در نخستین سال اجرای برنامه پنجم توسعه و در حالی که بنا بر تاکید این قانون باید تعداد جمعیتی که بر اثر هزینههای درمان به زیر خط فقر سقوط میکردند به کمتر از 3 درصد کاهش مییافت، افزایش تصاعدی قیمت لوازم و تجهیزات دندانپزشکی چنان بر هزینه مداوای بیماریهای دهان و دندان تاثیرگذار شد که نتایج تحقیق سازمان نظام پزشکی در همان وقت تایید کرد که بیش از 90 درصد هزینههای دندانپزشکی از جیب مردم پرداخت میشود در حالی که این خدمات هم مشمول پوششهای بیمهیی نیست.
افزایش قیمت تجهیزات دندانپزشکی طی سالهای 91 و 92 بر اثر نوسانات قیمت ارز و تشدید تحریمهای تحمیلی از مرز 100 و 200 درصد هم گذشت و انجمنهای تخصصی و علمی دندانپزشکان با سازمان نظام پزشکی، یک صدا هشدار دادند که در صورت فقدان حمایتهای دولتی از خدمات دندانپزشکی، مردم مداوای بیماریهای دهان و دندان خود را بهطور کلی از سبد هزینههای خانوار حذف خواهند کرد.
در حالی که کاهش 30 درصدی مراجعات مردم برای دریافت خدمات دندانپزشکی در سالهای 90 و 91 در بررسیهای پراکنده انجمنهای علمی و تخصصی مورد تایید قرار گرفته بود کمبود مراکز ارائه خدمات تخصصی دندانپزشکی در مناطق محروم و دور افتاده هشدار دیگری بود که از سوی جامعه دندانپزشکان داده شد.
شایعات حتی از فقدان ادوات ضدعفونی برای استریل کردن تجهیزات موجود در شهرستانهای دور افتاده خبر میداد وزیر بهداشت دولت دهم در نیمه سال 91 وعده داد که در نسخه جدید پزشک خانواده خدمات دندانپزشکی هم گنجانده خواهد شد تا قدمی برای کاهش هزینههای بیماریهای دهان و دندان از طریق افزایش و ایجاد پوشش بیمهیی برداشته شود.
در حالی که معلوم نبود نخستین مانع موجود یعنی کمبود تجهیزات برای مناطق کم برخوردار چگونه باید حل شود، خبر از الحاق خدمات دندانپزشکی به طرح پزشک خانواده داده میشد که نخستین الزام آن افزایش اعزام دندانپزشکان به سراسر کشور بود.
بنا بر تایید مسوولان وزارت بهداشت، هماکنون سطح هزینههای دندانپزشکی در ایران که دولت هم کمترین سهمی در پرداخت آنها ندارد، حتی از هزینه بستری در بیمارستان هم فراتر رفته و این اتفاق سبب شده که بیماران به سادگی از رسیدگی به مشکلات دندانی خود چشم پوشی کنند که البته نتیجهیی جز افزایش عمق بیماریهای دهان و دندان و هزینههای مداوای آنها دربرنخواهد داشت.
در حال حاضر هیچ یک از سازمانهای بیمهگر دولتی در ایران، خدمات دندانپزشکی را مشمول بیمه نمیدانند. بنابراین بیماران نیازمند خدمات دندانپزشکی یا باید تن به خدمات محدود دولتی سپرده و از مداوای اصولی بیماریهای دهان و دندان خود منصرف شوند یا راه به سوی مطبهای خصوصی کج کنند.
جای خالی حضور بیمههای درمانی در پوشش هزینههای بیماریهای دهان و دندان در حالی است که فرهنگ ضعیف رعایت بهداشت دهان و دندان منجر به افزایش بیماریهای دهان و دندان شده چنانکه نتایج تحقیقات وزارت بهداشت نشان میدهد که 60 درصد از کودکان 12 ساله کشور دندان پوسیده دارند و بهطور متوسط هر کودک 12 ساله ایرانی حدود دو دندان پوسیده دارد.
بر اساس نتایج تحقیقات وزارت بهداشت، 52 درصد دندانهای سهسالهها و حدود 90 درصد دندانهای ششسالهها، 90 درصد دندانهای شیری و دایمی 9سالهها و حدود 60 درصد دندان دایمی 12 سالههای کشور پوسیده است. در حالی که شاخص پوسیدگی دندان برای سهسالهها 9/1، برای شش سالهها پنج و 9 سالهها که برای دندانهای شیری و دایمی محاسبه میشود 9/0 و برای 12 سالهها حدود دو درصد است.
نتایج تحقیقات یک دهه قبل وزارت بهداشت در مورد سطح بیماریهای دهان و دندان در میان بزرگسالان کشور هم نشان داده که تقریبا 80 تا 90 درصد مردم ایران حداقل یک دندان پوسیده دارند.
در مراسم روز دندانپزشک، علیرضا زالی- رییس کل سازمان نظام پزشکی ایران- پیشگیری از مشکلات دهان و دندان و عدم برخورداری خدمات دهان و دندان از پوشش بیمهیی مناسب را از جمله موارد مهجور مانده در حوزه دندانپزشکی کشور خواند و افزود: «پرداخت از جیب مردم در حوزه دندانپزشکی جز از مسیر بیمهها شدنی نیست. بر این اساس لازم است پوشش بیمهیی مناسب برای خدمات دندانپزشکی در نظر گرفته شود.»
وی افزود: «طی یک دهه اخیر غفلت بزرگی برای پوشش بیمهیی در حوزه دندانپزشکی داشتهایم و در حال حاضر بالغ بر 92 درصد هزینههای خدمات دندانپزشکی را مردم از جیب میپردازند و آسیبشناسیها نشان میدهد سازمانهای بیمهگر به دلیل کسری اعتبارات نتوانستند خدمات دندانپزشکی را پوشش دهند.
در حالی که خدمات دندانپزشکی را نباید خدماتی لوکس فرض کرد چون فقط بحث دندان مطرح نیست بلکه عواقب روانی، جایگاه اجتماعی فرد، تکلم، فعالیتهای روزمره، اعتماد به نفس و حتی تاثیر بر کارکرد دستگاه گوارش نقش دارد و استراتژی ما در حوزه دندانپزشکی باید مورد بازنگری قرار گیرد.»
منبع: اعتماد