جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

گزارش سفر به مناطق جنگی جنوب؛

سفر به خطه خورشید انتخاب تو بود / اسماعیل علوی

کد خبر: ۳۶۸۴۳
سفر به خطه خورشید انتخاب تو بود / اسماعیل علوی

شیب ملایم خیابان را طی می‌کنی، از پیچ کوچه می‌گذری به محل کارت می‌رسی، کارت می‌زنی و آرام به پشت میزت می‌خزی، مثل هر روز، مثل همیشه، اما امروز کمی با روزهای دیگر فرق دارد. خسته نیستی اما چیزی شبیه خستگی در وجودت جان گرفته است. احساس می‌کنی دلت را گم کرده‌ای. شهر را نمی‌توانی تحمل کنی. پنجره بسته محل کارت لحظه‌های سربی را تکرار می‌کنند. با خود می‌اندیشی چگونه می‌توان این روزهای عقیم را پشت سر گذاشت و به روزهای بهاری خاطرات رسید! دلت برای دو رکعت گریه در همسایگی نخل‌های جنوب تنگ شده است. دلت می‌خواهد یک بار دیگر گیسوان سوخته نخل‌های خرمشهر را نوازش کنی یا در تنهایی هور حاضر شوی و ناله‌های غریب و مظلوم بچه‌ها را از گلوی نی‌های آن بشنوی. هیاهوی شهر تو را بی‌حوصله کرده است. از یکنواختی روزها به تنگ آمده‌ای، دیگر تاب و توان ماندن نداری. یاد مهدی، محسن، غلامحسین، سعید، حسین، بهروز، هادی، علی، ناصر و... دلت را هوایی کرده است. قرار نداری، پاهایت رهسپاری در امتداد دلت را تمنا می‌کنند، احساس می‌کنی در عمق دلتنگی‌ها، در هیاهوی شهر بی‌پرواز، شهر بی‌رود، شهر بی‌باران گم شده‌ای. با خود می‌گویی باید بروم، باید یک بار دیگر در خلوت خاموش شهیدان حضور یابم و دلتنگی‌هایم را مویه کنم و تصمیم‌ات را می‌گیری!
سفر به خطه خورشید انتخاب تو بود
بهار و آینه و عشق در رکاب تو بود
اردوی راهیان نور محمل هجرت تو از دلتنگی‌های کسالت‌آور به ابتدای ابدیت است و هزاران سینه داغدار لاله‌ها تو را در این سفر همراهی می‌کنند، هزاران دل سوخته. صف‌های باصفای نماز جماعت فرصتی است تا فضای صمیمی و مهربان آن روزها بار دیگر تکرار شود و کربلای جبهه‌ها پیش رویت افق بگشاید.
اینجا یک بار دیگر هم‌نفسان و همنشینان شهیدان به روایت فتح‌الفتوح ایمان می‌پردازند... این خاکریزها را دشمن در روزهای اول جنگ زد... عراقی‌ها تا اینجا آمده بودند... از اینجا تا اهواز 25 کیلومتر بیشترفاصله نیست... سیل... باتلاق... تانک... بنی‌صدر... خیانت... پیشروی دشمن... همه چیز تو را به روزهای اول جنگ و خاطرات آن ایام می‌برد و دلواپسی‌ها و جوش و خروش‌های آن روزها را به یاد می‌آورد. سفر معنوی از جاده صاحب‌الزمان(عج) آغاز می‌شود. انتهای این جاده، به جاده شهید همت در دل هورالعظیم منتهی می‌شود. نام هور ولوله‌ای به پا می‌کند، همهمه‌ای شورانگیز. از میان آن همه کلمات؛ خیبر... رمضان... غواص‌ها... بلم... کمین... نیزار... و شهید بیشتر از بقیه به گوش می‌خورند. هور هنوز روزنه‌ای به بهشت دارد. اینجا می‌توان سراغ فرشته‌ها را گرفت. از اینجا بود که شهید باکری تا خدا اوج گرفت.
اینجا حصار فراموشی‌ها و غفلت‌ها می‌شکند، اینجا راحت می‌شود دل از دنیا کند و آن را به خدا سپرد. اینجا فاصله چشم و بغض به اندازه صاعقه یک نگاه است. مادران شهدا با سال‌ها تأخیر برای بدرقه عزیزان‌شان نیزارها را می‌شکافند و پا بر آینه زلال هور می‌گذارند و مرثیه دلتنگی سر می‌دهند.
باد زوزه‌کشان در میان نیزارها می‌پیچد. پدران شهید که سال‌ها ابرهای اندوه را بر دوش کشیده‌اند با آب هور وضو می‌گیرند و بر خاک آن نماز می‌گزارند. چشم‌ها بر سجاده‌های خاکی می‌بارند و نماز عشق را معنا می‌بخشند، فرشته‌ها نزدیک و نزدیک‌تر آمده‌اند و به پدر و مادر شهیدان سلام می‌کنند.
مادران در خلوت بارانی خود رو به هور با فرزندان‌شان نجوا می‌کنند، پرندگان وحشی در اطراف‌شان با نگاهی مهربان به نجواهاشان گوش سپرده‌اند.
انفجار بغض‌ها
تو نمی‌دانی چرا خاموشی، همین طور نمی‌دانی در این وسعت انفجار بغض‌ها به که باید دل بسپاری، بغض تو نیز مرثیه‌ای است بارانی که از چشمانت جاری می‌شود. غربت بر جان هور چنگ انداخته، در نیمه روز، شام غریبانی باور نکردنی برپاست. به سراغ یکی از مادران می‌روی با لهجه نیشابوری و در حالی که مویه می‌کند می‌گرید: مادر شهید عباس یاری‌ام. پسرم مفقودالاثر است، مادر داغدار دیگری می‌گوید: پسرم علی‌اکبر حسینی در مجنون شهید شده است.
آخرین باری که به خانه آمده بود، عزم جبهه کرد، هرچه گفتیم بیشتر بمان، گفت: من حقی در جزیره مجنون دارم باید بروم و حقم را بگیرم، سه روز به تحویل سال 63 مانده بود که پیکرش را آوردند.
یکی از راویان از خاطرات خود می‌گوید: در مواقع حمله از زمین و آسمان ما را می‌زدند. بالگرد و هواپیما که می‌رسید نمی‌دانستیم کجا پناه بگیریم. هواپیماها بمب‌هایی برسر ما می‌ریختند که تا آن زمان کسی ندیده بود. راکت‌های شلیک شده از هواپیما در آسمان منفجر و بعد هزاران میخ از آن پرتاب می‌شد، میخ‌هایی که پشت آن‌ها پروانه داشت و به حالت دورانی و با سرعت زیاد به طرف زمین می‌آمدند.
هر یک از آن‌ها قادر بود تا جان یک نفر را بگیرد. با این مشکل‌ها ما توانستیم عملیات خیبر را به پیش ببریم. عراقی‌ها با وجودی که در خشکی بودند و در پناه خاکریزهای بلند، باز از بچه‌های ما می‌ترسیدند و ما توانستیم آن‌ها را تا شرق رودخانه دجله عقب برانیم.
راوی با لهجه شیرین جنوبی از پس پرده تواضع به گونه‌ای خاطره می‌گوید که تو احساس نمی‌کنی که نقل خودش را بازگو می‌کند.
مادر شهیدان، اکبر، سعید و محمود پناهی که پیشانی بند یادگار فرزندانش را بر پیشانی بسته، با صلابتی زینب‌گونه از شهیدانش می‌گوید و از فضیلت‌ها، حسن خلق و سلوک آنان حرف می‌زند:
اکبر همراه شهدای هویزه شهید شد کنار کرخه با شهید چمران بود و عضو گروه جنگ‌های نامنظم. سعید در فتح المبین آسمانی شد و محمود هم در کربلای 5 به یاران امام حسین (ع) پیوست.
اکبر آخرین باری که به جبهه اعزام می‌شد یک جعبه شیرینی خرید و به خانه آورد. گفتم امروز سوم امام حسین (ع) است، چه وقت شیرینی خریدن است. گفت: اتفاقاً این شیرین‌ترین شیرینی است که خریدم و بعد از این دیگر بهتر از این شیرینی نخواهید خورد. بعدش رفت و خبر وصالش را آوردند. شهادت، فیض عظماست که خداوند نصیب هرکسی نمی‌کند و به هرکسی این شرف و افتخار را نمی‌بخشد. ما خدا را شکر می‌کنیم که خداوند ما را انتخاب کرد و این بار پرمسئولیت را بردوش ما نهاد.
کوله‌بار خستگی بر شانه دل بود و من
هفت وادی تشنگی تا فهم منزل بود و من
عقل در کار من و دل باز حیران مانده بود
عشق اما پا به پا در خدمت دل بود و من
از آن هنگام که هابیل به دست قابیل کشته شد دست تقدیر، مظلومیت را در سرنوشت انسان رقم زد، شهادت اوج این مظلومیت بود و از همان زمان شهادت تقدیر تاریخی انسان شد. تقدیری ازلی و ابدی که همچون امواج خروشان دریا، زندگی را تلاطم می‌بخشد و تازگی و طراوت می‌دهد و فلسفه خلقت و حجت الهی زندگی را یادآور می‌شود.
به راستی به حیات بدون شهادت اندیشیده‌ایم! به این که اگر شهادت نبود چه می‌شد؟ اگر شهادت نبود پشت زمین زیر بار کژی‌ها و نامردمی‌ها خم می‌شد، اگر شهادت نبود ظلم و فساد و تباهی همه جا کرسی اقتدار برپا کرده بود، اگر شهادت نبود خورشید حقیقت در پس ابرهای تیره و تار سیاهی‌ها، شهوات و خودخواهی‌ها پنهان می‌ماند و زمین از گرمی و روشنایی‌اش برای همیشه محروم می‌گشت.
ولی چنین نشد و از همان هنگام که کینه، حقه، حسد، خودپرستی و شهوت در درون قابیل سربرآورد، شهادت نیز از فطرت خداجو و حقیقت طلب و ظلم‌ستیز انسانی قد برافراشت و صف حق و باطل را از هم جدا کرد و این‌گونه بود که شهادت تقدیر تاریخی انسان شد.
یاد مهربان شهیدان
اینک روزی دیگر است و نوبت هجرتی دیگر، روز گذشته در تنهایی هور حضور یافتی و در کنار تپه‌های الله‌اکبر مرثیه دلتنگی سرودی و در مشهد عارف شهید چمران عزیز شکوه ایمان را نظاره کردی و در نزدیکی تنگه چزابه به چشم‌های مادران شهید اقتدا کردی و همراه آنان در خلوت خویش گریستی و آرام از کنار غربت شهدای هویزه گذشتی، امروز نیز مهیای هجرت دیگری هستی، هجرتی به فاصله زمین تا آسمان، هجرتی از خود تا خدا، هجرتی از...
ساعتی قبل از اذان صبح خوان نعمت زیارت عاشورا پهن شده است در اینجا شب‌ها گذرگاه خواب نیستند، اهالی این کاروان مسافران ملکوت‌اند که به طمع توشه‌ای آمده‌اند و دم را غنیمت می‌شمارند. خادمان خانواده شهدا مقصد امروز را مشخص می‌کنند و نام شلمچه بر زبان‌ها جاری می‌شود. از بین شما کیست که زیارت شلمچه را آرزو نکرده باشد، کدام یک از شما تا به حال با خود نگفته، حال که در شب‌های عملیات در شلمچه نبودم و لحظه‌هایی عاشورایی بچه‌های کربلای 4 و کربلای 5 را درک نکرده‌ام ای کاش می‌توانستم بر خاک شلمچه قدم بگذارم و با نسیمی که از سمت شهیدانش می‌وزد جانی تازه کنم و نگاه را از دو پنجره چشم به سوی آسمان شلمچه روانه کنم.
یوسف گم کرده‌ها زودتر از تو به شلمچه رسیده‌اند و بر آستانش ایستاده‌اند. با وضو وارد شوید اینجا خون شهید بر زمین ریخته است. بغض‌ها از هم‌اکنون با عجله از پس‌کوچه‌های حنجره می‌گذرند و در گلو می‌ترکند و از چشم‌ها جاری می‌شوند. مادرانی که با دست‌های خود لباس شهادت بر اندام پاره‌های جگرشان اندازه کرده‌اند، اینک آمده‌اند تا قدم بر تربت اکبر(ع) و اصغر(ع) و قاسم(ع) خود بگذارند و روزهای فراق را مویه کنند. باد زوزه‌کشان دشت شلمچه را می‌نوردد و لایه‌های خاک را جا به جا می‌کند، برق پلاک‌ها در زیر تلی از خاک گم شده‌اند ولی یاد مهربان شهیدان از پس هر خاکریزی سرک می‌کشد، و بر رویت لبخند می‌زند. گام در گام شهیدان قدم برمی‌داری، در هر گامت اندوهی است که بر شانه خاک سنگینی می‌کند. پاهایت با تأنی گام بر می‌دارند، با خود می‌گویی دیگر رسیدیم، این تنها صدای تو نیست که همراه باد در دشت شلمچه می‌چرخد، خاک شلمچه مادران شهید را در خویش غرق کرده است و به زمزمه‌هایشان گوش سپرده است و در بارش پنهانشان غبار از تن می شوید.
پدر شهید در حالی که نگاه جست‌وجوگرش را به هر سو می‌فرستد با خود نجوا می‌کند، ای کاش من باشم و غریبی پنهان شلمچه / ای کاش من باشم و خلوت‌های خاموش شلمچه/ ای کاش من باشم و سوز غریب مویه‌های شلمچه.
حسی غریب به تو دست می‌دهد،‌ به یاد روزهای عملیات می‌افتی، روزهایی که بچه‌ها پا به پای شلمچه ماندند تا شهید شدند، روزهایی که فرمانده لشکر 31 عاشورا درجمع پرشور بسیجیان زمان جنگ در همین جا گفت؛ ما نیامده‌ایم که برگردیم، ما تا آخرین نفس خواهیم ایستاد و خواهیم جنگید...
چهره مردانه و جسور بچه‌ها پیش چشمت رژه می‌روند و هزار بغض را در گلویت می‌شکنند، حسی به تو می‌گوید اینجا دست‌های دعا خالی بر نمی‌گردد، کاش می‌شد دعایی می‌یافتی تا بر بال ملائک به آسمان اجابت برسد. یکباره به یاد تنهایی و غریبی مادر غلامحسین می‌افتی که جگرگوشه‌اش را در صحرای شلمچه گم کرده است، از خدا می‌خواهی تا برق، استخوان‌هایش را نمایان سازد.
شلمچه قطعه‌ای از بهشت است که بال فرشتگان بر آن سایه افکنده و اقیانوسی از عرفان پیش روی فرزندان آدم است که کرانه نمی‌شناسد و پایان نمی‌پذیرد.
شلمچه گنجینه‌ای است گرانبها که دست تطاول فراموشی را بدان راهی نیست و تو در طلب جرعه‌ای از این اقیانوس بی‌کرانه رو به این دیار آورده‌ای و اکنون بی‌‌هیچ خاطره دیگری به جز خاطره این خاک و این لحظه‌های روحانی به شهر باز می‌گردی... و باز همان خیابان و همان پیچ همیشگی و همان خستگی غریب.

انتهای پیام

دیدگاه شما