف و عابد و صوفی همه طفلان رهند / مرد اگر هست به جز عالم ربانی نیست

انتهای پیام

دیدگاه شما