پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران-«توطئه نفتی» تیتر نخست روزنامه محترم «شرق» در تاریخ ١٨مرداد ٩٥ بود که در گزارش آن از قول جناب آقای جهانگیری، معاون اول محترم رئیسجمهور، نقل شده بود: «خارجیها در داخل پول خرج میکنند تا قراردادهای نفتی سر نگیرد». البته وقتی به متن خبر در صفحه دوم مراجعه کنید، میبینید گفتهای که از ایشان نقل شده است، قدری متفاوت است و اینگونه میخوانید که: «برخی از کشورهای خارجی که با ما میدان مشترک دارند، برای اینکه ما فعالیت نکنیم و بتوانند از میادین مشترک و سهم ملت ایران برداشت کنند، یک تیپی از آنها هم در داخل کشور خرج و هزینه میکنند که با روشهایی مانع انجام قراردادهای ما شوند، اما ما تسلیم این شرایط نخواهیم شد و قطعا انشاءالله بهزودی قراردادهای نفت بسته خواهد شد». با توجه به اینکه اینروزها بحث قراردادهای موسوم به آیپیسی(IPC) داغ است و چند روز قبل هم دولت مصوبهای را در این زمینه ابلاغ کرد و با توجه به اینکه قراردادهای مذکور با انتقادهای زیادی مواجه است، بهنظر میرسد دستاندرکاران محترم روزنامه «شرق» که خود نیز در گذشته نقدهایی را در زمینه این قراردادها
منتشر کردهاند، تیتر مناسبی انتخاب نکردهاند؛ به ویژه اینکه این تیتر با متن اظهارات تطبیق دقیقی ندارد. انتخاب این تیتر در فضایی که در آن قرار داریم و تلقیای که در این فضا ایجاد میکند، میتواند به نوعی سانسور در زمینه اظهار نظر درباره IPC بینجامد و منتقدان را نگران کند که اگر انتقاداتشان را ادامه دهند، مورد ظن ارتباط با خارجیها و پولگرفتن از آنها قرار میگیرند و ایجاد چنین فضایی شایسته روزنامه آزاداندیش «شرق» نیست. اما برگردیم به فرمایشات جناب جهانگیری؛ با توجه به اینکه در کل فضای خبر، صحبت ایشان به قرارداد IPC برمیگردد، از اظهارات ایشان اینگونه برمیآید که مسیر بیبدیل سرمایهگذاری برای توسعه میادین نفتی و از جمله میادین مشترک را قرارداد IPC میدانند وگرنه بهتر بود که مثلا میفرمودند: «برخی از کشورهایی که با ما میادین مشترک دارند، خرج و هزینه میکنند که مانع سرمایهگذاری ما روی توسعه میادین شوند... و تأکید میفرمودند که ما تسلیم نخواهیم شد و قطعا بهزودی تحت هر قراردادی که با مصلحت ملی سازگار باشد، سرمایهگذاری انجام خواهد شد». جناب آقای جهانگیری که در گذشته نیز در مقامات بالا و در دولت حضور
داشتهاند، حتما باید به خاطر داشته باشند همین دوستانی که امروز القا میکنند مسیر بیبدیل توسعه، میادین قرارداد IPC است، روزگاری همین مسیر بیبدیل را عقد قراردادهای بیعمتقابل میدانستند. معاوناول محترم که بحق روی توسعه میادین مشترک حساسیت دارند و علاقهمند هستند کار توسعه میادین نفتی و خصوصا میادین مشترک با سرعت پیش برود، چه خوب بود در مقامی که قرار دارند، قبل از پرداختن به IPC دستور میفرمودند یک مطالعه آسیبشناسانه دقیق درباره عملکرد بیعمتقابل انجام شود تا مشخص شود که اگر به ادعای دستاندرکاران IPC، در قالب بیعمتقابل سرمایه کافی برای توسعه میادین نفتی جذب نشده، آیا همه مشکل به نوع قرارداد مربوط بوده است یا بخش درخورتوجهی از مشکل با عوامل دیگری مانند نابسامانیها در برنامهریزیهای صنعت نفت، فروپاشی که در ساختار صنعت نفت اتفاق افتاده بود، ضعف تیمهای مذاکرهکننده، درکنکردن تفاوتهای میادین نفتی با مثلا ژنراتور برق از سوی بعضی از مدیران و تصمیمگیران مربوطه، ارتباط داشت.
معاون اول محترم خوب است سؤال کنند در آن دورهای که شرکتهای خارجی آمدند و با شیفتگان بیع متقابل دیروز و IPC امروز، بیعمتقابل امضا کردند، چرا حتی یک میدان مشترک نفتی تحت قرارداد بیعمتقابل برای توسعه قرار نگرفت؟ (تنها قرارداد بیعمتقابل مربوط به میادین مشترک قراردادهای مربوط به فازهای میدان گازی پارس جنوبی بوده است.) جناب آقای جهانگیری شاید اطلاع داشته باشند که یکی، دو سال پیش دولت قطر رسیدن به رکورد استخراج یکمیلیاردبشکهای نفت خام از لایه مشترک نفتی پارس جنوبی (قطریها الشاهین مینامند) را جشن گرفت و هماکنون هم این میدان با حدود ٣٠٠ هزار بشکه تولید روزانه، نیمی از کل تولید نفت خام کشور قطر را پوشش میدهد و ایران هنوز تولیدی از این میدان ندارد. حال کسانی که از هیچ کوششی برای بهکرسینشاندن IPC دریغ نکردهاند، اگر در راستای تلاشهایشان گفته بودند IPC را برای میدانی مانند لایه نفتی پارسجنوبی میخواهند، میتوانستند همه مخالفان را قانع یا حداقل خلعسلاح و ساکت کنند چراکه با توجه به فاجعهای که در آنجا در حال رخدادن است، بسیاری از منتقدان IPC و از جمله اینجانب حتی با قرارداد مشارکت در تولید
هم برای آنجا موافق هستیم و مشتاق هستیم نفت هرچهزودتر از آن بیرون آید و اصولا یکی از انتقادهای همیشگی اینجانب چه در مورد بیعمتقابل و چه IPC این بوده است که با توجه به تفاوتهای عظیم میان میادین هیدروکربنی و ریسکها و نیازهای متفاوت توسعه آنها، دیکتهکردن یک فرمول واحد برای همه آنها غیرمنطقی است. حال سؤالی که پیش میآید این است که چرا حتی بهعنوان مستمسکی برای جاانداختن IPC هم نامی از این میدان یا بعضی میدانهای مشترک دریایی دیگر برده نمیشود و گویا یا آقایان نمیخواهند هیچ تعهدی در این زمینه برای خود ایجاد کنند یا شرکتهای نفتی بینالمللی موردنظر که در آن سوی میدان منافع دارند، علاقهای به این کار ندارند. در هر حال بهنظر میرسد که دوستان هم میدانند با وضعیتی که متأسفانه صنعت نفت دارد، کار توسعه میادین پیش نمیرود و بهنظر میرسد اخیرا IPC هم کارکرد دیگری پیدا کرده است. همه مسائل و تمهیدات مربوط به توسعه میادین به قرارداد IPC تقلیل داده شده و بحث IPC همه مسائل دیگر را تحتالشعاع قرار داده است و از این طریق در آینده همه کاسهکوزهها بر سر مخالفان IPC شکسته خواهد شد!! همانطور که معاون اول محترم
فرمودهاند احتمال بسیار دارد برخی از کشورهایی که با ما میادین مشترک دارند، خرج و هزینه کنند که مانع سرمایهگذاری ما روی توسعه میادین شوند، اما خوب است یک سیستم اطلاعاتی مطلع و تخصصی را مأمور کنند که تمام روشهای پیچیدهای که میتواند چنین کارشکنیای را تمهید کند، شناسایی کنند تا کسی نتواند آدرس غلط بدهد.
سید غلامحسین حسن تاش در سرمقاله روزنامه شرق نوشت:
جلوگیری از آدرس غلط
کد خبر:
۱۴۰۱۲۰