یک عضو تیم مذاکرهکننده هستهای کشورمان اظهار کرد: با وجود مشکلاتی که در اجرای برجام وجود دارد اما در مجموع روند اجرای برجام تاکنون تا حدودی رضایتبخش بوده است.
به گزارش جماران، حمید بعیدینژاد مدیرکل سیاسی و امنیت بینالملل وزارت خارجه ایران در یک نشست مطبوعاتی که به مناسبت اولین سالگرد توافق برجام برگزار شده بود در پاسخ به سوالی مبنی بر این که مخالفان برجام ارزیابی میکنند که این توافقنامه در آستانه شکست است، اظهار کرد: برجام در آستانه شکست نیست؛ ما چنین ارزیابی نداریم و نشانهای نیز در این ارتباط نمیبینیم.
او با بیان این که ما با بدعهدهایی از سوی طرف مقابل مواجه بودهایم اما مذاکرات و رایزنیها برای حل این مسائل وجود دارد، ادامه داد: احیاناً این مشکلات و مسائل این امید را در ما از بین نبرده که آنها قابل حل و فصل نیستند.
این مذاکرهکننده هستهای ایران با بیان این که ما در مجموع نگرانی خاص در ارتباط با این تحلیلها که اجرای برجام به بنبست رسیده نداریم، چرا که چنین تحلیلهایی را قبول نداریم، افزود: اما این نگرانی را داریم که فضا در میان مردم ایران در این ارتباط به یک فضای منفی تبدیل شود و در مردم این احساس به وجود آید که طرف مقابل به اجرای تعهدات خود متعهد نبوده است.
بعیدینژاد در همین راستا گفت: در همین چارچوب ما هشدارهایی را به طرف مقابل دادهایم که آنها نباید نگرانیهایی که در این ارتباط در جامعه ایران وجود دارد را دست کم بگیرند. مردم ایران علاقمند هستند که مسیر شروع شده در اجرای برجام ادامه پیدا کند اما همانطور که گفتم دلنگرانیهایی نیز در ارتباط با اجرای تعهدات از سوی طرف مقابل نیز دارد.
وی با بیان این که در مسیر توافق برجام و اجرای آن از عالیترین مشورتها در حوزههای مختلف بانکی و اقتصادی برخوردار بودهایم و بر اساس دستورالعملها و مشورتها عمل کردهایم، تأکید کرد: آثار رفع تحریمها باید جاری و ساری شود و تا این اتفاق نیفتد ما از پای نمینشینیم.
مدیرکل سیاسی و امنیت بینالملل وزارت خارجه ایران همچنین در بخش دیگری از صحبتهای خود به نقش عالی هیأت نظارت بر اجرای برجام اشاره کرد و گفت: نعل به نعل شروط رهبری در حال اجراست و اگر ما با بدعهدیها و مشکلاتی در اجرای برجام مواجه هستیم برای حل آنها در تلاش هستیم.
او با بیان این که هیأت عالی نظارت بر برجام کاملاً بر شرایط برجام احاطه دارد و از آن مطلع است، ادامه داد: اگر نظام به این نتیجه رسید که نقض برجام صورت میگیرد قطعاً واکنش مناسب را خواهد داشت. البته از دیگر سو این تصور را نباید داشته باشیم که هر بدعهدی به نقض برجام منجر میشود.
وی در همین راستا توضیح داد: قطعاً مشکلات اجرایی و بدعهدیها مورد توجه است، برای حل آنها تلاش میشود و امیدواریم با مذاکره حل و فصل شود.
این دیپلمات ارشد ایرانی با اشاره به فلسفه شکلگیری هیأت عالی نظارت بر اجرای برجام تصریح کرد: نباید مسوولیتهای این هیأت را با موضوعات جاری و مسوولیت نهادهایی که روز به روز درگیر موضوعات ریز مذاکرات هستند، خلط کرد. این هیأت عالی قرار نیست که جایگزین سازمانهای دیگر شود یا مثلاً وارد مذاکره در خصوص رفع تحریمها شود. جایگاه آن نظارتی است و تصمیمات عالی را اتخاذ میکند و به مقام معظم رهبری گزارش میدهد.
بعیدی نژاد ادامه داد: اعضای این هیأت بر اجرای برجام جدی هستند و آن را در صدر موضوعات خود قرار دادهاند، به بدعهدیها و گزارشاتی که در این ارتباط ارائه میشود حساس هستند و به صورت مرتب گزارشهای لازم را از نهادهای ذیربط میگیرند که بتوانند به تصمیمات شفاف و مناسبی برسند.
او همچنین در این نشست در پاسخ به سوالی مبنی بر این که بین ایران و آمریکا مذاکراتی خارج از موضوع هستهای صورت گرفته از جمله در مورد سوریه با رد اخبار منتشر شده در این ارتباط، گفت: ما با آمریکا در مورد سوریه مذاکرات مشخصی نداشتهایم و تا آنجایی که من اطلاع دارم تصمیمی برای مذاکره در این ارتباط اتخاذ نشده است.
وی با ابراز امیدواری مبنی بر این که هرچه زودتر مشکلات مربوط به تبادلات بانکی حل شود، ادامه داد: در حال حاضر بانکهای متوسط اروپایی و آسیایی در حال کار کردن با بانکهای ایرانی هستند و ما انتظار داریم بانکهای بزرگ و معتبر که در گذشته بعضاً به خاطر کار با ایران با جریمههایی روبرو شدهاند برای اجرای توافقات مهم با ایران وارد عمل شوند.
بعیدی نژاد ادامه داد: روزانه، هفتگی و ماهانه تماسهای مختلفی در سطوح متفاوت برای حل این مشکلات بین طرف ایرانی با اروپایی، آمریکایی، گروه 1+5، طرفهای اروپایی و آمریکایی با یکدیگر در جریان است تا این مشکلات رفع شود.
او در مورد این موضوع که آیا غیر از آمریکا کشورهای دیگری نیز برای خرید آب سنگین از ایران ابراز تمایل کردهاند، اظهار کرد: کشور روسیه به این موضوع علاقمند است و مذاکراتی در خصوص جزییات در جریان است. برخی از کشورهای اروپایی نیز در این زمینه ابراز علاقه کردهاند و در حال ارائه پیشنهادهای مشخص خود در این زمینه هستند.
بعیدینژاد ادامه داد: باید در این زمینه مذاکرات فنی لازم انجام شود و جنبههای مختلف توافق حاصل شود تا این معامله صورت بگیرد.
عضو ارشد تیم مذاکرهکننده هستهای کشورمان در بخش دیگری از صحبتهای خود با بیان اینکه برجام یکی از پیچیدهترین مذاکرات سیاسی و بینالمللی در سالهای اخیر بوده است، اظهار کرد: هیچ کس این تصور را نداشت که راه ساده و همواری پیش روست. با سختی مذاکرات پیش رفت و بعد از دو سال و نیم مذاکره تفاهم برجام حاصل شد. در مجموع ارزیابی مثبتی نسبت به برجام وجود دارد علیرغم مشکلاتی که در اجرا با آن روبرو بودیم اما در مجموع روند اجرای برجام تاحدودی رضایتبخش است. تا این لحظه اعضای تیم مذاکره کننده معتقد نیستند که برجام نقض شده ولی تلاش در مسیر رفع مشکلات پیشرو جریان دارد.
وی ادامه داد: ایران به چیزی کمتر از اجرای برجام رضایت نمیدهد و همانطور که پیش از این گفته شده اواسط هفته آینده کمیسیون مشترک بین ایران و گروه 1+5 در وین برگزار خواهد شد و بخش عمدهای از وقت این کمیسیون به تلاش برای رفع مشکلات در مسیر اجرای برجام معطوف خواهد بود.
بعیدینژاد با بیان اینکه ما این انتظار را داریم که توافق برجام کاملاً اجرا شود، ادامه داد: اجرای برجام تحول مهمی را در سطح بینالمللی ایجاد کرد گرچه خیلیها تحقق آن را پیشبینی نمیکردند. بعد از توافق برجام یک خوشبینی بیش از اندازهای در مورد موضوعاتی ایجاد شد که مربوط به برجام نبود و این تصور پیش آمد که برجام میتواند این موضوعات را نیز حل و فصل کند. این خوشبینی انتظارات بیش از حد نیز ایجاد کرد در حالی که حوزه برجام و فعالیت آن کاملاً مشخص و مربوط به بحث هستهای است اما همانطور که اشاره کردم انتظاراتی که در رسانهها و مردم در این ارتباط ایجاد شد شاید فراتر از برجام بود و ما در آن موقع نیز این هشدار را دادیم که نباید انتظاراتی فراتر از امر واقعی ایجاد شود.
وی گفت: به مروز زمان این خوشبینی در بین مردم در حال تعبیر شدن است.
مدیرکل سیاسی و امنیت بینالملل وزارت امور خارجه در مورد پیشنویس منتشر شده منصوب به گزارش بان کی مون دبیرکل سازمان ملل متحد در مورد قطعنامه 2231 و مباحثی که در این ارتباط مطرح است، گفت: آنچه که در برخی از رسانهها منتشر شده پیشنویس اولیه گزارش است و آنها این پیشنویس را شتابزده منتشر کردند در حالی که این گزارش آقای بان کی مون نیست چرا که این گزارش هنوز قطعی و نهایی نشده و همانطور که گفتم آنچه که منتشر شده پیشنویس است. دبیرکل سازمان ملل در مورد گزارشی که در حال تهیه است در حال مشورت با کشورهای درگیر مذاکرات است. آقای بان کی مون میداند که باید با ایران و گروه 1+5 در این ارتباط مشورتهایی را انجام دهند تا بتوانند گزارش کاملی را ارائه کنند.
وی با بیان اینکه وقتی این پیشنویس منتشر شد فضای ناسالمی در مورد گزارش آقای بان کی مون ایجاد شد، گفت: گزارش آقای بان کی مون در مورد قطعنامه 2231 باید کامل و جامع باشد و جنبههای مختلفی در آن مورد بررسی قرار گیرد. انتظار ما این است که این گزارش از توازن کافی برخوردار باشد و بتواند تصویر کاملی از قطعنامه 2231 ارائه دهد. در حالی که آنچه که به عنوان پیشنویس منتشر شده غیرمتوازن و غیرجامع است.
رئیس هیات کارشناسی تیم مذاکرهکننده هستهای کشور در پاسخ به سوال دیگری در این زمینه ادامه داد: یکی از مهمترین ابهاماتی که در مورد پیشنویس دبیرکل سازمان ملل وجود دارد این است که دبیرکل در این راستا چه اختیاراتی دارد تا بتواند نسبت به اجرای برجام نظر تخصصی و فنی بدهد. اجرای تعهداتی که ایران در این زمینه دارد توسط آژانس راستیآزمایی میشود و این موضوع در برجام نیز گنجانده شده، بنابراین دبیرکل سازمان ملل متحد نیز باید به گزارش آژانس اعتماد کند. در مورد اجرای تعهدات از سوی طرفهای مقابل نیز دبیرکل سازمان ملل نمیتواند ارزیابی مستقلی از دیدگاههای ایران داشته باشد و ما باید بگوییم که مثلاً آیا محدودیتهای بانکی رفع شده یا نه و همانطور که اشاره شد دبیرکل سازمان ملل نمیتواند ارزیابی مستقلی داشته باشد و باید به دیدگاههای ایران اعتماد کند.
این دیپلمات کشورمان، افزود: نقش دبیرکل سازمان ملل یک نقش تسهیلکننده است و باید به اجرای برجام کمک کند.
بعیدینژاد در مورد استقبال کشورهای منطقه از برجام و تأثیر آن در بهبود روابط این کشورها با ایران، اظهار کرد: ما انتظار داشتیم با این توافق روابط منطقه ما بیش از این بهبود پیدا کند و فرصتی ایجاد شود که برخی از سوءتفاهمها رفع شود. در حقیقت انتظار داشتیم که کشورهای منطقه استقبال بیشتری از این موضوع داشته باشند ولی این اتفاق نیفتاد و اینکه چرا این اتفاق رخ نداد باید مورد تحلیل قرار بگیرد. شاید یکی از علتهای این موضوع به تهدیدهایی برمیگردد که در منطقه ما وجود دارد، از جمله تهدیدهایی که از طرف داعش منطقه را تهدید میکند.
این مقام وزارت امور خارجه در سالروز یک سالگی توافق هستهای میان ایران و 1+5 با بیان اینکه مشکلات موجود بین ایران و آمریکا ریشهای است و نباید انتظار داشت که برجام به حل تمام مشکلات ریشهای بین دو کشور منجر شود، در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه برخی معتقدند خطوط قرمز رهبر در جریان مذاکرات و اجرای بعضاً اجرا نشده است؟ اظهار کرد: از هیچ خط قرمزی عبور نشده است. مذاکرات کاملاً منطبق با اصول و سیاستهای مشخص شده بوده و از هیچ خط قرمزی عبور نشده است.
وی در همین راستا گفت: اما طبیعی است که وقتی شما در مذاکره هستید و بر روی مسائل حساس مذاکره میکنید دستورالعملهایی برای پیشبرد مذاکرات و رفع موانع داده میشود و ما نیز ماحصل مذاکرات و دیدگاههای مختلف مطرح شده را به مقامات عالیرتبه گزارش میدهیم و در این فرآیند این امکان قابل تصور است که وقتی موضعی در ابتدا توسط نهادهای عالی کشور ترسیم میشود در جریان مذاکرات و نیز مسیر پیش رو در برخی از مواضع و دیدگاهها تغییرات مختصری صورت بگیرد که این موضوع با صلاحدید و نظرات مقامات عالیرتبه کشور انجام میشود. این موضوع به هیچ وجه به معنای عبور از خط قرمز نیست. مذاکرات یک فرآیند سیاسی است و ممکن است در جریان مذاکرات برای پیشبرد آن این ضرورت به وجود بیاید که در برخی از مواضع تعدیلهای جزئی صورت بگیرد و یا بر روایت تعدیل شده از موضع اول توافق شود و همانطور که گفتم همه این اتفاقات با مشورت و صلاحدید مقامات عالیرتبه کشور صورت میگیرد.
بعیدینژاد با بیان این که تحریمهای هواپیمایی علیه ایران یکی از قدیمیترین تحریمهاست که علیه ایران وضع شده است، تصریح کرد: این موضوع باعث شده که ناوگان هوایی کشور فرسوده شود و با مشکلاتی روبرو شود و اگر این روند ادامه پیدا میکرد امروز توان هوایی ما محدودتر شده است. کنگره آمریکا تلاش میکند که جلوی اجرای این قراردادها را بگیرد و اگر دولت آمریکا از فروش هواپیما به ایران خودداری کند و اجازه ندهد که شرکتهای دیگر نیز به ایران هواپیما بفروشند این قطعاً نقض برجام است و با آن برخورد میکنیم.ما هنوز به نقطه نقض نرسیدهایم و طرف مقابل تعهدات و تضمینهایی را به ما داده است که اقدامات کنگره مانع اجرای قرارداد نمیشود و تا این لحظه قرارداد منعقد شده در مسیر خود قرار دارد و نقض نشده است.
وی در مورد بحث داراییهای ایران در خارج از کشور نیز ادامه داد: داراییهای جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور بنا بر اظهارات صریح مقامات بانک مرکزی کاملاً در دسترس است. این منابع آزاد هستند و در اختیار ایران هستند. مشکل فنی که بعضاً در این ارتباط وجود دارد این است که باید این داراییها از ارزهای غیرمعروف به یورو تبدیل شوند و این موضوع نیازمند یک سری فرآیندهای بانکی است که مذاکرات در این زمینه ادامه دارد و ما امیدواریم این مذاکرات در آینده بسیار نزدیک و حتی قبل از فرا رسیدن ماه سپتامبر به نتیجه برسد.
منبع: ایسنا