پایگاه اطلاه رسانی و خبری جماران- ابتدا مشاجره غیرمستقیم اما لفظی عالیترین مقامهای دو کشور، پس از آن جدال قوانین به تصویب رسیده در پارلمانها و اکنون احضار سفرا. ترکیه و عراق با سرعت غیرقبال پیشبینی به سمت تنش حرکت میکنند. حیدرالعبادی، نخستوزیر عراق صبح روز گذشته در کنفرانسی مطبوعاتی آب پاکی را بر این رابطه ریخت و خط و نشانهای بیشمار کشید و البته اقدامهای همسایه خود را ماجراجویی خطاب کرد. ورود نیروهای ترکیه به شمال عراق داستانی شده است که هر روز بر فصلهای آن افزوده میشود. بر همین اساس حیدرالعبادی گفت: ورود نیروهای خارجی به عراق برای مشخص کردن اوضاع اقدامی «غیرقابل قبول» است و ما با حضور هرگونه نیروی خارجی بر روی خاک کشورمان مخالفیم. ما بارها از ترکیه خواستیم در امور عراق دخالت نکند. من نگرانم که ماجراجویی ترکیه به یک جنگ منطقهای تبدیل شود. حضور نیروهای ترکیه در خاک عراق تجاوز به حاکمیت کشور ماست. ائتلاف ضد داعش امریکا نیز با حضور این نیروها مخالف است. پافشاری ترکیه بر حضور این نیروها در خاک عراق را نمیتوان به هیچ طریقی توجیه کرد. در شرایطی که رجب طیب اردوغان رییسجمهور
ترکیه اصرار بر حضور نظامی این کشور در عملیات آزادسازی موصل از دست داعش دارد اما العبادی در این خصوص میگوید: ما طرحهایی را آماده کردهایم تا نیروهای ترکیه بعد از پیروزی ما بر داعش در موصل از خلأ به وجود آمده بهرهبرداری نکنند. برخورد رهبران ترکیه به هیچوجه قابل قبول نیست و نمیخواهیم با ترکیه وارد درگیری نظامی شویم.
احضار سفرا
کشورها در تخریب رابطه همزمان گام برمیدارند. این مساله صبح روز گذشته در خصوص عراق و ترکیه هم مصداق داشت. هر دو کشور سفرای یکدیگر را احضار کردند. براساس گزارشهای موجود، صبح روز گذشته وزارت خارجه عراق «فاروق قیماقچی» سفیر ترکیه را احضار کرد و مراتب اعتراض خود را به طور رسمی درباره مواضع اخیر مسوولان ترکیهای به وی ابلاغ کرد. در مقابل نیز وزارت خارجه ترکیه با احضار سفیر عراق در آنکارا، به مصوبه روز گذشته پارلمان عراق علیه حضور نیروهای ترکیه در شمال موصل اعتراض کرد.
سربازان ترکیه، مهمانهای بیدعوت؟
جنگهای پارلمانی میان ترکیه و عراق عملا کنترل تنش میان دو همسایه را سخت کرده است. ابتدا پارلمان ترکیه بود که درخواست دولت ترکیه برای تمدید حضور نیروهای این کشور در عراق و سوریه را مورد بررسی قرار داد. در نتیجه این بررسی نمایندگان ترکیه درخواست دولت را برای تمدید این حضور اجابت کردند و بدین وسیله مجوز این حضور نظامی صادر شد. پس از آن هم نوبت به عراقیها رسید. پارلمان این کشور با اکثریت قاطع خواستار خروج نیروهای ترکیه از شمال عراق و پایگاه بعشیقه شدند و از دولت عراق خواستند اقدامات شدیدی را در قبال اشغالگری ترکیه انجام دهد. در بیانیه پارلمان عراق هم نیروهای ترکیه اشغالگر خوانده شدند. وزارت امور خارجه عراق نیز در بزنگاههای متفاوت تاکید میکند که رهبران ترکیه باید دست از مداخله و سخنان تحریکآمیز بردارند. در حالی که ترکها حضور نظامی خود را قانونی میدانند اما پیش از این سرگرد «دوریان» فرمانده ائتلاف ضد داعش به رهبری امریکا نیز حضور نظامی ترکیه در شمال عراق را «غیرقانونی» خوانده بود. در حالی که ترکیه میگوید نیروهای خود را در قالب ماموریت بینالمللی برای تعلیم و تجهیز نیروها برای مبارزه با داعش راهی
شمال عراق کرده است اما دولت عراق میگوید که این حضور بیدعوت صورت گرفته است. از سوی دیگر ترکیه میگوید به دعوت مسعود بارزانی که ریاست اقلیم خودمختار کردستان را بر عهده دارد به شمال عراق رفته است. هرچند که اقلیم کردستان و ترکیه با هم مودت و هم پیمانی دارند اما بغداد میگوید که مخالف این حضور است. نمایندگان پارلمان عراق در حاشیه این رای از دولت خواستند که نامهای به سفارت ترکیه در بغداد ارسال کند و این اقدام ترکیه را مصداق اشغال خاک عراق و سربازان این کشور را اشغالگر بخواند. پس از این اقدام پارلمان عراق بود که وزارت امور خارجه ترکیه با رد ادعاهای مطرح شده علیه این کشور اعلام کرد که ارتش ترکیه بری کمک به مردم عراق در این کشور است و همچنین دولت العبادی را به نگاههای قومی متهم کرد که منجر به بیتوجهی بغداد به حضور داعش در شمال شده است. در بیانیه وزارت امور خارجه آمده است: ترکیه هزاران نفر از شهروندان خود را به دلیل وجود تهدیدهای تروریستی در عراق از دست داده است. ارتش ترکیه در بیانیهای در اوایل ماه سپتامبر اعلام کرد که عملیاتهای آن در شمال عراق منجر به از بین رفتن ٦٠٢ نفر از نیروهای داعش شده است. در این گزارش
تاکید شده بود که بر اساس عملیاتهای ارتش ترکیه ٤١٦ ساختمان که توسط داعش مورد استفاده قرار میگرفتند تخریب شدهاند. در خصوص موصل نیز، ترکها از مدتها پیش آمادگی خود برای شرکت در عملیات آزادسازی این منطقه از دست داعش را که آخرین منطقه در اختیار این گروه در عراق است را اعلام کرده بودند. ترکیه میگوید که ترکیب نیروهای عراقی در مبارزه با داعش که کردها و شیعیان را شامل میشود منجر به افزایش تنشهای قومی در عراق میشود و همچنین باعث میشود اهلسنتهای بیشتری به داعش بپیوندند. روز گذشته یک روزنامه ترکی به نقل از یک منبع عالیرتبه دولتی نوشت که ترکیه در عملیات آزادسازی موصل که احتمالا پس از ٢٠ اکتبر آغاز خواهد شد، شرکت میکند. این مقام همچنین ادعا کرده است که تمام گلایههای بغداد از این اقدام ترکیه به دلیل رضایت مسعود بارزانی از حضور ترکها در شمال عراق بیدلیل است. پارلمان عراق در بخشهایی از بیانیه خود سخنان اردوغان در خصوص ترکیب قومی و جمعیتی موصل پس از آزادی را نژادپرستانه خواندهاند و میگویند که اردوغان به دنبال قومی کردن بحث در عراق است. نمایندگان عراقی در بیانیه خود آوردهاند که هیچ کس و به خصوص رهبران
کشورهای خارجی حق ندارند سیاستهای تبعیضآمیز خود را بر هیچ کدام از بخشهای عراق اعمال کنند. هیچ کس نمیتواند بگوید که چه کسانی باید به خانههای خود پس از آزادسازی موصل بازگردند و چه کسانی این حق را ندارند.
منبع: اعتماد