حدود 30 روز تا انتخابات دهمین دوره از مجلس شورای اسلامی بیشتر نمانده و گروههای سیاسی به صورت طبیعی در حال انجام آخرین رایزنیها و جمع بندیها جهت ارائه برنامه و لیستهای رسمی انتخاباتی خود هستند. در این میان اما اصلاحطلبان به عنوان یکی از جریانهای اصلی و پرطرفدار سیاسی در کشور به دلیل ردصلاحیتهای کاندیداهای خود مجبور به موکول کردن جمع بندیها به بعد از مشخص شدن نتایج اعتراضها شدهاند.
به گزارش جماران، در این میان اما به هر حال تقویم انتخابات با سرعت رو به جلو رفته و رقبا با جدیت تمام در حال تدارک برنامههای انتخاباتی و رایزنیهای تبلیغاتی هستند. این مسائل بهانهای شد تا با احمد حکیمیپور، دبیرکل حزب اراده ملت ایران، عضو اصلاحطلب شورای شهر تهران و همچنین یکی از اعضای شورای عالی سیاستگذاری انتخاباتی اصلاحطلبان به گفتوگو بنشینیم که در ادامه میخوانید:
به نظر میرسد با توجه به ردصلاحیتهای کاندیداهای اصلاحطلب تا حدی دلسردی در برخی از گروههای اجتماعی ایجاد شده است. شما این مساله را تا چه اندازه تایید میکنید؟
درست است. برای مثال روز گذشته در یکی از صفحات تلگرامی پیامی را دیدم که بسیار قابل تامل بود. دوستی نوشته بود: «من و اعضای خانواده قصد داشتیم در انتخابات نه تنها خودمان شرکت کنیم بلکه دوستان و آشنایان را نیز به حضور دعوت کنیم و البته اجماعمان فقط برای رای به کاندیداهای اصلاحطلب نبود بلکه به اصولگرایان معتدل هم میخواستیم رای دهیم اما با این رد صلاحیتها انتخاب چندانی برای گزینههای موردنظرمان نداریم». این یک متن ساده بود که شاید در لابهلای انبوه مطالب صفحات گم شده باشد ولی نکتهای بسیار قابل تامل است.
اما به هر حال اصلاحطلبان اعلام کردهاند که در انتخابات حضور فعال و گسترده خواهند داشت. این موضع بر اساس چه نگرشی اتخاذ شده است؟
از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی همواره رهبر فقید انقلاب حضرت امام خمینی (ره) بر رای مردم و مشارکت آنها در اداره تمام امور کشور تاکید میکردند و مصداق بارز آن سخنی است که ایشان گفتند همه باید بدانند که امروز هیچ قدرتى نیست که بتواند یک وکیل را تحمیل کند. نگرش ایشان مبنی بر این بود که باید همه مردم برای تعیین سرنوشت خودشان حضور داشته باشند چرا که از منظر ایشان مردم همواره آگاهند و میتوانند قدرت تشخیص درست را داشته باشند. با چنین نگرشی است که اصلاحطلبان نیز همواره با تاسی بر اندیشه والای ایشان مردم را به حضور در عرصه دعوت میکنند و در عرصه انتخابات پیش رو دو واژه امید و آرامش با رویکردی بر رفع مشکلات اقتصادی مردم سرلوحه حضوری دیگر در عرصه انتخاباتی دیگر قرار گرفت.
علاوه بر نگرشهای آرمانی در عرصه سیاسی چه چیزی منجر به این تصمیم از سوی اصلاحطلبان شده که در این دوره از انتخابات حضور حداکثری داشته باشند؟
دلسوزان نظام و انقلاب در رایزنیهای مختلف به این تصمیم رسیدند که آنچه از فساد مالی و اداری، رانتخواری و اختلاس که فقر و سختی اقتصادی را بر قشری از مردم تحمیل کرد و به غنیتر شدن طبقهای خاص و معدود منجر شد، خسرانی بود که باید با نظارت دقیق و قانونگذاریهای به هنگام به مقابله با آنها پرداخت، چرا که برای همه اصلاحطلبان حفظ و بقای نظام جمهوری اسلامی از اولویت برخوردار است و هرگاه به اعتراض و انتقاد پرداختهاند نیز از باب شأن نظارتیشان بوده تا از بروز مشکلی جلوگیری کنند. آنچه مهم است این است که در میدان رقابتهای سیاسی، جناحسازیهای گروهی امری طبیعی است و لفاظیها به روال امر سیاست در همه دنیا صورت میگیرد. ولی نکته قابل تامل این است که در نهایت همه نیروهای سیاسی سوار بر یک کشتی هستند. پس اصلاحطلبان با آگاهی از این مهم ارتقای جایگاه نظام جمهوری اسلامی را هدف غایی و نهایی میدانند و این را فراتر از دعواهای سیاسی و جناحی برمیشمارند و در این راستا همواره تلاش بر این بوده تا در پیروی از خط امام اصل مشارکت مردم در صحنه را مورد توجه قرار داده و مردم را به عرصه دعوت کنند.
اما به هر حال این مساله با چالشهای زیادی روبهرو است. همانطور که میبینید با ردصلاحیتهایی که شکل گرفته است در حال حاضر بخشی از برنامهریزیها یا متوقف شده یا معلق ماندهاند. این چالشها را چگونه ارزیابی میکنید؟
آنچه جای تامل دارد این است که برخی رفتارها و نگرشها، که به ویژه پس از فوت حضرت امام (ره) با آن روبهرو بودهایم، موجب تردید در میان مردم نسبت به تاثیر حضورشان در عرصه و عدم اعتماد به انتخاب آنها شده است. هیچگاه نخواستهام تا نهاد یا سازمانی را به جناحگرایی منتسب کنم و همواره قانونگرایی و احترام به آن برایم اصل و ملاک عمل و تشخیص بوده است.
با وجود رد صلاحیتهای شکل گرفته احتمالا برخی از برنامهریزیها و پیشبینیهای انتخاباتی دچار تغییر شده یا اساسا به هم خوردهاند. در حوزه اجتماعی آیا تبیین استراتژیهای انتخاباتی جایگزین، در نظر گرفته شده است؟
بله، آنچه از اهمیت برخوردار است این است که بدانیم مردم ایران از چنان رشد و آگاهی سیاسی برخوردارند که وقتی در جریان بحثها و اختلاف دیدگاهها قرار میگیرند میتوانند به خوبی داوری کنند و در مسائلی که به سرنوشت آنها مربوط میشود تصمیم بگیرند و این همان اعتماد به مردم است که همواره در کلام امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری بارها و بارها شنیده میشود. پس چطور است که حالا تعدادی از نیروهای مومن و انقلابی به دلیل عدم التزام به اسلام و اصل نظام و ولایت فقیه با رای زود هنگام و قبل از آنکه در معرض رای مردم قرار گیرند، از گردونه رقابت حذف میشوند. مگر غیر از آن است که مجلس خانه ملت است. همانطور که آقای روحانی ریاست محترم جمهوری گفتند مجلس خانه ملت است؛ نه خانه یک جناح. با این وضعیت جهانی، باید بهترینها به مجلس بروند و لازمه این مهم آن است که در این انتخابات با رعایت بیطرفی و عدم مداخله و با تاکید بر اجرای مر قانون، رقابتی سالم شکل گیرد. برای رسیدن به این مهم باید احراز صلاحیت واقعی را به مردم سپرد چرا که مردم در پای صندوق رای آن کسی را که اصلح هست انتخاب میکنند و باید به رای مردم اعتماد کنیم. همانطور که
دکتر روحانی هم در جمع استانداران مطرح کردند باید در بررسی صلاحیتها مر قانون ملاک باشد نه مر سلیقه و چه شایسته است که در بررسی صلاحیت افراد میزان التزام آنها به تعهد و مسئولیتشان نسبت به مشکلات مردم و خدمت به مردم نیز سنجیده شود که این خود عین التزام به مبانی دین اسلام و التزام به قانون اساسی و ولایت فقیه است.
همانطور که رئیسجمهور نیز اشاراتی داشتهاند به نظر میرسد یک سلیقه خاص حائز بیشترین تعداد کاندیدای تایید صلاحیت شده در این دوره از انتخابات است. ارزیابی شما از این مساله چیست؟
به نظر من شورای نگهبان به عنوان یک نهاد قانونی باید همه جریانهای سیاسی نظام را به یک چشم نگاه کند و به عنوان یک نهاد حاکمیتی عدالت را رعایت کند و نباید شائبه طرفداری از یک جناح و فشار بر جناح دیگر از سوی آن وجود داشته باشد. آنچه مسلم است این است که اگر نگرش بر این باشد که کاندیداهای یک تفکر سیاسی نادیده انگاشته شوند، به قول ریاست محترم جمهور چه نیازی به برگزاری انتخابات است. پس باید اجازه دهیم مجلس شورای اسلامی به عنوان خانه ملت آینه واقعی ملت باشد و متعلق به همه مردم. بنابراین توقع از شورای نگهبان این است که عادلانه و در چارچوب قانون به وظیفه اش عمل کند که این مصداق تحقق امید و آرامش برای ملتی است که همواره در صحنه حضور داشتهاند. نباید اجازه دهیم تا با فاصلهسازی میان قضاوتهای مردم و عملکرد و رفتار برگزارکننده و ناظران انتخابات، قهر و کنش انفعالی آنها را نسبت به تعیین سرنوشتشان در انتخاب نمایندگانشان در هر جایگاهی رقم بزنیم.
به هر حال حلقههای مشورتی اصلاحطلبان از سیاستمداران تجربی و آکادمیک زیادی انباشته شده است. آیا این مجموعه از قبل در این خصوص پیش بینی نداشته است؟ چرا که به نظر میرسد به هر حال اصلاحطلبان در مواجهه با نتیجه احراز صلاحیتها دچار غافلگیری شدند.
لازمه یک جریان سیاسی این است که خود را برای هر وضعیتی آماده کرده و برای هر شرایطی برنامه داشته باشد. درباره وضعیت پیش آمده پس از رد صلاحیتها نیز باید گفت تا حدی این وضعیت از قبل پیش بینی شده بود. البته باید گفت هیچگاه تصور نمیشد تا این حد رد صلاحیت داشته باشیم اما به هر حال رد صلاحیت تعداد زیادی از کاندیداهای اصلاحطلب یکی از گزینههای احتمالی بود. یکی از برنامههای ما در مواجهه با چنین وضعیتی بهطور طبیعی اعتراض قانونی بوده است و گرفتن امکان حضور در انتخابات با توجه به ظرفیتهایی که در قانون پیش بینی شده است. اما به هر حال حتی اگر در این مسیر هم نتیجه لازم حاصل نشد بنا نیست اصلاحطلبان صحنه را خالی کرده و از چرخه انتخابات کنار بکشند. لذا از کاندیداهای موجود در صحنه، افرادی را که نزدیکی بیشتری به تفکر اصلاحطلبی دارند و میتوانند تا حدی در این طیف تعریف شوند شناسایی شده و با آنها وارد مذاکره میشویم تا بتوان جاهای خالی خود را با حضور این افراد پر کنیم. البته این در شرایطی است که وضعیت در نهایت به همین گونه پیش رود. باید منتظر ماند و دید در ادامه چه تغییری در عرصه حضور کاندیداهای اصلاحطلب در صحنه اتفاق خواهد افتاد.
در حال حاظر آیا این ایده در شورای عالی به تصویب رسیده و اینکه آیا مذاکراتی در این باب تاکنون آغاز شده است؟
این مساله فعلا در حد رایزنی و صحبت در تشکلها و نهادهای پراکنده مطرح است ولی میتوان گفت این رویکرد به نوعی در جناح اصلاحات عمومیت دارد. بالاخره همیشه استفاده از همه ظرفیتهای سیاسی و قانونی برای نقش آفرینی حداکثری در انتخابات یک رویکرد ثابت و عمومی جریان اصلاحطلبی بوده است.
اگر به هر حال آن تجدید نظر مورد انتظار از سوی شورای نگهبان صورت نگیرد و در نهایت اصلاحطلبان مجبور شوند با کاندیداهای کمتر شناخته شده در انتخابات شرکت نمایند، این افراد تا چه اندازه امکان رای آوری در بدنه اجتماعی اصلاحات دارند؟
بالاخره این مساله به مردم و بدنه اجتماعی و نحوه برخورد آنها با مقوله انتخابات برمیگردد. وظیفه ما فعال کردن سبد رای اصلاحات بوده و همچنین از بین بردن روحیه بیاعتنایی اجتماعی نسبت به انتخابات. اما درباره اینکه این مهم تا چه اندازه امکان وقوع دارد برمیگردد به روزهای آتی و اتفاقاتی که در عرصه تحولات انتخاباتی و اجتماعی خواهد افتاد. بالاخره احتمال هر اتفاقی نمیتواند دور از ذهن باشد چرا که انتخابات در ایران یک بازی دقیقه نودی بوده و تا روز انتخابات مسائل بسیاری ممکن است پیش آید که هیچ کدام نیز در قالب پیشبینیها نگنجیده باشد.
بنا بر اخبار رسیده به ما در زنجان تقریبا همه کاندیداهای اصلاحطلب رد صلاحیت شدهاند. با توجه به اینکه این شهر خاستگاه سیاسی شماست برای زنجان چه برنامهای دارید؟
البته در زنجان همه رد نشدهاند. برخی از افراد شناختهنشده با رویکردهای اصلاحطلب وجود دارند. اما باید گفت همه آنها که شناخته شده بوده و میتوانستند در عرصه رقابت بسیار پرقدرت عمل نمایند رد صلاحیت شدهاند. اما ما چه در زنجان و چه در سایر نقاط به دنبال افرادی با دیدگاهها و گفتمانهای نزدیک به اصلاحطلبان هستیم تا با آنها به نتیجه رسیده و در انتخابات شرکت داشته باشیم.
با این حساب هرگونه صحبت از تحریم انتخابات از سوی اصلاحطلبان مردود است.
من موضع تشکیلات خود را بیان میکنم که البته موضع غالب بسیاری از تشکلهای دیگر اصلاحطلب نیز است. ما تحریم را به هیچوجه قبول نداریم، چرا که قهر در کنش سیاسی چندان تعریف ندارد. سیاست یک امر مستمر است و باید با صبر و پایداری به سمت اهداف مورد نظر سیاسی گام برداشت.
منبع: آرمان