جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

همکاری عکاس و نویسنده در ایران ضعیف است

کد خبر: ۴۰۷۲۲
همکاری عکاس و نویسنده در ایران ضعیف است

ابتدای آموختن هر زبانی، با سرمشق نویسی توام است و نوشتن از روی درست ترین نمونه بهترین کمک برای یادگیری است. شاید بتوان کار گردآورندگان ماهنامهگیتانما را نیز پایه گذاری یک "سرمشق" دانست. بابک نیکخواه بهرامی، سردبیر گیتانما می گوید هدف آنها از ترجمۀ فارسی نشریه نشنال جئوگرافیک با 125 سال سابقه ی انتشار، چیزی نیست جز بالا بردن سطح اطلاعات و آگاهی مردم و علاقه مند تر شدن به سرزمین و زمینی که خداوند نزد ما به ودیعه نهاده است. اگر چه امیدهای او به تولید مطالب بومی، به خاطر فروش پایین نشریه به ثمر ننشسته است اما هنوز هم امیدوار است از آخرین ها در رتبه ی فروش نشنال جئوگرافیک به 10 رتبه ی برتر فروش برسد. نیکخواه بهرامی در گفت و گویش با شفقنا رسانه به مشکلات اقتصادی نشریات مشابه در ایران اشاره می کند و این که آنها هم با بودجه مشابه نشنال جئوگرافیک می توانند نشریه ای با کیفیت بالا منتشر کنند. اگرچه مشکلات مدیریت تحریریه و ضعف کار گروهی عکاس و نویسنده را از موانع مهم کار در ایران می داند.

چه شد به این نتیجه رسیدید که جای نسخۀ فارسی مجله نشنال جئوگرافیک روی دکه های روزنامه فروشی خالی است؟ یک علاقه شخصی باعث این پیگیری شد یا یک نیازسنجی عمیق از نیازهای مخاطبان ایرانی؟

علاقه به مجله نشنال جئوگرافیک از دوران کودکی در من وجود داشت و خواننده و بیننده آن بودم، اما جرقه انتشار آن به زبان فارسی، حدود چهار یا پنج سال پیش، هنگام خواندن یک مقاله در مجله نشنال جئوگرافیک در رابطه با صرفه جویی انرژی در من زده شد، در این مقاله آمده بود که در کشورهای ناحیه اسکاندیناوی، برای حفظ دما از پنجره های سه جداره استفاده می کنند، من با خودم گفتم پنجره های دوجداره نیز تازه به ایران آمده است و این چه خوب است که یک ایرانی نیز بتواند این مقالات را بخواند و از آنها استفاده کند، چه در تحقیقات علمی، چه برای اطلاعات عمومی و ... . در نتیجه با توجه به وجود نسخه های هلندی، آلمانی، فرانسوی، عربی و ... اشتیاق بیشتری پیدا کردم. با انجمن تماس گرفتم، یک قرار ملاقات حضوری در ایالات متحده تنظیم کردیم و از سوی آنها با علاقه بسیار زیادی نسبت به انتشار نسخه فارسی مواجه شدیم، به شکلی که ریاست انجمن اعتقاد داشت انتشار نسخه فارسی نشنال جئوگرافیک یکی از بهترین و بزرگترین کارهایی است که تا کنون انجام داده اند. بعد از آن حدود یک سال و نیم تا دو سال در پی مجوزهای داخلی انتشار نشریه بودیم، کسب مجوزهای خود انجمن نیز حدود یک و نیم سال طول کشید و نهایتا بعد از چهار سال اولین شماره نشریه را در آبان 91 در ایران منتشر کردیم. البته حدود دو سال پیش (بهار 91) ابتدا چند نسخه چاپی و یک نسخه دیجیتالی را برای انجمن ارسال کردیم تا نکات خاص گرافیکی و صفحه بندی (layout) مجلات نشنال جئوگرافیک در آن رعایت شود.

ارسال نسخه چاپی برای انجمن از اصول همیشگی است؟

بله، جزء ضوابط است که یک نسخه چاپی بعد از انتشار و توزیع در ایران برایشان فرستاده شود.

شاید بتوان گفت بارزترین ویژگی نشریه نشنال جئوگرافیک عکسهایی با کیفیت و زاویه دید متفاوت از نقاط کمتر دیده شده جهان است، این عکسها با کیفیت بسیار بالا در اینترنت قابل دسترسی است و در حجم نسبتا زیادی در سایتهای فارسی و مبادلات ایمیلی مردم ایران وجود دارد، فکر می کنید چگونه می توانید خواننده ایرانی را برای خرید نشریه گیتا نما جذب کنید؟

به طور کلی آمار مطالعه در ایران بسیار پایین است، به خصوص که نسل جدید نیز نسل دیجیتالی است و تمایل دارد همه چیز را آنلاین از روی تبلت، گوشی یا کامپیوترش پیگیری کند. قبل از اینکه من بخواهم مردم را به سوی نشریه جذب کنم باید کاری کنیم تا به مطالعه مشتاق شوند. حالا برای اینکه افراد جذب نشریه ما شوند باید بدانند که علاوه بر کیفیت عکسها و این که از سوی عکاسان حرفه ای پس از وقت بسیار زیاد و ممارست تهیه شده است، بعد از خواندن این نشریه نکاتی به اطلاعاتش افزوده می شود. علاوه بر این عکسهای چاپی برای او از نظر دیداری (visually) نیز به درک بهتر مطلب کمک می کند. و بعدها باعث تداعی سریعتر مطلب و مفهوم می شود. البته باز هم این مطلب به خود خواننده بستگی دارد که اساسا دوست دارد مطالعه کند یا خیر. ما نمی توانیم کسی را مجبور به خواندن نشریه کنیم، خصوصا این که مخاطبان ما قشر گسترده ای هستند، از دانش آموز و دانشجو گرفته تا محققان و عکاسان و بعضی از کتابخانه های عمومی و مراکز فرهنگی که نمی توان با روش تبلیغاتی واحدی آنها را جذب کرد. نشریه نشنال جئوگرافیک بیش از پنجاه میلیون مخاطب مشترک در کل دنیا دارد و در 36 کشور ترجمه می شود.

یعنی در نظر شما خود نشریه نشنال جئوگرافیک چاپی به خودی خود جذابیت کافی برای مقابله با صفحات مجازی را دارد؟

نهایتا باید این انتقال (shift) به سمت دنیای مجازی صورت گیرد، خودشان نیز نسخه آیپد نشریه را تهیه کرده اند که فروش صعودی دارد، اما خود من شخصا جزء نسلی هستم که هم نسخه های دیجیتال و هم نسخه های چاپی را دوست دارم، این جدال همیشه مطرح است که نسخه های چاپی همیشه در دسترس اند، مراجعه به آنها هیچ محدودیتی ندارد و ماندگارترند در مقابل کیفیت آنچه بر روی نمایشگر (screen) دیده می شود بالاتر است و شرایط زندگی مدرن و محدودیتهای فیزیکی اجازه آرشیو نسخه های چاپی را به شما نمی دهد.

چالش دیگری که پیش روی شماست، ماهیت عکس است، مسلماً عکسهایی در نشریه نشنال جئوگرافیک منتشر می شود که به دلایل مختلفی قابل نشر در مطبوعات ایران نیست، برخلاف ترجمه متن که قابلیت تلخیص دارد، برای این عکسها راهی به جز حذف یا تغییر و تحریف نمی ماند، راه حل شما چیست؟

این مشکل تنها مختص ایران نیست، هر کشوری قوانین و ضوابط خاص خود را دارد که باید رعایت شود، در این مواقع یک مجموعه عکس از سوی نشریه نشنال جئوگرافیک به صورت جایگزین(alternative) به ما ارائه می شود، که می توانیم از بین آنها عکس دیگری را انتخاب کنیم یا این که اجازه حذف عکس به صورت کلی را داریم.

مطمئنا عکسهایی وجود دارد که در صورت نقص فنی و کیفیت چاپ پایین نمی تواند حق مطلب را ادا کند، رویکرد شما به عنوان سردبیر حذف این عکسها یا چاپ شان است، ولو این که حق مطلب ادا نشود؟

مسلما محدودیتهای چاپ در ایران وجود دارد، ولی ما از سوی انجمن ملزم به رعایت یک حداقلهایی برای جنس کاغذ، چاپ و ... هستیم، ما به این حداقلها رسیده ایم، و حتی بالاتر از آن هم رفته ایم، تنها مشکلی که هنوز هم با آن درگیر هستیم کیفیت کاغذ است که روی چاپ نهایی موثر است و صحافی. واقعا محدودیت ما در زمینه صحافی است و بعد از 18 شماره من واقعا از صحافی مجله راضی نیستم. در زمینه چاپ تا کنون به مشکلی پیچیده برنخورده ایم مگر در مورد رنگ مشکی. در زمینه های دیگر خدا رو شکر مشکلی نداشته ایم و خود انجمن نیز از نسخه های ارسالی ما راضی است. رنگها به رنگهای اصلی نزدیک است و جزییات (details) واضح است.

به طور کلی از نظر فنی و امکانات چاپ، فکر می کنید می توانید تا حدی همپای نسخه اصلی مجله ظاهر شوید؟ چه موانعی در این میان وجود دارد؟

راستش خیر، چون صحافی نشریه خیلی مهم است، مثلا شما اگر مجلات دهه هفتاد و هشتاد نشنال جئوگرافیک را ببینید هیچ مشکل و ضعفی در زمینه صحافی برایشان پیش نیامده است اما اگر الان به شماره های اول ما مراجعه کنید می بینید که قوام صحافی کاملا با مشکل رو به روست و بعد از چندین بار تورق از هم باز می شود.

در آغاز انتشار نشریه اظهار کرده بودید که بعد از حدود شش ماه، گیتانما تا حدی بومی سازی می شود، اکنون بعد از 18 شماره در این زمینه در کجا قرار دارید؟

راستش اهداف ما در زمینه فروش به حدی نرسید که پیش بینی کرده بودیم بعد از شش ماه با درآمد آن بومی سازی را شروع کنیم. اما الان به حدی رسیده ایم که روی یک مقاله محلی در حال کار هستیم، عکسهای آن آماده شده است، متن آن در حال آماده سازی است و من به شخصه خیلی از آن راضی هستم اما متاسفانه برای حفظ جذابیت نمی توانم موضوع آن را بگویم. سعی ما این است که هر سه ماه یک بار حداقل یک مقاله محلی داشته باشیم. فکر می کنم اولین مطلب برای شماره اول تابستان می رسد، زیرا باید مطلب برای انجمن فرستاده و تایید شود و پس از آن هم توسط وزارت ارشاد خودمان تایید نهایی صورت گیرد.

عکسها توسط عکاسهای ایرانی تهیه شده است؟

بله، عکسهای بسیار فوق العاده ای هستند که انتخاب چند عکس از میان آنها کار بسیار سختی بود.

به طور کلی بنیاد نشنال جئوگرافیک تا کجا به شما اجازۀ تولید مطالب و انتشار آن در نسخه فارسی مجله را می دهد؟

در وهله اول ما اجازه حذف 20% مطالب را داریم، بعد از آن هرچقدر که بخواهیم می توانیم مطالب تولیدی با اجازه و تایید انجمن داشته باشیم. ما قصد حذف مطالب را نداریم و در صورت داشتن مقاله بومی این مطالب به صورت ویژه به گیتانما اضافه می شوند.

امکان افزودن بخشهای آموزشی، مثل آموزش عکاسی نیز از سوی انجمن به شما داده شده است؟

خیر، ولی تمایل داریم در صورت بهبود وضع فروش نشریه، کارگاههای آموزشی (work shop) برگزار کنیم و در آن از عکاسان و نویسندگان خود انجمن برای آموزش علاقه مندان استفاده کنیم.

نشریه نشنال جئوگرافیک گاهنامه هایی مثل نشنال جئوگرافیک کودکان، مسافر، جهانگرد و ماجراجویی دارد، آیا شما در نظر ندارید که این گاهنامه ها را منتشر کنید؟

با انجمن در زمینه این گاهنامه ها صحبت شده است، اما باز هم مشکل، مشکل عدم استقبال کافی از سوی مخاطبان است، به همین دلیل اول نیاز است تا خود گیتانما پا بگیرد تا بعدا وارد انتشار این حیطه شویم. مثلا فروش این نشریه به زبان بومی در کشورهایی مثل گرجستان و مغولستان بسیار عالی است. این کشورها همزمان با ما کارشان را شروع کردند، از نظر اقتصادی به ما مشابهت دارند و جمعیتی زیر 5 میلیون دارند. ولی فروش نسخه فارسی آن با وجود تمام امیدواریهایی که در ابتدا وجود داشت واقعا کم است، ما همیشه در آخرین رتبه فروش میان 36 زبان قرار داریم.

این آمار پایین فروش برای شما از نظر اقتصادی مشکل ساز نشده است؟

حدود هشت، نه ماه اول. البته اسم آن را ضرر نمی توان گذاشت، به نوعی سرمایه گذاری شخصی بلندمدت بود.

یعنی تمام هزینه های شما از منابع شخصی تامین می شوند؟

بله، کاملا. ما اساسا طی قراردادی که با انجمن داشته ایم اجازه دریافت هیچ هزینه ای از هیچ ارگانی را نداریم. تمام هزینه ها منبع شخصی داشته اند و از روی علاقه و حس وطن دوستی صرف این کار شده اند. ما واقعا دوست داریم برای ایران در این زمینه قدمی برداریم و یکی از بهترین مجله های دنیا را به زبان فارسی در اختیار مردم قرار دهیم. البته من از شرکتهایی که ارزش این نشریه را می دانند و در زمینه آگهی به ما کمک می کنند نیز تشکر می کنم.

در زمینه تبلیغات و حجم آن محدودیتی از سوی انجمن نشنال جئوگرافیک ندارید؟

خیر، هیچ محدودیتی نداشتیم اما ما برای بالا نگه داشتن سطح کیفیت مجله نمی خواهیم هیچ گاه بیشتر از 20 آگهی در هر شماره داشته باشیم، که البته هیچ وقت حتی به این عدد هم نرسیده ایم و تعداد آگهی ها زیر 10 تا بوده است.

سردبیر گیتانما رقیب این نشریه را کدام می داند؟ نشریاتی که در مطبوعات ما در حوزه طبیعت، جهانگردی و ایرانشناسی منتشر می شوند؟ یا سایر نسخه های نشنال جئوگرافیک که به زبانهایی غیر از انگلیسی منتشر می شوند؟

ما مجلات خوب و با قدمتی در ایران مثل سرزمین من، دانستنیها، دانشمند و ... در این زمینه ها داریم، اما بودجه ای که انجمن نشنال جئوگرافیک برای تولید مطالب خود دارد و از طریق فروش نشریات، تبلیغات و خیریه به دست می آید اصلا قابل مقایسه با بودجه مجلات ایرانی نیست. به همین دلیل مقایسه ما با آنها کار صحیحی نیست، بدون شک اگر مجلات داخلی بودجه های چند صد میلیاردی انجمن را داشتند مقالاتی در سطح نشریه نشنال جئوگرافیک تهیه می کردند. بالاخره تجربه نشنال جئوگرافیک 125 سال است و تجربه مجلات ایرانی در این زمینه به طور متوسط بیست و چند سال است.

به عنوان سردبیر نسخه فارسی یک نشریه ای که بیش از یک قرن قدمت دارد، چه آینده ای را برای گیتانما متصورید؟ ایده آل شما برای آینده این گیتانما چیست؟

ایده آل من که جزء پرفروش ترینها بودن است. من دوست دارم وقتی آمار فروش نشنال جئوگرافیک به زبانهای مختلف می آید جزء 10 رتبه اول باشیم، این افتخاری است برای ایران که علاقه مردمش را به طبیعت و حمایت از طبیعت نشان می دهد.

زیرا اگر فروش ما به حد مطلوبی برسد خیلی کارها می توان انجام داد، مثلا اضافه کردن مطالب بومی، پشتیبانی انجمنهای حمایت از طبیعت و حیوانات، محیط بانان، تعریف یک سری پروژه های تحقیقاتی و ... .

به جز مسائل مالی از نظر مسائل فنی و حرفه ای فکر می کنید تا چه میزان این اهداف عملی باشد؟

من فکر می کنم در ایران به اندازه کافی عکاس خوب داریم که بتوانند پروژه ها را به بهترین شکل انجام دهند. هرچند تعداد عکاسانی که در کنار کار خوب، ممارست و شمّ ژورنالیستی را نیز توامان داشته باشند کمتر است. در این زمینه نویسنده توانا نیز به میزان کافی داریم، به طور کلی از نظر مواد خام مشکلی وجود ندارد و نکته اساسی ضعف کار گروهی و مدیریت در ایران است.

-----------------------

سردبیر گیتانما در پایان مصاحبه با اشاره به حاشیه های تبلیغات محیطی گیتانما گفت : یک سری اشخاص با طرز تفکر مخصوص به خودشان برای ما مشکل ساز شدند و گرنه از سوی وزارت ارشاد هیچ نکته ای به ما ابلاغ نشده است. اهداف این نشریه دقیقا با اهداف مسئولان در یک راستا قرار دارد که پیشرفت علم، خودکفایی و اهمیت به محیط زیست است.

او با اشاره به این که نشریه مجوزهای لازم را برای تبلیغات محیطی داشته است، گفت: با پیگیریها و از گزارشهای وزارت ارشاد متوجه شدیم خبرگزاری ای که این خبر را منتشر کرده است، اصلا مجوز کار ندارد. حتی با وجود تماس تلفنی من با این خبرگزاری آنها از پاسخ امتناع کردند و گفتند دلیلی نمیبینیم به شما توضیح دهیم.

بابک نیکخواه بهرامی با درخواست از مسوولان برای رسیدگی به این مساله گفت: واقعا نمیدانم با وجود این همه تبلیغات مختلف، چگونه باید از تبلیغات یک نشریه جلوگیری شود که باعث ترویج علم و حمایت از محیط زیست است و در بسیاری از کشورهای اسلامی مثل ترکیه، سوریه، لبنان، عراق، مصر و ... منتشر می شود؟ واقعا درخواست دارم مسوولان به این موضوع رسیدگی کنند زیرا انگِ زده شده کم نیست و واقعا بی جاست. ما هیچگاه هدف غیراخلاقی و غیرمذهبی نداشته ایم و تنها هدفمان ترویج علم و خودکفایی ایران است.

انتهای پیام

دیدگاه شما