استاد اخلاق و محقق امور دینی علت حضور حضرت فاطمه(س) در اجتماع را حکمت آموزی و حکمت اندوزی نه دلایل سیاسی، احساسی و شعاری عنوان کرد و گفت: هر فردی که پیرو حضرت(س) است باید از حکمت ایشان تأسی بگیرد و برنامهها، طرحها و شعارهای زودگذر را کنار گذاشته و عمیق بیاندیشد و برنامهریزی صحیح و منطقی داشته باشد، در این صورت هر فردی بر جایگاهی که لایق آن است خواهد ماند و هیچ گاه جامعه دچار لطمه نخواهد شد.
به گزارش جماران، حجت الاسلام و المسلمین سیدمهدی طباطبایی در گفتوگو با شفقنا، درباره نحوه حضور حضرت زهرا(س) در عرصه های سیاسی و اجتماعی در زمان حیات پیامبر(ص) و پس از شهادت ایشان گفت: در درجه اول باید بدانیم که زن موقره و معظمهتر از حضرت زهرا(س) در زمان حیات پیامبر(ص) و بعد از وفات ایشان نبوده است به همین دلیل حضرت زهرا(س) میتواند یک الگو و تأسی بزرگی برای همه زنان مسلمان باشد. در زمان حیات پیامبر بیشتر ملاقاتها و دیدارهای حضرت فاطمه(س) در حضور مردان نبود و جنبه زنانهگی داشت و تنها ذکر شده حضرت(س) در جبهههای جنگ مانند احد بنا بر ضرورت، به نوعی در اجتماع حضور مییافتند.
حضور حضرت فاطمه (س) در اجتماع بیشتر جنبه فرهنگی داشت
او به نقش تربیتی و فرهنگی حضرت زهرا(س) اشاره کرد و افزود: بیشترین جنبه حضور حضرت(س) در اجتماع مربوط به تربیت و رسیدگی به امور مردم بود به گونهای که مردم درباره ابهامات روایات و احادیث از حضرت(س) سوال میکردند و ایشان پاسخ میدادند. روایاتی هم که از آن حضرت(س) در زمان حیات پیامبر(ص) نقل شده، بیشتر مربوط به اوضاع و احوال زندگی مردم میشود بنابراین میتوان نام این مقطع از حضور حضرت فاطمه(س) را کانون فرهنگی گذاشت که دارای اهمیت بسیار بالایی است.
این استاد اخلاق ادامه داد: در این زمان پیامبر(ص) محور سیاستگذاری و اجرای سیاست بودند، اما چون در آن زمان منظور از تحول بیشتر تحول فرهنگی بود، بهتر است امروز کمتر کلمه سیاسی را به کار ببریم و بیان کنیم که پیامبر در پی اجرای دیانت، حکم اسلام و ارزشهای دینی و اسلامی بودند. خداوند در همین رابطه میفرماید: «لَقَدْ مَنَّ اللّهُ عَلَى الْمُؤمِنِینَ إِذْ بَعَثَ فِیهِمْ رَسُولًا مِّنْ أَنفُسِهِمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ وَإِن کَانُواْ مِن قَبْلُ لَفِی ضَلالٍ مُّبِینٍ؛ به یقین خدا بر مؤمنان منت نهاد و پیامبرى از خودشان در میان آنان برانگیخت تا آیات خود را بر ایشان بخواند و پاکشان گرداند و کتاب و حکمت به آنان بیاموزد قطعا پیش از آن در گمراهى آشکارى بودند»
او درباره معنا و مفهوم حکمتی که پیامبر برای آموختن آن به مردم مبعوث شده، گفت: برخی از انسانها به درستی فکر میکنند، برای آن برنامهریزی کرده و سپس آن را اجرا میکنند و بسیاری از زمانها آنچه میفهمند و برنامهریزی میکنند به قدری دقیق است که بعد از سالها مشخص میشود که طرح و برنامه آنان تا چه حد مفید و مؤثر بوده است در واقع حکمت به همین معناست.
طباطبایی غلبه غریزه بر عقل را یکی از موانع دستیابی به حکمت واقعی دانست و افزود: خداوند به بشر عقل داده تا با استفاده از آن بر نفس و غریزه خود غلبه کند و آن را تحت کنترل قرار دهد، اما متاسفانه بشر این عقل و فهم که برای ترقی و تعالی اوست را صرف غریزه کرده است. به همین دلیل عده کمی در طول تاریخ هستند که فطرتشان از پیامبر خود یا پیامبر اکرم(ص) تربیت شده و با عقل بر نفس چیره شدهاند.
زنان زمان پیامبر(ص) به دلیل تعالیم حضرت زهرا(س)، در روشهای اجرایی حکیم و فهمیده بودند
او به نقش حضرت زهرا(س) در رساندن زنان به حکمت واقعی اشاره و تصریح کرد: حضرت فاطمه(س) همواره سعی میکردند زنان آن عصر را به حکمت واقعی نزدیک کنند بنابراین زنان زمان پیامبر به دلیل تعلیمات و تعالیم حضرت زهرا(س)، غالبا در روشهای اجرایی حکیم و فهمیده بودند به همین دلیل بعد از رحلت پیامبر(ص) زمانی که عدهای با ابوبکر بیعت کردند، زنان مهاجر پیش از مردان درک کردهاند که اقدام اشتباهی مرتکب شدهاند بنابراین آنچه را حضرت زهرا(س) برایشان گفته بود براى مردان خود بازگو کردند و پیش از مردان نزد حضرت فاطمه(س) آمدند. در این هنگام حضرت(س) میفرمایند: «من از آنچه که مردان شما کردهاند و آنچه که مردان شما نتوانستند درک کنند متاسفم» بر همین اساس امروز نیز در طول زندگی در هنگام وقایع باید سعی کنیم با عقل، منطق و برهان محکمی مسیر را انتخاب کنیم و اجازه ندهیم دیگران براساس منافع خودشان برای ما تصمیم بگیرند. خداوند میفرماید: «فبشر عبادی الذین یستمعون القول فیتبعون احسنه؛ پس به بندگانی که اقوال را می شنوند و بهترین و درست ترین آن را قبول میکنند، بشارت بده»
این محقق امور دینی ادامه داد: از جمله دعاها و آموزش حضرت زهرا(س) به زنان این بود که وقتی کارها و امرها بر ما مشکل میشود، خداوند بهترینش را برای شما بخواهد. حضرت(س) این اصل را در زندگی خود نیز رعایت میکرد و به همین دلیل ایشان همیشه بهترین انتخاب را داشتند و یک حکیم آگاه به روش تربیت و احسان و موجب رشد افراد زمان خود بودند.
او حمایت از ولی امر را از دیگر دلایل حضور حضرت(س) در اجتماع خواند و اظهار کرد: اگر همه انسانها در جایگاه مناسب خود باشند، هیچ گاه جامعه دچار لطمه نمیشود. این نکته برای حضرت زهرا(س) نیز اهمیت بسیاری داشت. ایشان همواره سفارش میکردند که نالایقان را بر مسند نگذارید و به هر شخصی اجازه انجام هر کاری را ندهید چرا که هر دوی اینها خطرناک است. حضرت فاطمه(س) برای رساندن جامعه به این سطح از فهم و درک، ابتدا تلاش خود را در آموختن بینش و فرهنگ این چنینی به زنان به کار گرفتند.
حضرت فاطمه(س) با حضور نا لایقان بر هر جایگاهی مبارزه میکردند
طباطبایی به بزرگترین نقش سیاسی حضرت زهرا(س) اشاره کرد و افزود: امروز بسیاری از کشورها این مشکل را دارند که زمینه را آن چنان فراهم کردهاند که هر شخص ناتوانی اشتیاق ورود پیدا میکند به عبارت دیگر یک نوع گستاخی به وجود آمده که هر نا لایقی خود را لایق میداند، این مسئله نیز بسیار خطرناک است. حضرت زهرا(س) در دوران حیات خود با این مساله بسیار مبارزه کردند لذا بزرگترین نقش سیاسی حضرت فاطمه(س)، حمایت از رهبران و راهبران جامعه و در راس آنها امام علی(ع) بود.
این استاد اخلاق ادامه داد: حضور سیاسی حضرت زهرا(س) همیشه در موقعیتهای حساس، قوی و مفید جامعه بود چرا که ایشان حکمت اصلی را میدانستند و شعور دهنده، حکمت گو، حکمت پذیر و حکمت خواه بودند. از این رو هر فردی که پیرو حضرت(س) است باید از حکمت ایشان تأسی بگیرد و برنامهها، طرحهای و شعارهای زودگذر را کنار گذاشته و عمیق باندیشد و برنامهریزی کند لذا شعار مقدمه شعور است، اما باید توجه داشته باشیم که اگر شعار را آنقدر زیاد کنیم که شعور را بگیریم، فعل حرامی انجام دادهایم.
او در پاسخ به اینکه زنان امروز کشورهای اسلامی توانستهاند آن طور که باید و شاید از رفتار و منش حضرت فاطمه(س) الگوبرداری کنند؟ گفت: بیشترین حضور حضرت(س) در خانه بود و حضور ایشان در سیاست و اجتماع بنابر ضرورت و حکمت بوده است. ایشان همسر و مادری نمونه بودند. کشور ما تا حدی دچار تمدنگرایی در زمان شاه شد. سیاست آن دوره ایجاب کرد که زنان را از خانه به اجتماع بیاورند که بر همین اساس زنان در آن دوره نقش تأثیرگذاری در پیروزی انقلاب اسلامی ایران داشتند؛ پس از آن و تا به امروز جمهوری اسلامی به دلیل نقش مؤثر زنان به آنان بهای بسیاری داد به نحوی که امروز زنان در جامعه حضور فعالی دارند. به همین دلیل شاید بتوان گفت برخی از آنان در عرصه خانهداری نتوانستند نقش خود را به درستی ایفا کنند.
طباطبایی به نقش رسانهها و مسوولان در ارائه نماد کاملی از یک زن مسلمان اشاره و اظهار کرد: امروز به دلیل حاکمیت غریزه بر عقل نمیتوان نمونه کامل به جامعه ارائه داد، تنها میتوان یک نماد نیمه تمام را معرفی کرد. افرادی که فهمیده هستند خود بهترین و درستترین مسیر را انتخاب میکنند و سایرین نیز باید با آگاهی از نظام جسمی و نقش مؤثر آنان در منزل بهترین انتخاب را داشته باشند. سفارش کارشناسان دینی چون من است که زنان تا میتوانند به خانهداری، تربیت و رشد فرزندان، بهای بیشتری دهند چرا که عزت آنان در این مسیر است.