جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

اردوغان و امتیاز دهی های غیرمنتظره:

عزم آنکارا برای تغییر سیاست های منطقه ای

کد خبر: ۱۳۶۹۱۵
عزم آنکارا برای تغییر سیاست های منطقه ای

سفیر پیشین ایران در باکو مىگوید،رجب طیب اردوغان رئیس جمهورى ترکیه هنگامى که احمد داود اوغلو نخســـت وزیرش بود به این جمع بندى رسید که باید در عرصه داخلى وخارجى جبران مافات کند. پس از گذشت حدود هفت ماه از انجماد نسبى روابط ترکیه و روسیه که در پى ساقط کردن هواپیماى جنگنده روســـى توسط ترکیه صورت گرفته بود، اردوغان با ارسال نامهاى دوپهلو ضمن ابراز همدردى با خانواده خلبان کشته شده روسى از اتفاق رخ داده ابراز تأسف کرده و خواستار بهبود رابطه با روسیه شد.متعاقب این نامه نیز پس از حادثه تلخ فرودگاه آتاتورک استانبول، اردوغان با پوتین تماس تلفنى برقرار کرد تا گام بعدى را به منظور آب شـــدن یخ روابط با روســـیه بردارد.

به گزارش جماران، این گفتگوى تلفنى در فضاى تلخ ناشـــى از ترور و وحشـــت، هر چند حلاوتى به فضای سیاسى ترکیه بخشید، اما حزن و اندوه حاکم بر ترکیه، خبر شروع بهبودى روابط این کشـــور با روسیه را تحت الشعاع کشـــته شدن 50 نفر و زخمى شدن قریب 239 نفر انسان بیگناه قرار داد و این اتفاق نمود زیادى نیافت. در این راستا براى بررسى بیشتر عادى سازى رابطه کرملین- آنکارا، گفتگویى با دکتر افشار سلیمانى، سفیر پیشین کشورمان در جمهورى آذربایجان انجام شده که در ادامه مى خوانید:

عادى ســازى رابطه روســیه و ترکیه از چه زاویهاى قابل بررسى است؟

تحرک جدید در مناسبات مسکو و آنکارا که با مساعى جمیله اردوغان و میانجیگری های روساى جمهورى آذربایجان و قزاقستان صورت گرفت و کلید آن را بینالى ییلدریم نخست وزیر جدید در اولین روز ســـخنرانى خود پس از تکیه زدن به کرسى نخست وزیرى زده بود، چراغ نیمه خاموش روابط را روشن کرد. در واقع اینگونه به نظر آمد که گویى سلفش احمد داوداوغلو مانع بهبود روابط با روسیه بوده است. - پیامــد منطقه اى این موضوع چه مى تواند باشد؟ *پوتین پس از گفتگوى تلفنى با اردوغان و تسلیت به او به مناسبت کشته شدن انسانهاى بیگناه در فرودگاه آتاتورک استانبول به دست داعش در نشست با کابینه دولت، به نخست وزیر خود مدودف دستور داد تمامى محدودیت هاى ایجاد شده در روابط با ترکیه برداشته شود. پوتین گفت: در گفتگوى تلفنى با همتاى ترک خود، طرفین بر عادى شدن روابط دو کشور تاکید کردند و اردوغان قول داده در زمینه تامین امنیت هرچه بیشتر توریســـتهاى روسى که عازم ترکیه مىشوند دستور خواهـــد داد نهادهاى ذیربط تلاش مضاعفى معمول دارند. وى همچنین از همکارى مشترک دو کشور در مبارزه با تروریســـم سخن گفت. این همکارىها در راستاى مبارزه با تروریسم مى تواند معادلات منطقه اى را تحت تأثیر قرار دهد.

عادى سازى رابطه ترکیه با اسرائیل را چگونه ارزیابى مى کنید؟

همزمان با ایجاد تحرک در روابط ترکیه با روسیه، روابط این کشور با اسرائیل تیز از انجماد رها شد و دوطرف سندى در همین رابطه امضا کردند که از سوى کابینه هاى دوطرف مورد تصویب قرارگرفت.همزمان با این تحرک در عرصه خارجی، ترکیه در داخل نیز جرقه برخورد نظامى با کردها را پایین کشید، تا در راستاى تأمین امنیت بیشتر و جبران خسارات اقتصادى ناشى از تنـــدروى، گامى واقع بینانه بردارد که البته عملیات انتحارى در فردوگاه استانبول همه این تلاشها را تحت الشعاع قرارداد و سبب شد که برخى چنین بیاندیشند که تلاش براى بهبود روابط با اسرائیل و روسیه سبب وقوع حادثه ترور از سوى مخالفان داخلى و خارجى این روابط شـــده اســـت. این احتمال حداقل به دلیل همزمانى اعلام بهبود روابط با طرفهاى فوق و وقوع حادثه استانبول بعید بنظر مى رسد. از سویى گفتگوى اردوغـــان با پوتین پس از انفجار اســـتانبول صورت گرفت.فرضیههاى متعددى پیرامون دست داشتن برخى کشورها در حمله به فرودگاه استانبول شنیده مى شود، اردوغان نیز در این باره گفته است: برخى کشورها از تروریســـتها در ترکیه حمایت مى کنند تا در مسیر پیشرفت این کشور مانع تراشى کنند. این احتمال که این ترور توســـط داعش با چراغ سبز و حمایت عربستان به دلیل ناخرسندى ریاض از همکاریهـــاى اخیر ترکیه با نیروهاى ائتلاف آمریکا و نیروهاى دموکراتیک کرد و عرب سورى مخالف بشار اسد علیه داعش در ورود به منبج و تصرف مواضعى در شمال حلب، صورت گرفته باشد از احتمال بیشترى برخورداراســـت. بویژه آنکه رسیدن به توافق از سوى دولت ترکیه با کردهاى ســـورى و پ.ک.ک تحت هدایت و حمایت واشـــنگتن که مذاکراتش در پایگاه اینجرلیک در ماه گذشته صورت گرفته بود، در جریان بوده است. مذاکرات حول محور اجازه ترکیه به کردهاى ســـوریه به منظور عبور از فرات جهت رفتن به منبج در ازاى عدم انجام عملیات پ.ک.ک در داخل ترکیه و برقـــرارى آتش بس بوده و همین مذاکرات باعث شد که درمورد انفجار فرودگاه آتاتورک ذهن آنکارا به سوى پ.ک.ک معطوف نشود.

چــرا اردوغان به یکباره تصمیم گرفت که رابطه کشورش با روسیه و اسرائیل را به مسیر عادى بازگرداند؟

به نظر مىرســـد رجب طیب اردوغان رئیس جمهورى ترکیه هنگامى که احمد داود اوغلو نخست وزیرش بود به این جمع بندى رسیده بود که باید در عرصه داخلى وخارجی جبران مافات کند. اما به دلیل نگرانى هایى که از داوداوغلو داشـــت، آنرا به بعد از کنـــار رفتن او موکول کرد و بینالی ییلدریم را مأمور کرد تا آب رفته را به جوى بازگرداند. هرچند که نمى توان همه آبهاى رفته را به جوى برگرداند اما مى توان از ادامه زیانها جلوگیرى کرد. بنابراین دورى از داعش، عزیمت به سوى روسیه و اسرائیل و برقرارى مفاهمه با کردهاى خودش و سوریه را به نخست وزیر مورد اعتماد جدیدش سپرد تا بدون فوت وقت این اهداف را محقق سازد.ییلدریم هم قاطعانه از همان روز نخست شـــروع بکار، کلید این پروژه ها را زد و در نشست خبری خود به ضرورت حل مشـــکل رابطه با روسیه و توسعه روابط با ایران نیز اشاره کرد. وى همچنین اعلام کرد حمله به مواضع پ.ک.ک از ســـوى ارتش ترکیه متوقف شـــده است. ازاینها که بگذریم دولت ترکیه حتى در قبال دولت سوریه نیز سخنان تند گذشته را تکرار نمىکند حتى گفته مىشود دیدارهاى پنهانى فرســـتاده اردوغان با اسد هم انجام شده است.هرچند که بعید بنظر مىرسد آمریکا و متحدانش از مخالفت با ماندن اسد عقب نشینى کنند. بـــه هرحال افزایش تهدیدهـــاى امنیتى داخلى، خســـارات اقتصادى ناشـــى از تندروى هاى داخلى وخارجی و کاهش تحرکات منطقه اى ترکیه در حالى که در موضوع پناهندگان با اتحادیه اروپا نیز دچار تنش شده بود سبب شد تا اردوغان به دوره تصمیمات غیراحساسی وعاقلانه دوران نخســـت وزیرى اش (البته تا قبل از دوســـال مانده به خداحافظى اش از نخست وزیرى) رجعت کند. اینک اردوغان دیگر سخن از برخوردهاى تند با مخالفانش، تغییر قانون اساسى و برقرارى نظام ریاستی هم نمى زند و ظاهرا اهتمام خود را بر بازگردان آرامش به کشور و از دست ندادن موفقیت هاى دوران نخست وزیریش و پیشگیرى از کاهش محبوبیت خود و حزبش، اجتناب از واردشدن خسارات بیشتر به امنیت و اقتصاد ترکیه متمرکز کرده است.

این تغییرات چرا به یکباره رخ داد؟

شـــاید اردوغان به این نتیجه رســـیده که این دموکراســـى بود که ســـبب شد تا او وحزب نوپایش درترکیه به قدرت برسند، پس باید با دموکراسى کشور را اداره کند و آنرا مستحکمتر کند و اگر در برابر دموکراسى ایستادگى کند، او رفتنى است نه دموکراسى، زیرا احزاب، رسانه ها، نهادهاى مدنى سوپاپ اطمینانهاى دموکراسى ترکیه هستند و مانع از گوشه نشینى آن خواهند شد و درصورت تهدید دموکراسى در ترکیه احتمال بازگشت مجدد ارتش به صحنه سیاسى تقویت خواهد شد که در این صورت ارتشى که اردوغان آنرا با لطایف الحیل و هوشمندى و ظرافت از عرصه سیاست دور کرد و آنرا به کارکرد واقعى خود برگردانده مى تواند اردوغان را از صحنه سیاست دور کند.لابد اردوغان مىداند که این کشورها و ملتها و دموکراسى است که پایدار و ماندنى اند نه روساى جمهورى و نخست وزیران، پس باید براى ذخیره نام نیکى براى دوره پسا فروافتادن از تخت و پسا حیات وانفسا هم اندیشید و بکار بست.

تحولات ترکیه و چرخش در سیاست داخلى و خارجى این کشور چه تأثیرى مى تواند بر ایران داشته باشد؟

هرچند که در نگاه اول مى توان چنین برداشت کرد که این بهبود روابط مى تواند به زیان روابط ترکیه و ایران باشد و یقینا اختلاف مواضعى میان این بازیگران منطقه اى نسبت به یکدیگر وجود دارد، اما با نگرش ایجابى و درنظرداشتن اینکه نیازهاى متقابل در مناسبات کشورها و منافع ملى مبتنى بر منافع مشترک با توجه به موقعیت هاى ژئوپولیتیک و مسائل مختلف اقتصادى و مقوله انرژى در تعیین ســـمت و ســـو و کمیت و کیفیت روابط کشورها تاثیر جدى دارند و مى توانند به رویکردهاى مشـــابه وهمکاریهای سازنده بیانجامند مىتـــوان گفت همانگونـــه که در دورانى که ترکیه با روسیه و اسرائیل روابط حسنه اى داشت، با ایران نیز از مناسبات سازنده و رو به توسعه اى برخوردار بود.از این پس نیز تهران و آنکارا با مدیریت هوشمندانه مى توانند به دور از برخى اختلاف نظرها بر اساس منافع مشترک روابط خود را مستحکم نمایند. باید در نظرداشته باشیم که روابط ترکیه با ایران در شرایطى که این کشور عضو ناتو و متحد منطقه اى آمریکاست با ایران همواره از سطح و عمق نسبی قابل قبولى برخوردار بوده اســـت و این مناسبات تا میزان زیادى تحت تاثیر رویکردهاى متفاوت دو کشور نسبت به تحولات سوریه دچار افت وخیزهایى شد نه تحت تاثیر کشورهاى ثالث.

همچنین روسیه نیز بدون تحت تاثیر قرارگرفتن از سوى اسرائیل باید روابط خود با ایران را عملگرایانه تـــر و قابـــل اعتمادتر کند، حتى اگر نگاه به روابط از ســـوى سه کشور ایران، ترکیه و روسیه منصفانه و با هدف همکارى مشترک باشد، طرفها مىتوانند درزمینه اقتصـــادى، تجارى، حمل ونقل و انرژى و در نهایت امنیت منطقهاى اولویت را بر همکارى و نه رقابت قرار دهند تا به نفع همه ملتهاى منطقه و تقویت صلح و ثبات منجر شود.در نهایت توسعه و تحکیم روابط کشورها براساس همکارىهاى مشترک، پرهیز از اختلافات، حل اختلافات از طریق مذاکره و پیشگیرى از تاثیر عناصر ثالث بر روابط دوجانبه اى وچند جانبه اى میسر است و سه کشور منطقه اى با پیروى از این استراتژى مىتوانند هدایاى خوبى به ملتهاى خود و منطقه بدهند. در این حال،بنیاد کارنگى با بررسى نظرات چهار تحلیلگر برجسته ترکیهاى به این نتیجه رسیده است که به احتمال زیاد سیاست این کشور در قبال سوریه تغییر کند.اندیشـــکده «بنیاد کارنگى» در یادداشتى به بررسى حمایت ترکیه از ادامه بحران در سوریه پرداخته و نوشت پنج سال دخالت ترکیه در جنگ سوریه بىآنکه حتى ذره اى از اهداف اولیه این کشـــور محقق شده باشد، موجب نومیدى و دل سردى ترکیه شده است.

برخى کارشناسان از احتمال تجدید نظر کلى در سیاست دولت آنکارا خبر مىدهند.در ابتداى این یادداشت که پایگاه ُ خبرى کردپرس آن را ترجمه و منتشر کرده، آمده است: بهتازگى تغییراتى در وزارت خارجه ترکیه رخ داده و قدرت کردهاى سوریه هم در منطقه تحت کنترلشان در نزدیکى مرزهاى جنوبى ترکیه بیشتر شده، این تغییر و تحولات موجب شده که بسیارى تحلیلگران سیاسى و حتـــى برخى تحلیلگران حزب خود اردوغان رئیس جمهورى ترکیه گمان کنند تغییرى در زمینه سیاست هاى این کشور در قبال سوریه در راه است. این تغییر مى تواند تأثیر زیادى بر آینده جنگ سوریه بگذارد و ما به همین دلیل نظرات چهار کارشناس ترکیه اى در مورد سیاســـت هاى آینده این کشور در قبال سوریه را جویا شدهایم. این بنیاد با اشـــاره به گزارش قبلى خود درباره کوشـــش ترکیه براى ایجاد توازنى دوباره در سیاست خارجى و شایعات اخیر درمورد بهبود روابط با اسد به شکل محدود، اضافه کرد: ترکیه از شورشیان در شمال ســـوریه به شکلى ستیزه جویانه حمایت لجستیکى و مالى مى کند اما ارتش این کشـــور از ورود به جنگ خوددارى کرده است. نظرات عمومى در ترکیه متفاوت اســـت و موافق دخالت مستقیم این کشور در جنگ سوریه نیست. اما تمرکز مردم ترکیه مانند دولت اردوغان بر خطرى است که از سوى شبه نظامیان کرد سورى متوجه این کشور است. این شبه نظامیان به پ.ک.ک نزدیک هستند که یک ُکرد بوده و از دهه 1980 به گروه چپ و ناسیونالیست این سو با ارتش ترکیه در جنگ بوده است.

گاهى در گذشـــته میان ترکیه و پ.ک.ک آتش بس و مذاکراتى بوده اما در حال حاضر دو طرف درگیر جنگى مرگبار شده اند. گروه هاى کرد سورى نام هاى مختلفى دارند کـــه از آن میـــان مى توان به حزب اتحاد دموکراتیک ( پ.ى.د)، یگان هاى مدافع خلق (ى.پ.گ) و نیروهاى ســـوریه دموکراتیک اشاره کرد اما ارتباط این گروهها با پ.ک.ک انکارناپذیر است. از نگاه ترکیه تعبیر این موضوع قدرت گیرى نیرویى متخاصم در امتداد مرزهاى جنوبى اش است. در زیر چهار کارشناس برجسته ترکیه اى از جهان روزنامه نگارى، فضاى دانشـــگاهى و هسته تفکراتى نظرات خود را در مورد احتمال تغییر در سیاست هاى ترکیه در قبال ســـوریه و چگونگى این تغییر براى ما بیان کرده اند.

سنان اولجن: محاسبات آنکارا تغییر کرده است سیاســـت هاى ترکیه در قبال سوریه رو به تغییر است. برکنارى احمد داوداوغلو از نخست وزیرى که از نظر بسیارى معمار اصلى سیاست هاى مشکل ساز و بلندپروازانه ترکیه در قبال ســـوریه قلمداد مى شود، این تغییر و تحول را آسان تر مى کند. اما انگیزه هاى اصلى این تغییر چیزهاى دیگرى است.ترکیه مى خواهد که خود را با واقعیات عینى وفق دهد؛ واقعیاتى مانند اینکه اسد به رغم تمام کوشش ها براى سرنگونى اش همچنان با قدرت تمام بر سر کار است. ظهور داعش نیز باعث شده که تمرکز همپیمانان ترکیه دیگر بر تغییر حکومت سوریه نباشد. به این ترتیب ترکیه با پیگیرى برنامه تغییر حکومت سوریه به طور فزاینده اى دچار انزوا شده در حالى که این برنامه به خاطر حمایت خلل ناپذیر مسکو و تهران از دولت اسد در نهایت بى نتیجه بوده است.دلیل دوم این است که با گذشت زمان، مدیریت مسأله کرد در داخل سوریه براى دولت ترکیه تبدیل به امرى حیاتى شـــده است. کردهاى سوریه و نماینده آنها پ.ى.د با نبردشان علیه داعش موفق به جلب توجه و حمایت جامعه جهانى شده اند. پ.ى.د با گسترش منطقه تحت پوشـــش خود در شمال سوریه به این قدرت و نفوذ رســـیده است.

اما براى دولت ترکیه پ.ى.د شاخه اى از پ.ک.ک اســـت که در حال حاضر در میانه کارزار تروریســـتى خشونت بارى علیه دولت است. بنابراین محاسبات آنکارا تغییر کرده و اولویت از تغییر حکومت ســـوریه به سوى مهار پ.ى.د متمایل شده است. افق فکرى آنکارا و دمشق هم در این مورد یکى است. وردا اوزر: انگیزه هاى قوى ترکیه براى دســت کشیدن از مخالفت با اسد ترکیه به مقطعى استراتژیک رسیده است که آنکارا را ناچار مى کند که در مورد سیاستش در قبال سوریه دست به تمهیداتى استراتژیک بزند. این توازن استراتژیک مجدد سه جنبه دارد.جنبه نخست ساختارى است. به نظر مى رسد که نه تنها سیاست ترکیه در قبال سوریه بلکه در واقع سیاست خارجى ترکیه تغییر خواهد کرد. به عبارت دیگر این تغییر نشان دهنده تغییرى جامع و ساختارى در سیاست خارجى است که سوریه را هم شامل مى شود.استقرار دولتى نو در آنکارا بنیاد چنین تحولـــى را پـــى افکنده و به نمادى از تجدید نظر در سیاست خارجى تبدیل شده است. نخســـت وزیر بینالى ییلدیرم در اولین جلسه دولت اظهار داشـــت: ما به دوستانمان مى افزاییم و از دشمنانمان مى کاهیم و به این ترتیب نخستین سرنخ را به دست داد. رئیس جمهورى اردوغان هم در مهمانى افطارى که براى سفراى خارجى داده بود، به این تغییر جامع اشاره کرد و گفت که او سیاست خارجى را به چشم بازىاى با مجموع امتیاز صفر نگاه نمى کند بلکه برعکس اینگونه فکر مى کند که یک موازنه برد- برد بر پایه منافع مشترک قابل دستیابى است. نخســـتین برآورد چنین تحولى نامه همان روز اردوغـــان به پوتین بود. اردوغان در این نامه روز ملى روسیه را به رئیس جمهورى این کشور تبریک گفته و ابراز امیدوارى کرده بود که روابط دوجانبه دو کشور به زودى به سطحى برگردد که دو کشور سزاوار آنند.

این نامه نشان دهنده جنبه دوم سیاست نو در قبال سوریه است. عادى سازى روابط با روسیه انگیزه اى قوى به آنکارا مى دهد که از مخالفت علنىاش با بشار اسد دست بکشد که به شدت مورد حمایت کرملین است. سومین جنبه در واقع قوى ترین انگیزه آنکارا براى چنین تحولى است: کوشش حزب کردى پ.ى.د براى تأسیس فدراسیون در شمال سوریه آن قدر عینى و واقعى شده که به شکلى طبیعى دغدغه اى امنیتى براى آنکارا ایجاد مى کند. آمریکا و بسیارى کشورهاى اروپایى از پ.ى.د حمایت مى کنند و این بر وجهه بینالمللى این گروه افزوده است. قدرت گیرى مهارنشدنى پ.ى.د - ى.پ.گ به همان اندازه براى اسد یک تهدید محسوب مى شود. احتمال دارد که این تهدید وجودى مشترک آنـــکارا را وادار به همکارى غیرمســـتقیم و برقرارى گفت وگو با دولت اسد کند. امبرین زامان: ترکیه احتیاط به خرج مى دهد از زمانى که پ ک ک در دهه 1980 به شـــکلى خونین قدم به صحنه گذاشت، سیاست خارجى ترکیه به زحمت بر سرکوب حقوق کردها تمرکز کرده است. ارتش نیروى محرکه این سیاست بوده و دوستى تازه اردوغان با ارتش به معناى این است که تفکر استراتژیک درباره سوریه در جهت برنامه ریزى براى محدود کردن دستاوردهاى کردها در آنجا خواهد بود. مذاکرات پشت پرده اخیر ترکیه با دولت اسد گویاى آن است که ترکیه در مـــورد همپیمانى آمریکا با ى.پ.گ دچار نومیدى فزاینده اى شده است. اما این فرض که ترکیه آماده پا گذاشـــتن بر سر غرور خود و فشـــردن دست اسد است، خوشخیالى است. ترکیه به جاى آن و بیش از آن، احتیاط به خرج مى دهد.

جنگ سوریه ممکن است سال ها ادامه یابد و ترکیه بدون تغییر بازى و مداخله مســـتقیم روسیه ً به حمایت از شورشـــیان وابسته به یا آمریکا احتمالا خود در برابر ى.پ.گ و دولت اســـد به یک اندازه ادامه مى دهد. بایرام بالجه: عقب نشــینى از ســوریه کافى نیست همان طور که مخالفان دولت ترکیه هر روز تأکید مى کنند و اردوغان و تیمش اعتراف یا حداقل تصدیق مـــى کنند، ترکیه نه تنها در منطقه خاورمیانه بلکه در ً عرصه جهانى کاملا منزوى شده است. ترکیه در حال حاضر به جز جمهورى آذربایجان دوســـت یا متحد قابل اتکایى در منطقه ندارد. رفتار اردوغان در مراسم عزادارى محمد على کلى گواهى روشـــن بر تصویر جهانى ترکیه بود. داوداوغلو همان طور که از ســـال 2009 به بعد - یا حتى پیش از 2009 که ســـمت مشاور اردوغان را داشت که در آن زمان نخست وزیر بود- معمار سیاست ً آغاز زمانى خارجى ترکیه بود و برکنارى اش نیز احتمالا باشد که آنکارا موازنه جدیدى در سیاست خارجى به بن بست خورده اش ایجاد کند.

بهبود روابط با اسرائیل و شاید روسیه براى شکستن یا حداقل کاستن از انزواى ترکیه به خصوص در بحران سوریه ضرورى است. در مورد یک سیاست نو احتمالى در قبال سوریه هم هیچ نشـــانه اى از شکل گیرى آن وجود ندارد. اگر آنکارا زمانى بخواهد سیاستش در قبال سوریه را تغییر دهد و از کمک به گروه هاى مخالف دولت این کشور دست ُ بکشد، انگیزه اصلى و اولیه مسأله کرد خواهد بود. اما به نظر من این کافى نیست. روابط ترکیه و ســـوریه تا 1998 ً اساسا به خاطر مســـأله کردها مشکل آفرین بود. در این زمان روابط دوجانبه دو کشور به لطف توافق میان آنها علیه الحاق گرایى کردها بهبود یافت.جنگ سوریه این الحاق گرایى را هم در ســـوریه و هم در ترکیه دوباره تقویت کرده است. از آن هم مهمتر اینکه این موضوع باعث همدلى با کردها در عرصه جهانى شده است. بنابراین مشخص نیست که عقب نشینى ترکیه از باتلاق سوریه - یا حتى تجدید دوستى با بشار اسد که ناممکن است- براى مهار الحاقگرایى کردى در ترکیه کافى باشد.


منبع: روزنامه اطلاعات

انتهای پیام

دیدگاه شما