جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

فرجی دانا: معلمان پدیدآوندگان قدرت نرم جامعه هستند

کد خبر: ۱۲۹۳۳۶
فرجی دانا: معلمان پدیدآوندگان قدرت نرم جامعه هستند

وزیر سابق علوم، تحقیقات و فناوری دولت یازدهم گفت: اساتید و معلمان به عنوان خط مقدم برآورنده اهداف آموزشی، بزرگترین عامل پدیداورنده قدرت نرم در جامعه هستند.

به گزارش جماران به نقل از ایرنا، رضا فرجی دانا روز دوشنبه همزمان با ایام بزرگداشت مقام معلم و سالگرد شهادت استاد مرتضی مطهری در برگزاری آیین تجلیل از اساتید نمونه دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی در سالن اجتماعات دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر این دانشگاه افزود: مفهوم واژه قدرت نرم (سافت پاور؛ Soft Power) برای نخستین بار توسط جوزف نای رئیس یکی از دانشکده های دانشگاه هاروارد در اواخر دهه 1980 مطرح شد.

وی افزود: وی در این نظریه معتقد است که دیگر قدرت سخت و آنچه که قدرت های جهان با کمک پول، امکانات مادی و توان نظامی منش و دیدگاه خود را از درون و بیرون جامعه خود بر دیگران تحمیل می کردند دیگر کارایی مطلوبی ندارد.
فرجی دانا با اشاره به اینکه قدرت نرم جایگزین قدرت سخت شده است، گفت: قدرت های جهانی می دانند که قدرت نرم از جنس فرهنگی است به صورت نرم عامل پیش برنده اهداف و ارزش های مورد نظر خود به جامعه خود و دیگر جوامع غریب است.
وی با بیان اینکه قدرت نرم ابزارهایی دارد افزود: شورای اجرایی یونسکو در گزارش بهار سال 1393 فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) را به عنوان یکی از ابزارهای موثر قدرت نرم اعلام می کند.
فرجی دانا ادامه داد: در این گزارش از دولت ها خواسته شده تا با استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات و نفوذ آن در آموزش مقاطع مختلف از سوادآموزی ، ابتدایی تا سطوح دانشگاهی به کار گرفته شود.
وی با تاکید براینکه مهمترین ابزار قدرت نرم آموزش است، گفت: بزرگترین پدیدآورندگان قدرت نرم در جامعه اساتید و معلمان جامعه هستند.
فرجی دانا با اشاره به اینکه شخصیت اساتید ماندگارتر از آموزش آنان است: وقتی فردی از دوران تحصیل خود خاطرات را به یاد می آورد بیش از آموخته های معلمان خود شخصیت (روش و منش) آنان را به خاطر می آورد.
رئیس انجمن آموزشی مهندسی دربخش دوم سخنان خود به ماموریت انجمن آموزش مهندسی اشاره کرد و گفت: ارتقا و اعتلای آموزش سرلوحه فعالیت های انجمن آموزش مهندسی است.
وی با اشاره به اینکه درمقوله توسعه پایدار بهتر است به جای واژه پایدار از ماندگارپذیری استفاده شود، گفت: مسئولیت های اخلاقی یک مهندس از نظر ماندگارپذیری فعالیت های مهندسی نسبت به گذشته مهمتر شده است.
فرجی دانا در تشریح این موضوع گفت: مهندسی به مثابه پلی است که بر روی پایه های از علوم پایه و شناخت قوانین طبیعت احداث شده است.
وی افزود: مهندس برای برآوردن نیاز جامعه بشری وتامین رفاه جامعه از این پل استفاده می کند و برای تامین این نیاز به طبیعت رجوع می کند.
فرجی دانا رجوع مهندسی به طبیعت را دستکاری طبیعت توسط مهندسان دانست و گفت: این دستکاری در طول دو قرن گذشته استانداردهای زندگی بشری را متحول کرده است بطوریکه رفاهی که جامعه مهندسی برای بشری به ارمغان آورده قابل مقایسه با طول تاریخ مهندسی نیست.
وی بااشاره به اینکه در این مدت دستکاری طبیعت مورد توجه جامعه مهندسی نبوده است گفت: مهندس سنتی قدیم با دید محلی فکر و عمل می کرد که در نتیجه این عملکردها موجب آلودگی آب، هوا و خاک و حتی تغییرات اقلیمی که افت شدیدی بر طبیعت تحمیل کرد.
فرجی دانا به مصادیقی از تغییرات اشاره کرد و گفت: وسعت جنگل های بارانی که ریه تنفسی زمین هستند 1.6 میلیارد هکتار بود که در حال حاضر روزانه 50 هکتار از آن با تبدیل به چوب برای مصرف بشری تخریب و نابود می شوند.
وی با اشاره به اینکه هر هکتار از این جنگل های بارانی در طول سال یک تن دی اکسید کربن (CO2 ) را جذب خود می کند، افزود: با نابودی این مقدار از جنگل ها بشر از نعمت جذب روزانه 50 هزار تن دی اکسید کربن محروم می شود.
فرجی دانا گفت: آمار منابع جهانی نشان می دهد 24 میلیارد تن در جهان خاک سطحی زمین دچار فرسایش شده یعنی با از بین رفتن جنگل ها و پوشش گیاهی این خاک غنی حاصلخیز که منبع تولید انواع محصولات کشاورزی و تامین کننده مواد غذایی انسان ها، در حال نابودی است.
وی تصریح کرد: 2.5 سانت از خاک سطحی حاصلخیز روی زمین بیش از 500 تا هزار سال طول می کشد که شکل بگیرد و به این سادگی از بین می رود.
فرجی دانا به شرایط آبی ایران اشاره کرد و گفت: منابع آبی که یک میلیون سال طول می کشد تا به سفره های زیرزمینی تبدیل شود در طول سال های اخیر با مصرف بیش از 75 درصد از این منابع ایران در میان کشورهای دارای تنش آبی به رتبه 24 در جهانی رسانده است.
وی افزود: عمق چاه های آبی که در گذشته در مناطق مرکزی کشور تا 400 متر به آب می رسد در حال افزایش است بطوریکه در منطقه سروستان عمق چاه آب به اندازه ای عمیق بود که به نفت رسید.
وی گفت: از 18 میلیون هکتار جنگل های کشور در سال 1975 در آخرین آمار مربوط به سال 2005 فقط 11 میلیون هکتار باقی مانده است یعنی 40 درصد جنگل های کشور از بین رفته است.
مشاور رئیس جمهوری در امور علمی و آموزشی به یکی از مهمترین سنج های فعالیت مهندسی در آلوده سازی محیط زست به میزان آزادسازی دی اکسید کربن ساخته دست بشر اشاره کرد و گفت: ایران در طول سال های اخیر در سطح جهان در آزادسازی دی اکسید کربن مقام هفتم را در جهان کسب کرده است.
وی افزود: سرانه تولید گاز گلخانه ای دی اکسید کربن در ایران در سال 1980 5.4 تن بوده که در سال 2010 به مقدار 11.7 تن رسید.
وی گفت: در مقایسه با کشور همجوار ترکیه سرانه تولید در سال 1980به مقدار 6 میلیون تن بوده که در سال 2010 به 11.3 تن می رسد یعنی رشد تولید گاز گلخانه در کشور درصد بیشتری را نشان می دهد.
فرجی دانا افزود: بر اساس معاهده پاریس که به امضا کشورهای توسعه یافته رسید تا سال 2020 مقدمات کاهش تولید دی اکسید کربن در سطح مورد نظر در کنوانسیون باید برسد و تمامی کشورها از جمله ایران نیز ملزم به رعایت این توافق هستند.
وی افزود: سازمان محیط زیست نیز در اجرای این توافق در تماس با مراکز آموزش عالی خواهان آموزش مهندسان در مسیر تحقق این الزام کاری است.
فرجی دانا با بیان اینکه در این شرایط پیش آمده نوع فعالیت مهندسی باید به چالش هایی بشری و تاریخ مهندسی که با آن دست به گریبان شده چاره اندیشی کند، گفت: آیا نباید مهندسان با توجه به زایش جمعیت کره زمین که به تهی شدن منابع این کره منتهی می شود برای پشتیبانی از حیات آن در آموزش مهندسی به کدهای اخلاقی توجه ویژه داشته باشند.
مشاور عالی رئیس دانشگاه تهران با تاکید بر اینکه ما مجبور هستیم مهندسان داشته باشیم که در فعالیت های خودشان کدهای اخلاقی را رعایت کنند گفت: در توسعه ماندگار از فعالیت های حرفه ای مهندسی در بعد اخلاقی سه بعد در جنبه های اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی مطرح است.
وی با اشاره به اینکه در جنبه اجتماعی قاعده طلایی باید بر اخلاق و فعالیت های مهندسی حاکم باشد، افزود: در این بعد اخلاقی این است که حق ما برای برآوردن نیازهای اساسی مان از طبیعت باید به همسایگان محلی و جهانی و همچنین ساکنان آینده کره زمین تعمیم داده شود.
فرجی دانا افزود: به عنوان مثال یک کشور نمی توان از منابع خود طوری استفاده کند که کشور یا کشورهای مجاور دچار تخریب در محیط زیست شوند که این همان قاعده طلایی در وجوه اجتماعی اخلاق ماندگارپذیری است.
وی گفت: قاعده دوم باید به حقوق اقشار آسیب پذیر از نوع فعالیتی که انجام می شود حمایت کامل صورت بگیرد به عبارتی باید مسئولیت مشترکی نسبت به فقرا و مستضعفان جامعه بشری که از این فعالیت آسیب می بینند احساس مسئولیت مشترکی ایجاد شود.
وی با اشاره به اینکه اصل سوم توزیع برابر مخاطرات و منافع است، افزود: افرادی که از منافع حاصل از عملکرد خود استفاده می کنند باید به صورت برابر بهره برداری و تشریک مساعی کنند و در مخاطرات نیز شریک باشند نه اینکه بعد از بهره برداری، مخاطرات آن را به دیگران واگذار کنند.
فرجی دانا گفت: در قاعده چهارم اصل مشارکت در مخاطرات و بهره برداری و منافع نباید فقط برای نسل حاضر باشد بلکه باید برای نسل های بعدی نیز چاره اندیشی منطقی انجام شود.
وی تصریح کرد: در بعد اخلاق محیط زیستی، حقوق زمین می گوید هر تصمیمی که منجر به استفاده از زمین شود باید به صورت یکپارچه باشد و به صورت بخشی دستکاری شده و مخاطرات حاصل از آن در بخش های دیگر نادیده گرفته شود.
فرجی دانا افزود: کد اخلاقی بعدی در جنبه اجتماعی به سایر موجودات زنده و حتی خود حقوق زمین است که باید حقوق آنها نیز به رسمیت شناخته شود.
وی گفت: اصل دیگر این است که سازنده محصولات و مصنوعات باید در تمام عمر مفید آن محصول هزینه های آلودگی آن به محیط زیست را به عهده بگیرد.
فرجی دانا به اصل بسیار مهم ممیزی در این مورد پرداخت و گفت: ممیزی یک محصول باید بر اساس هزینه تمام شده کامل آن محاسبه شود به عبارتی تمام خسارات که در نتیجه تولید این محصول ایجاد می شود باید در ممیزی ابتدای تولید محصول محاسبه شود.
وی با اشاره به مثالی در این موضوع گفت: برخی از پروژه ها بدون ممیزی زیست محیطی اقتصادی است ولی با این ممیزی دیگر اقتصادی نخواهد بود چراکه هزینه هایی که اجرای این پروژه بر طبیعت تحمیل می کند در قیمت تمام شده تولید آن محصول نیز تاثیرگذار است.
فرجی دانا به محاسبه قیمت تمام شده هر تن تولید سیمان در دولت آمریکا اشاره کرد و گفت:هزینه آسیب های ناشی از آزادشدن یک تن دی اکسیدکربن و همچنین ایجاد هزینه های جانبی بر روی کشاورزی، جنگل ها و دیگر عوامل محیط زیست تاثیر منفی می گذارد به واسطه تولید یک تن دی اکسیدکربن 37 دلار به قیمت تمام شده یک تن سیمان اضافه می شود.
وی افزود: در محاسبه دو استاد دانشگاه استانفورد در اواخر سال 2015 مشخص شد با اندازه گیری دقیق از ضایعات زیست محیطی 220 دلار است یعنی 8 برابر مبلغ ممیزی دولتی، آیا با این حساب تولید سیمان باز صرفه اقتصادی دارد.
وی تصریح کرد: مخرب ترین عامل محیط زیست مربوط به پروژه های تولید بتن است به طوریکه به ازای تولید یک تن سیمان معادل یک تن دی اکسید کربن تولید می شود.
فرجی دانا با بیان اینکه مهندس تربیت شده امروز با مهندس سنتی باید فرق داشته باشد، گفت: فعالیت و ارزیابی مخاطرات یک مهندس سنتی، محلی است و فقط به همان پروژه متکی است در حالیکه مهندس امروزی پروژه خود را جزیی از کل می بیند و به موارد زیست محیطی و تاثیر این دستکاری و کنش و واکنش آن بر سایر اجزا را محاسبه می کند.
مشاور رئیس جمهوری در امور علمی و آموزشی با بیان اینکه برای قرار گرفتن کدهای اخلاق ماندگارپذیری در عرصه آموزش مهندسی چکار باید کرد، گفت: اگر به مهندسان خود بیاموزیم که اگر عواقب کاری را که می خواهندانجام بدهند، نمی دانند آن را انجام ندهند این یعنی قاعده طلایی موفقیت در کد اخلاقی ماندگارپذیری مهندسی است به طوریکه در دیدگاه عرفانی نیز این مطلب است که اگر در کاری یقین داری انجام بده در غیر اینصورت اگر نمی دانی احتیاط کن و آن را انجام نده.
ایین تجلیل از اساتید نمونه دانشگاه خواجه نصیر الدین طوسی امروز با حضور جمعی از مسئولان دانشگاهی و با انتخاب سه نفر از اساتید نمونه این دانشگاه در سالن اجتماعات دانشکده مهندسی کامپیوتر این دانشگاه برگزار شد.
فرجی‌دانا مهر سال 1392 از سوی دکتر روحانی به مجلس شورای اسلامی معرفی و موفق شد 5 آبان همان سال از مجلس رای اعتماد بگیرد و به عنوان وزیر علوم، تحقیقات و فناوری به کابینه راه‌یابد.
وی 29 مرداد سال 1393 استیضاح شد و نتوانست از مجلس رای اعتماد مجدد بگیرد و از ادامه همکاری در کابینه دولت دکتر حسن روحانی بازماند.

انتهای پیام

دیدگاه شما