این یادداشت را سه سال قبل در چنین روزی نوشتم. برای آنکه در سالگرد آزادی آزادگان سرافراز کشورمان، یادشان را گرامی بداریم، انتشار مجدد آن را مفید و ضروری دیدم.
به گزارش جماران، علی شکوهی در روزنامه اعتماد نوشت:
در بهمن ماه سال ۶۹ برای ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد علوم سیاسی، وارد دانشگاه تربیت مدرس شدم. دانشجویان جدید آن سال را غالبا افرادی با سن و سال بالا تشکیل میدادند که گویی بعد از پایان جنگ، تازه به فکر ادامه تحصیل افتاده بودند.
در این میان سیمای یکی از دانشجویان نشان میداد که از دیگران مسنتر است و از میانسالی هم گذشته و بر این واقعیت، گرد پیری چهرهاش شهادت میداد. بهتدریج شرکت دوستان در کلاسهای درس، همه را به هم نزدیک کرد و شناخت ما را از همدیگر بالا برد و تازه آن وقت متوجه شدیم که «عبداللهی»، همان همکلاسی مسن ما، از آزادگان سرافرازی است که پس از ۱۰ سال تحمل اسارت، به کشور بازگشته و میل به تحصیل، او را در این سن و سال، به دانشگاه کشانده است.
در تابستان سال ۷۰ وقتی سردبیر هفتهنامه کیهان هوایی بودم، به مناسبت سالگرد آزادی اسرا و آزادگان، به سراغ «عبداللهی» رفتم و از او خواستم تا فرصتی را به من بدهد که خاطرات دوران اسارتش را ضبط و در کیهان هوایی منتشر کنیم. او نپذیرفت. اصرار چندباره من هم کارگر نیفتاد و استنکاف او ادامه یافت.
برای ایشان توضیح دادم که شاید شما از گمنامی خوشتان بیاید ولی حق نسل ما و آیندگان است که از آنچه بر شما رفته است، بدانند و بنابراین باید سکوت خودتان را بشکنید و مانند دیگران که خاطرات خود از دوران اسارت را باز میگویند، شما هم حرف بزنید. با لبخندی که هیچ شباهتی به خنده نداشت، گفت: من هیچ خاطرهای از دوران اسارت ندارم.
ابتدا فکر کردم قصد سردواندن مرا دارد یا شوخی میکند اما وقتی دوباره تاکید کرد که از ۱۰ سال اسارت خود، خاطرهای برای گفتن ندارد، شک کردم که شاید در آن سالها، دچار فراموشی شده است و چیزی از گذشته را به خاطر ندارد اما نه حافظهاش از مسائل دیگر تاریخی و نه میزان تلاشش برای یادگیری و آموختن، نشانی از یک عارضه و بیماری نداشت و به همین دلیل اصرار کردم که توضیح بیشتری بدهد و مرا از سردرگمی درآورد و او سرانجام سکوتش را شکست و چند دقیقه برایم حرف زد. وقتی سخنانش پایان یافت، اشک بود که امانم را بریده بود.
عبداللهی گفت که او ارتشی و مامور خدمت در مرز بود. قبل از شروع جنگ تحمیلی در منطقه عمومی قصرشیرین در یک درگیری مرزی، به اسارت عراقیها درآمد و او را به بغداد منتقل کردند.
در حیاط زندانی که برای عراقیها ساخته بودند، چند سلول وجود داشت که او را در یکی از این سلولها انداختند و دوران اسارتش اینگونه آغاز شد.
عراقیها بعد از ۱۰ سال در سلول را باز و آزادش کردند. طی این ۱۰ سال او در همان سلول به تنهایی زندگی کرد. دستشویی در داخل سلول بود. غذایش را از دریچه آهنی در سلول به او
میدادند. اگر مریض میشد، پزشکی در داخل سلول او را معاینه میکرد. گاهی صدای صحبت کردن ماموران زندان را میشنید که چون عربی بود، نمیفهمید. نامش در فهرست صلیب سرخ جهانی نبود و بنابراین نامهای نمینوشت و نامهای دریافت نمیکرد. هواخوری نداشت و حتی شکنجه هم نمیشد تا از آن تنهایی
خارج شود.
او را قبل از اینکه اردوگاههای اسرا تشکیل شود، اسیر و در این سلول زندانی کرده بودند و برای همیشه فراموش شد. او مصداق این بیت بود:
«ای وای بر اسیری کز یاد رفته باشد / در دام مانده باشد صیاد رفته باشد»
به همین دلیل بود که عبداللهی هیچ خاطرهای از دوران اسارت نداشت زیرا به تعبیر خودش، حوادث تمام آن سالهای زندگیاش را در چند عبارت میشد خلاصه کرد.
طی بیش از دو دهه گذشته، هیچ خبری از عبداللهی نداشتم. چند ماه قبل تعدادی از دوستان همکلاسی تربیت مدرس، در دانشکده مطالعات جهان جمع شدیم تا دیداری تازه کنیم. در پرسوجو از حال و روز بقیه دوستان، به یاد عبداللهی افتادیم و یکی از دوستان خبر داد که متاسفانه ایشان از دنیا رفته است. تلخی سنگینی بر جانمان نشست. ماجرای دوران اسارتش را برای رفقا بازگویی کردم. همه متاثر شدند.
در سالگرد آزادی اسرا و آزادگان سرافراز کشورمان در جنگ تحمیلی و به یاد همه مقاومتهایی که از خود نشان دادند و رنجهایی که کشیدند، ذکر خیری از آنان میکنم تا فراموشمان نشود که برای دفاع از این سرزمین و مردم و انقلاب، چه حماسهها خلق شد و چه مقاومتهایی
صورت گرفت.
برای شادی روح همه شهدا و آزادگان شهید و عبداللهی بزرگوار، صلوات به همراه ثواب قرائت فاتحه و اخلاص نثار کنید.