اصولگرایان وضعیت خوبی برای انتخابات پیش رو ندارند و اصلاحطلبان میتوانند با اتخاذ استراتژی صحیح این وضعیت را به شکافی عمیق میان آنان بدل کنند که تا سالها نتوانند از زیر بار آن خارج شوند. اتفاقی که به یمن ائتلاف سیاسی با حسن روحانی در خرداد ٩٢ رخ داد و در انتخابات مجلس شورای اسلامی ریشههای خود را در خاک سیاست ایران مستحکم کرد حالا میتواند بدل به نسخهای شود که همین وحدت نیم بند و نمایشی اصولگرایان را هم دچار چالشی بزرگ کند.
به گزارش جماران، سید محمود میرلوحی، عضو شورای مرکزی حزب اتحاد ملت ایران و یکی از فعالان و تاثیرگذاران انتخابات با تکیه بر لزوم تداوم ائتلافی که سهسال و نیم از عمر آن میگذرد، معتقد است رمز پیروزی بر رقیب آشفته همان راهی است که از ٩٢ تاکنون پیموده شده است.
او در گفتوگو با «اعتماد» تحلیلش پیرامون اصولگرایان را حول این محور قرار میدهد که آنان امروز به سه گروه تقسیم شدهاند: افراطیها، میانه روهای حامی دولت و سنتیها.
چه سناریوهایی را در انتخابات ریاستجمهوری ٩٦ متصور هستید؟ فکر میکنید انتخابات چند قطبی شود؟
با توجه به اینکه مدت زمان کمی از انتخابات مجلس دهم فاصله گرفتهایم، قراین وضعیت پایگاه اجتماعی دو جریان سیاسی فعال کشور را نشان میدهد. اینکه دو جریان سیاسی تا چه حد میتوانند جامعه را به سمت شعارها و برنامههایی که ارایه میکنند، جلب کنند. در انتخابات مجلس با تدبیر اصلاحطلبان در ادامه روندی که در سال ٩٢ شروع کرده بود، دایره شمول خود را گستردهتر کرد و بخشی از معتدلها را که در دل جریان اصولگرایی در هر انتخابات بازیگری میکردند در مدار خودش آورد. این مساله باعث شد هم جریان اصلاحطلبی بتواند تمام ظرفیت خود را به کار بگیرد و هم بخشی از نیروهای رقیب را به بازی خود راه دهد و هم در نتیجه این اتفاق جریان اصولگرایی سه قسمت شد. تلاش جریان اصلاحطلب این است که بتواند گام سوم را نیز در امتداد دو گام پیشین و با همان استراتژی کلی بردارد و مسیر گذشته را تکمیل کند. چرا که این استراتژی را نسخه شفا بخش مشکلات کنونی اصلاحطلبان و حافظ منافع ملی میداند.
جریان اصلاحات معتقد است منافع ملی و مصلحت عمومی کشور اقتضا میکند که با محور قرار دادن منافع ملی و مقداری گذشت سیاسی دایره نیروهای سیاسی زیر چتر اصلاحطلبی را گسترده نگه دارد و آن را هر چه فراگیرتر کند تا جامعه بتواند پاسخ مطالبات را بگیرد. شرایط بینالمللی که کشور با آن دست و پنجه نرم میکند به گونهای است که باز شدن این گرهها و مشکلات باید با ادامه همین راه ممکن خواهد بود. اصلاحطلبان میدانند که در رفتن به این مسیر نه باید قدمها را تند کرد و نه کند. اگر قدم را تند کند و بگوید که وقت آن رسیده است که اصلاحطلبان حساب خود را از نیروهای معتدل جدا کنند و بابت پیروزیهایی که در اسفند ٩٤ در تهران به دست آوردهاند مغرور شوند، اشتباه کردهاند. به هر حال موفقیتهای اصلاحطلبان در انتخابات مجلس دهم و پیروزی تمام لیست در انتخابات تهران چشمگیر بود. با این حال نباید از ادامه این مسیر منصرف شوند و ادعای مستقل عمل کردن، کنند. عقلانیت و تدبیر و مسوولیتشناسی اصلاحطلبان تا امروز نشان داده است که بنای عجله ندارند. اصلاحطلبان بنا ندارند شرایط کشور را نادیده بگیرند و میخواهند همین عقلانیت و اعتدال را ادامه دهند که این چتر همچنان فراگیر بماند. این سیاست ادامه پیدا خواهد کرد و بر همین اساس هم شورای عالی سیاستگذاری مجددا شکل گرفته و تکمیل شده است.
دنبال کردن این استراتژی از سوی اصلاحطلبان چه شرایطی را برای اصولگرایان رقم خواهد زد؟
با اتخاذ چنین استراتژیای از سوی اصلاحطلبان و همکاری با نیروهای معتدل اصولگرا یک بخش از جریان اصولگرا جدا میشود. دو بخش باقیمانده نیز بعید به نظر میرسد به اتفاق نظر برسند. چرا که آن دو بخش در انتخابات هفتم اسفند ٩٤ نیز با هم همکاری کردند اما نتیجه نگرفتند و ریسک بزرگی را پذیرفتند. یکی از دلایل شکست آنها این بود که میخواستند هم پایداریها را داشته باشند و هم نیروهای سنتی این جریان از جمله جبهه پیروان و جامعه روحانیت را داشته باشند. همکاری بین این دو بخش نتیجه نداد و بعد از انتخابات نیز گرچه در انتخاب رییس مجلس توانستند هم هدف باشند اما بعد از آن دیگر نتوانستند در مجلس دور هم جمع شوند.
آن دو جریان روز به روز بیشتر از هم فاصله میگیرند. از همکاری آنها در سال ٩٤ برمیآید که یا باید یکی از آنها تسلیم رای و نظر دیگری شود که جبهه پایداری در انتخابات پیشین نشان داد حرف اول و آخر را خودش میخواهد بزند. با توجه به این پیشینه بعید است که جامعه روحانیت دوباره به جبهه پایداری میدان بدهد چرا که از میدانداری جبهه پایداری در انتخابات ٩٤ ضربه خورده است. این احتمال هم که پایداریها از مواضع خود پایین بیایند بسیار اندک است. الان هم میبینیم که جبهه پایداری اعلام کرده است که چهار یا پنج نامزد انتخاباتی را بررسی میکند و این مساله نشان میدهد که جبهه پایداری از مواضع ٧ اسفند پایین نیامده است.
بنابر این تحلیلها فکر میکنید انتخابات چندقطبی شود؟
با توجه به سناریوهای موجود انتخابات دو قطبی نخواهد شد. جایگاهی که آقای روحانی در بین پایگاه اجتماعی دارد و وضعیت در هم جریان اصولگرایی نشان میدهد که آقای روحانی بیشترین شانس را برای پیروزی دارد و محور اصلی در انتخابات آتی، آقای روحانی است. ممکن است دو جریان حاشیهای با دو نامزد حاشیهای در انتخابات آتی داشته باشیم. اصولگرایان معتدلتر امروز دارد بین ماندن در وضع موجود و پیوستن به آقای روحانی سعی صفا و مروه میکند. هنوز دچار تردید است و زمزمههایی در بین آنها شنیده میشود. آقای باهنر و آقای مصباحی مقدم زمزمههایی از احتمال حمایت از روحانی مطرح کردهاند. جبهه پایداری نشان داده که همچنان بلند پروازانه به انتخابات نگاه میکند و تحلیل درستی از جامعه مخاطب رای خود ندارد. به همین دلیل از طیف جبهه پایداری احتمالا نامزدی حاشیهای در انتخابات معرفی شود.
حزب موتلفه اعلام کرده که نامزد حزبی معرفی میکند و از طرفی هم جبهه پیروان کمیته انتخاباتی تشکیل داده است. به نظر شما طیف سنتی اصولگرایان که در سال ٩٤ با جبهه پایداری همکاری داشت در این انتخابات چه سناریویی را انتخاب میکند؟
از حزبی با سابقه و تجربه بالایی مثل حزب موتلفه سیاست ورزی که در سال ٩٤ دیدیم واقعا بعید بود. این حزب این اواخر نتوانسته به گونهای شایسته سیاست ورزی موثری کند. از دوره احمدینژاد گرفته که حمایتهای تام و تمامی از او کردند و هیچ سهم و جایگاهی به آنها داده نشد تا در انتخابات ٩٤ مجلس که با پایداریها معامله کردند و زمینهساز الحاق گروههای مختلف به این جبهه شدند و کار را خراب کردند. آنها با این بیتدبیری به خودشان و بقیه اصولگرایان هزینه وارد کردند. لذا بعید به نظر میرسد که در انتخابات آتی نیز بتوانند عملکرد اثر بخشی داشته باشند.
اینکه اعلام کردهاند نامزد حزبی در انتخابات خواهند داشت نیز به جهت چانه زدن درون جبهه اصولگرایی است. باید توجه کرد که آبان ماه هم رو به پایان است و موتلفه اگر کسی را داشت باید تا الان معرفی و برایش زمینهسازی و روی او کار میکرد تا مردم او را بشناسند. اصولگرایان نزدیک به جامعه روحانیت و موتلفه و جامعه اسلامی مهندسین به نظر میرسد به دنبال چانهزنی با آقای روحانی هستند. در مجموع آنچه از این طیف نمود دارد خیلی برای آماده شدن در انتخابات برای معرفی کاندیدا مناسب نیست.
به نظر میآید آقای ضرغامی یا آقای جلیلی دارند خودشان را برای انتخابات گرم میکنند اما این دو فرد زمینهای در افکار عمومی ندارند. طیفهای مختلف اصولگرایی نیز بعید است روی این افراد به اجماع برسند. اگر این طور بود باید در نشستها و مراسمهای حزبی آنها را بزرگ میکردند. احتمالا دو کاندیدا از سوی اصولگرایان مطرح شود. در حال حاضر زمان دارد از دستشان میرود. با دیدن شانس بالای آقای روحانی آنها مردد شدهاند چرا که احساس میکنند زنجیره شکستشان دارد خیلی طولانی میشود. از ادبیات و گفتمانی که تاکنون استفاده کردهاند نشانه مثبتی از سوی مردم نگرفتهاند. بالاخره تا الان باید وضعیت ائتلافشان لااقل معلوم میشد. اینکه چه طیفهایی عضو ائتلاف هستند اما هنوز بر سر این مساله هم به توافق نرسیدهاند. باید در مورد شعارها و گفتمانی که به مردم در انتخابات اعلام میکنند تا حدی به توافق برسند اما زمان را تا حد زیادی از دست دادهاند.
طیف لاریجانی در انتخابات آتی سکوت میکنند یا از روحانی حمایت میکنند؟
برآورد من این است که از آقای روحانی محسوس یا نامحسوس حمایت میکنند. به هر حال آنها نیز رویکردی را که در انتخابات٩٤ در پیش گرفتند، ادامه خواهند داد. آنها از رویکرد خود نتیجه مثبتی گرفتند و در مجلس توانستند حضور پیدا کنند که سود قابل توجهی بود. بنابراین بعید است که همه بازی را که در سال ٩٤ برای آنها برکت داشت رها کنند و به همین زودی زیر میز بزنند. میتوان گفت یکی از دلایل پیروزی لیست امید این بود که دایره شمولیت خود را گسترش داد. اگر آقای لاریجانی کنار آقای حداد عادل بود که الان به مجلس نیز راه پیدا نکرده بود.
شما تحلیلی از سناریوهای ممکن انتخاباتی را مطرح کردید. به نظر شما چه اتفاقات غیرمنتظرهای ممکن است این تحلیل شما راخدشهدار کند و سناریوی متفاوتی را بچیند؟
اتفاقات پیشبینی نشده بعید نیستند. کشور ما شرایط ثباتی را در عرصه بینالمللی تجربه میکند. دامنه نفوذ کشور در عرصه بینالملل با تدبیر آقای روحانی گسترده شده است. نمیتوان اتفاق غیرمنتظرهای را در نظر گرفت. در حوزه داخلی ممکن است ابزارهایی در اختیار شورای نگهبان علیه آقای رییسجمهور به کار گرفته شود. اتفاقات غیرمنتظره از سوی شورای نگهبان بعید نیست. در انتخابات دور دوم آقای خاتمی نیز آنها چنین کم لطفیهایی داشتند. آقای هاشمی هم در انتخابات٩٢ ردصلاحیت شد. با این حال به نظر میرسد که شرایط کشور اجازه نخواهد داد که شورای نگهبان مانند گذشته عمل کند. انتخابات ٩٤ و رفتاری که مردم در آن داشتند یکی از دلایلی است که رفتار غیرمنتظره از سوی شورای نگهبان را بعید میکند. از سوی اصلاحطلبان نیز بعید است رفتار غیرمنتظرهای انجام شود. اصلاحطلبان چنین بحث و غرضی ندارند که فردی را مقابل آقای روحانی معرفی کنند. اصلاحطلبان به هر حال کنشگری خود را با قدرت در این انتخابات دنبال میکنند.