بنده افتخار حضور در کلاسهای استاد مطهری را در دوره دکترا در دانشکده الهیات داشتم. در آن زمان کلاسهای این دانشکده در محل حزب جمهوری اسلامی بود که بعد منفجر شد. آنچه برای من حایزاهمیت بود، زهد ایشان بود که از نزدیک شاهد آن بودم. پرهیزگاری و تقوا در ایشان بسیار کم نظیر است.
ایشان جایی به نقل از امام علی(ع) به تفسیر این جمله میپردازند که الجاهل اما مفرط او مفرط. یعنی افراط و تفریط را صفت جاهل میخوانند. تلاش استاد مطهری این بود که دانایی مردم را نسبت به اسلام بالا ببرند و خطاها و برداشتهای غلطی را که در طول تاریخ پیدا شده بود از بین ببرد و از هیچ کوششی در این زمینه فروگذار نکردند. برای مثال ایشان کتاب «خدمات متقابل اسلام و ایران» را در پاسخ دو دسته نوشت؛ نخست کسانی که معتقد بودند ایران کشور متکاملی بود و اعراب آمدند و آن را نابود کردند. دسته دوم کسانی بودند که میگفتند که ایران از خود هیچ نداشت و اگر اسلام نبود، ایران ضایع شده بود. یعنی یک انحراف فرهنگی در جامعه شکل گرفته بود. ایشان با این کتاب این نکته را روشن کرد که هر دو گروه اشتباه میکنند و اسلام و ایران هر دو به هم کمک کردند. دانشمندان ایرانی درپرتو اسلام رشد کردند و در نتیجه اسلام رشد کرد، اسلام هم به این دانشمندان عزت داد بنابراین نمیتوان خدمات دوسویه را نادیده گرفت.
نگاه اعتدالگرای ایشان در مساله زنان نیز بارز است. ایشان در آن زمان با وجود انتقاداتی که میگفتند این در شأن شما نیست، در مجلهیی مثل زن روز مطلب نوشت، با این استدلال که این مجله مخاطبان عام دارد و ما باید از همه راهها برای معرفی اسلام بهره بگیریم.
استاد مطهری در تبیین حقایق اسلامی بسیار زحمت کشید و در این زمینه تابع محیط سیاسی و اجتماعی نبود. البته ظهور انقلاب اسلامی سبب شد که اسلام بهطور شفاف و صریح و قدرتمند در سطح جهان ظاهر شود و به همین دلیل دشمنان ایشان نیز به صور گوناگون به ایشان حمله کردند. اما شهید مطهری به عنوان یک مفسر عقیده اسلامی زحمات گستردهیی کشید. استاد مطهری کوشید جلوی افراط و تفریط را در درک مسائل اسلامی بگیرد و در برابرش اعتدال و عقلانیت را بر این فضا حاکم کند.
اندیشههای شهید مطهری امروز که ما در جهانی گرفتار افراط و تفریط هستیم، راهنماهای خوبی هستند. اگر ما بتوانیم فکر شهید مطهری را به عنوان یک اسلامگرای بزرگ دریابیم، متوجه میشویم که امروز افراطگرایی چه بلایی بر سر ما آورده است. امروز اسلام هراسی در غرب نیز ناشی از رفتار افراطگرایان اسلامی است. در ایران ما نیز افراطگرایی خطری پنهان است. برای مثال مسائلی که در دفن ایران شناس امریکایی پدید آمد نشانگر آن است که مسوولان بیندیشند و اجازه ندهند که افراطگرایی آنقدر پیشرفت کند که نتوان جلویش را گرفت. خطری که امروز در سوریه، افغانستان و عراق به وضوح دیده میشود. متاسفانه شهید مطهری را خیلی زود از ما گرفتند. شاید اگر ایشان بیشتر عمر میکرد و مثلا در تبیین قانون اساسی جمهوری اسلامی حضور داشتند، تاثیر بیشتری در جامعه ما از خود به جای میگذاشتند. امروز جای استاد مطهری خیلی خالی است که یک قدرت معنوی فوقالعادهیی داشت و به امام نیز نزدیک بود و میتوانست تاثیرات جدی داشته باشد یعنی ایشان هم میتوانست و هم این جسارت را داشت که حقیقت را به بزرگان نظام بگوید. امروز متاسفانه افرادی مثل ایشان کمتر حضور دارند که جلوی بسط
و گسترش خرافات به اسم دین را بگیرند. به عبارت دیگر اگر استاد مطهری به عنوان یک متفکر و اندیشمند اسلامی هنوز جایگاه معنوی بالایی دارد، این جایگاه معنوی باید به جمهوری اسلامی کمک کند تا از افراط و سانسور و تسلط یک جریان بر همه جریانها جلوگیری کند.
منبع: اعتماد