ایران یکی از نخستین کشورهایی بود که پیش از اعلام شکست کودتا در ترکیه آن را محکوم کرد و بدیهی است ایران به عنوان کشور همسایهای که در شرایط و اوضاع یک کشور بزرگ و مهم منطقهای ذینفع بوده و علاوه بر آن دارای ارتباطات مهم و گسترده اقتصادی با ترکیه است، باید در نخستین فرصت مقامات ارشد خود را به آنکارا بفرستد. قاعدتا تهران برای حفظ منافع ایران باید وضعیت خود را با ترکیه روشن کند. دولت ایران باید از تصمیمات تازه ترکیه در رابطه با منطقه و تحولات آینده با خبر شود و همچنین در صورت لزوم برخی از تندرویهای آنکارا را نسبت به منطقه و خاورمیانه به اردوغان گوشزد کند. تحولاتی که در روابط ترکیه و روسیه پیش آمده و احتمال تاثیرگذاری ناشی از بهبود روابط آنکارا و مسکو در روابط ایران و ترکیه و حتی تهران و مسکو سفر ظریف به ترکیه را با اهمیت میکند. رفع ابهامات موجود در روابط ایران و ترکیه و تهران و مسکو ضروری است.
علاوه بر آن بیشک پرداختن به مساله سوریه یکی از مسائل بسیار مهم در دیدار ظریف با همتای خارجی وی «چاووش اوغلو» است. ترکیه همراه با غرب از ارتش آزاد سوریه حمایت میکند. ایران و روسیه با دولت رسمی سوریه ارتباط دارند و هر دو کشور در یک جبهه با گروههای ارتجاعی و تروریستی مبارزه میکنند. تغییر نام و عنوان برخی از این گروهها مسالهای را تغییر نمیدهد و نفرت عمومی همچنان بر جای خود باقی است. دولت ایران به خاطر امنیت گردشگران ایرانی جلو سفر ایرانیها را به ترکیه گرفته است که باید تکلیف این مساله هر چه زودتر روشن شود. مهمتر از همه این مسائل، ایران بهشدت نگران اوضاع منطقه به ویژه سوریه است. بنابراین دو کشور تاثیرگذار ترکیه و ایران درباره وضعیت نگرانکننده سوریه و خروج گروههای تروریستی و تکفیری به عنوان یک مساله مشترک میان کشورهای ذینفع منطقهای باید چارهای بیندیشند. لازم است میان گروههای مخالف دولت یا به تعبیری گروههای مدنی با دولت سوریه تفاهمی ایجاد شود تا این کشور از جنگ و ناامنی رهایی جسته و ثبات به سوریه و سایر کشورهای منطقه بازگردد. به نظر مهمترین علت دیدار ظریف با همتای خارجی خود میتواند مربوط به تحولات سوریه و ابهامزدایی در روابط ایران و ترکیه ناشی از بهبود روابط مسکو و آنکارا باشد. بدون تردید این مذاکرات دو جانبه میتواند درتعدیل سیاستهای هریک از دو کشور ترکیه و ایران به ویژه آنکارا نسبت به سوریه موثر باشد، زیرا قبل از اینکه به طور کلی جزیرهالعرب آرامش سوریه را به هم بریزد و ترکیه را هم در دام تروریسم گرفتار کند، آنکارا بیشترین روابط بازرگانی را با سوریه داشت و سوریه بازار اختصاصی ترکیه محسوب میشد.
هر چقدر وضعیت سوریه بهبود پیدا کند در حقیقت وضعیت اقتصاد بازرگانی ترکیه بهتر میشود. در حقیقت این همان وضعیتی بود که ترکیه در رابطه با بازارهای عراق هم تجربه کرده بود. اما اکنون وضعیت موجود در سوریه و عراق زیانهای بسیار زیادی به اقتصاد ترکیه وارد کرده است. بنابراین با توجه به این مسائل لازم است ائتلافی میان ایران و ترکیه و سایر کشورهای ذینفع برای رفع معضل تروریسم و بازگرداندن آرامش و ثبات در سوریه و عراق به وجود بیاید؛ چراکه منافع دو کشور ترکیه و ایران به عنوان کشورهای تاثیرگذار و مهم منطقهای در خروج تروریسم از منطقه و بازگرداندن صلح و امنیت به آن دخیل است.
فریدون مجلسی، تحلیگر مسائل بین الملل
منبع: روزنامه آرمان امروز