دکتر مهدی جمعه، نخست وزیر تونس می گوید در وضعیتی قرار دارد که هم اپوزیسیون و هم افکار عمومی جامعه به صورت نسبی او را قبول دارند بنابراین او به فکر ایجاد تغییرات و فاصله گرفتن از رویکردهای سیاسی است. وی می گوید به فکر صدور انقلاب تونس نیست بلکه می خواهد که کشور خودشان را نجات دهد. مهم ترین هدف او در شرایط کنونی بازسازی دولت است و دیگری اینکه کشور را به سلامتی تا زمان انتخابات در پایان سال 2014 برساند. انتخاباتی که او می گوید هرگز قصد ندارد در آن نامزد شود.
****
- وقتی این مقام به شما پیشنهاد شد بدون تردید آن را پذیرفتید؟
* شش ماه گفت وگوها ادامه داشت تا به چنین تصمیمی رسیدیم. من راهی غیر از پذیرش این مسوولیت نداشتم. بنابراین من آن را به عنوان یک مسوولیت اجتماعی پذیرفتم و همه احزاب برایم یکسان هستند.
- چه موانعی برسر راه داشتید، ملاک شما برای انتخاب وزرا چه بود؟
* من آنها را بر اساس اصول و بخصوص بی طرفی سیاسی انتخاب کردم. من هیچ وزیری ندارم که به یکی از احزاب وابسته باشد. مهم ترین خصوصیتی که برایم در اولویت بوده است شایستگی و کارآمدی افراد بود. همچنین در نظر داشتم که افراد با رویی گشاده به کشور خدمت کنند و دیدگاهی بین المللی داشته باشند. می خواهم تونس درخششی بین المللی داشته باشد. چون من بر این باورم که آینده تونس را نمی توان در یک حصار تنگ محدود کرد. از منظر تاریخی نیز تونس کشوری باز بوده است. همین مساله مرا بر آن داشت که نیمی از اعضای کابینه ام را از تونسی هایی انتخاب کنم که در خارج بوده اند. من وزرایی دارم که هم اکنون از ژنو، برزیل و چند کشور دیگر می آیند. ما در انتخاب های خودمان دقیق بودیم و امیدواریم که موفق شویم.
- همانطور که گفتید شما بر عنصر شایستگی تمرکز کردید، اما فکر نمی کنید نفس این کار یعنی تعیین وزرایی که در خارج از تونس زندگی می کنند می تواند خود مانعی برسر راه شما باشد زیرا این ها به مشکلات واقعی کشور پی نمی برند و هرچه هم که شایستگی داشته باشند قادر به عمل نخواهند بود؟
* می توان گفت که آنها از تونس دور هستند اما از طریق ارتباطات خیلی هم نزدیک هستند. وزرایی که انتخاب شده اند به شکلی دقیق نسبت به مسایل تونس آگاه هستند و به صورت مدام به تونس سفر می کنند. آنها شبکه ای کامل و گسترده از ارتباطات دارند و اطلاعات شان حتی از شخص من هم بیشتر است. من خودم این کار را تجربه کرده ام. چون 25سال در فرانسه زندگی کردم و هرگز خودم را از کار در بخش خصوصی تونس و حتی بخش های دولتی جدا ندیدم.
من احساس نمی کنم این تجربه غریبی است. ما به طور روزانه خبرهای داخلی را دنبال می کنیم. با دوستان مان در داخل واز طریق اینترنت صحبت می کنیم. این از نظر شخصی. از نظر کاری هم یک تجربه متفاوت و روشمند است. من به همین خاطر ارتباطاتی جهانی دارم و همه این عناصر برای ما مهم است.
- صریح بگویید از مقام خودتان نمی ترسید. بخصوص اینکه می دانید دولت های گذشته همه ناکام ماندند و هربار را مجبور به استعفا شدند یا اینکه تحت فشارهای افکار عمومی جامعه مجبور شدند کنار بروند.
* درحقیقت من هرگز به این شکل فکر نمی کنم. من مساله را از یک زاویه مسوولیت می نگرم. شخصا هیچ تلاشی برای رسیدن به این مقام نکرده ام. حتی وقتی از خانواده ام خداحافظی کردم تصورم این بود که به زودی برمی گردم. اما خودم را در برابر یک مسوولیت دیدم که هیچ راهی جز پذیرش آن نداشتم.
- تمایل خودشما چیست؟
* میل شخصی خودم این است که به کار و خانواده ام در پاریس برگردم. من تجاربی دارم که برایش 25 سال زحمت کشیده ام. زمانی به تونس برگشتم که مرا قانع ساختند. تردید من به خاطر حجم مسوولیت نبود بلکه به خاطر خانواده و سرنوشت کاری ام بود.
- شما از یک وظیفه ملی صحبت کردید و تجربه ای که دارید وغیره. به اعتقاد شما ملت تونس از کدام یک از تجارب عملی شما بهره مند می شوند؟
* از بیشتر تجاربی که اندوخته ام. چه در وزارت صنعت که بسیار تجربه پرباری بود و من ازآن استفاده کردم چون آن زمان وزیر صنعت بودم. چه به لحاظ اداری و چه روشی که برای حل مشکلات داشتم. قابلیت همزیستی با دیگران در بسیاری از موارد به من کمک کرد. به نظرم مهم ترین بخش از این تجارب نحوه برخورد با بحران ها و مشکلات بوده است.
- چرا افکار عمومی تونس که نسبت به نخست وزیران سابق ملاحظاتی داشتند شما را به راحتی پذیرفتند و هیچ عکس العمل خشنی نسبت به شما نداشتند. آیا پشتیبان شما رسانه هاست یا اینکه شما هیچ وابستگی حزبی ندارید؟
* واقعیت این است که من گروهی ندارم که مرا برای انجام وظیفه ام راهنمایی یا تشویق کند. ولی من خودم وظیفه ام را خوب می شناسم و می دانم چه باید بکنم. شاید هم مشکلات این سه سال، کشور و مردم و دولت را به این رساند که باید تغییری به وجود آورند و به دنبال یک چهره جدیدی باشند که وابستگی سیاسی نداشته باشد. شاید هم به دلیل شایستگی سن کم من بوده است.
با این همه من تفکر روشنی درباره نحوه و ارزش مقبولیت نزد مردم ندارم. آنچه را که بدان اطمینان دارم این است که با گذشت برخورد کنم و هیچ چیزی را از ملت پنهان نکنم و به صراحت با آنها سخن بگویم. برنامه ام را برای آنها تشریح کنم و بگویم که می خواهیم به کجا برسیم و چه باید بکنیم یا اینکه من در حال انجام چه کاری هستم.
- قبل از اینکه شما دست به کار شوید کارشناسان وضع اقتصادی شما را فاجعه بار توصیف می کردند. از لحاظ امنیتی هم که بدتر از این بود و گروه های جهادی داشتند در جامعه تونس دخالت می کردند. درمقابل این چالش ها شما چه کردید؟
* من پیش از این که نخست وزیر شوم تنها 9 ماه وزیر صنایع بودم و دیدم که بحران دارد روز به روز در سطوح امنیتی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی پیچیده تر می شود. من کاملا این وضعیت را می شناختم. اما من برای بازسازی دولت آمده بودم. کما اینکه تعیین من در واقع ناشی از یک نقشه راه بود که از دل گفت وگوهای ملی در آمد بنابراین نخستین اولویت من این بود که کشور را به انتخابات آینده برسانم و این انتخابات شفاف و سالم باشد.
نخستین اقدامی را که دولت من شروع کرد این بود که فضای سیاسی و امنیتی اجتماعی با ثباتی را به وجود آورد. لازمه این فضا ایجاد شرایط اقتصادی مناسبی بود. ما می فهمیدیم که این ها ضرورت دارد. دومین گام اینکه ما با برخی از کمیته های «حفظ انقلاب» مواجه شدیم. در این باره من بحث کرده بودم و در تلویزیون هم گفتم طبق شیوه خودم عمل می کنم. یعنی به حرف همه گوش داده ودر نهایت آن چیزی را که بهتر است برمی گزینم.
در رابطه با پرونده امنیتی، اوضاع خیلی پیچیده بود و بی ثباتی وجود داشت. از این رو تلاش کردم امنیت را در همه زمینه ها به وجود آورم. نگرش من درباره مبارزه با تروریسم روشن بود و گفتم که نمی خواهیم. ملت تونس بر این امر توافق نظر دارد و ما با آنها مقابله خواهیم کرد. مساله اقتصادی خیلی مهم بود چون مردم با انقلاب خودشان دنبال راه حل های سحر آمیز بودند و انتظار داشتند که تحولی فوری صورت گیرد. اما من گفتم اصلاحات اقتصادی نیازمند حرکت آرام و قدم به قدم است. باید مسایل بررسی و مطالعه شود. وقتی شروع به کار کردم دیدم اوضاع بسیار بدتر از آن چیزی است که تصورش را می کردم. اقتصاد ما رشدی معادل 2 الی 3 درصد داشت. این وضعیت به قول شما «فاجعه بار» نبود بلکه حرکتی کند داشت. در ضمن بخشی از مشکلات اقتصادی ما ناشی از بحران اقتصادی اروپا می شد که نباید آن را نادیده گرفت.
دولت های گذشته تمام پولی را که داشتند باید خرج حقوق کارمندان می کردند بنابراین پولی برای سرمایه گذاری نمی ماند. برای سرمایه گذاری باید قرض می کردند و سه سال گذشته شاهد همین استراتژی بودیم ولی این راه را تا کی می شود ادامه داد. به نظر من الان زمانی است که باید مسوولیت را قبول کرد.
- کی بود که گفتید هیچ افزایش حقوقی در کار نیست؟
* در نخستین گفت وگوی تلویزیونی درهمان ماه اولی که به نخست وزیری رسیدم. چون این کار ما را در مسیر قرض گرفتن می انداخت نه سرمایه گذاری کردن. من به رغم اینکه ده ماه بیشتر در این مقام نخواهم بود پیشنهاد اصلاحات دادم. همین امر مرا بر آن داشت تا پیشنهاد گفت وگوهای اقتصادملی بدهم.
- چه نتیجه ای داشت؟
* واکنش های متفاوتی داشت.
- سکوت مخالفان به نظر شما به خاطر این است که مشغول انتخابات شده اند یا اینکه به شایستگی شما ایمان دارند؟
* ابتدا تردیدهایی درباره وابستگی من به این یا آن حزب وجود داشت. اما الان احساس می کنم همه پذیرفته اند که دولت بر مبنای شایستگی ها عمل می کند. حتی برخی از فرانسوی ها می گویند کاش دولت ما هم مثل شما بود.
- پس شما احساس می کنید دولت تان الگویی برای دیگران خواهد بود؟
* نه. هرگز. ما نمی خواهیم برای کسی الگو شویم. نمی خواهیم انقلاب مان را صادر کنیم بلکه می خواهیم سرمایه گذاران را تشویق کنیم که به کشور ما بیایند. می خواهیم مشکلات مان را حل کنیم. انتقاداتی که به دولت ما می شود در اندازه دولت های قبلی نیست. چون ما یک طرف سیاسی برای هیچ کس نیستیم.
منبع : الشرق الاوسط
ترجمه: شفقنا