جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

بازهم گمانه زنی های بی اساس و تحلیل های صدتا یک غاز!

در حالی که افکار عمومی بارها نشان داده است که در دام فضاسازی های انتخاباتی قرار نمی گیرند. مغایرت معنی دار نتیجه انتخابات خرداد 76 و 92 بر خلاف عملیات روانی گسترده جناح رقیب و همکاری گسترده دولت یازدهم با نیروهای کارآمد اصولگرا و اصلاح طلب همه و همه نشان داده است که روش تخریب و ایجاد تفرقه جناح انحصارگرا موفق نبوده و نخبگان سیاسی و افکارعمومی به گمانه زنی های بی اساس توجه نمی کنند.

کد خبر: ۱۱۱۵۱۱
بازهم گمانه زنی های بی اساس و تحلیل های صدتا یک غاز!

با نزدیک شدن ایام انتخابات، گمانه زنی درباره ائتلاف، آمدن یا نیامدن افراد سرشناس و چیدمان و آرایش سیاسی احزاب و انتخابات پیش رو در رسانه‌ها به اوج خود می رسد و محافل سیاسی نیز تا آنجا که توان دارند، سعی می کنند خواست خود را بر این فضای رسانه‌ای غالب کنند. که این امر نه تنها در ایران بلکه در تمام دنیا متداول و فارغ از اشکال است.

به گزارش جماران، بعد از پیروزی اصلاح طلبان در انتخابات دوم خرداد 1376، برخی رقبای اصلاح طلبان، با شیوه غیر اخلاقی تخریب و مسموم سازی فضای انتخاباتی علیه اصلاح طلبان را در چندماه قبل از انتخابات آغاز می‌کنند. انتشار اخباری مبنی بر انشقاق اصلاح طلبان یا ایجاد شکاف در بدنه، اختلاف بین سران یا افراد پرنفوذ، احتمال ارائه چند لیست متفاوت برای انتخابات مجلس و در تازه ترین مورد رقابت بین جبهه اعتدال و اصلاحات! از جمله مباحثی هست که متاسفانه بر خلاف واقع توسط برخی محافل خاص به جامعه پمپاژ می شود.
مسلما اگر چنین اختلاف هایی وجود داشته باشد، حق با کسانی است که آن را افشا می کنند و یا اگر « احتمال رودرو قرار گرفتن دولت و حامیان اصلاح طلبش» باشد، طرح آن و نقد و بررسی این موارد مطمئنا نمی تواند محل اشکال باشد، اما اینکه یک رسانه یا یک شخص به گونه ای وانمود می کند که گویی از سوی خداوند متعال به وی وحی می شود و با قطعیت و انتصاب سخنان دروغ به افراد مختلف، سعی در القاء آروزهای شخصی خود به عنوان واقعیت به مخاطب را دارد، موردی است که به دور از اخلاق رسانه‌ای است.
در عالم سیاست، یک فرد یا رسانه این حق را دارد که به صورت آزادانه نظر و نقد خود را در چارچوب قانون مطرح کند و حتی استدلال های خود را در مورد شکست سیاسی یک حزب یا جناح و یا حتی انحلال و فروپاشی آن مطرح کند، اما وقتی محتوا از حالت گمانه و طرح موضوع خارج می شود و به سبکی نگاشته می شود که به مخاطب موضوعی خاص القاء شود و ابنگونه وانمود شود که مساله فراتر از تحلیل و گمانه است و نگارنده از موضوعات پشت پرده دیگری با خبر است، آنگاه نمی شود که این را در غالب نقد و تحلیل قرار داد.
فارغ از محتوای برخی نوشتار که سعی می شود، تحلیل و گمانه زنی را در چارچوب خبر به مخاطبان قالب کنند، موضوع گمانه زنی های آبکی است که در بلند مدت دامن فضای رسانه ای کشور را فراخواهد گرفت.
کاهش اعتماد عمومی به تحلیل ها و نقطه نظرات سیاسی رسانه ها، یکی از معلول های رفتار غیر حرفه ای رسانه ها در دهه های گذشته است. برخی رسانه ها به دلیل تمایلات شخصی مدیران و یا القائات سیاسی برخی احزاب، فقط تلاش می کنند که مطلوب سیاسی خود را به مخاطب انتقال دهند. در این انجام وظیفه برخی آنقدر بی مبالات هستند که حتی سعی نمی کنند، مغایرت های متن نوشتاری خود را اصلاح کنند و صرفا می خواهند هدف نهایی را سریعتر به مخاطب انتقال دهند.
به طور مثال یک روزنامه نه چندان خوشنام که هدف نهایی خود را تخریب اصلاح طلبان و ایجاد تفرقه بین دولت و حامیانش در تیر92 می داند، در برخی موارد اکثریت را ملاک حقانیت و برخی موارد شاخص های دیگری را ملاک حقانیت مواضع سیاسی می داند. یا یک رسانه که تلاش خاصی برای تخریب آیت الله هاشمی رفسنجانی دارد، یک روز ملاک را «حال افراد» می داند و روز دیگر گذشته و پیشینه انقلابی و مجاهدت در جبهه‌ها را شاخصی مهم در سنجش صلاحیت افراد برمی‌شمارد.
با توجه به گسترش روز افزون ضریب نفوذ رسانه های غیر متمرکز، همچون شبکه های اجتماعی موبایلی، امروزه افکار عمومی بسیار حساس تر از گذشته به نقدها و تحلیل ها نگاه می اندازند. تمسخر یا تمجید هایی که توسط شهروندان در فضای مجازی منتشر می شود، گسترده تر از آن چیزی شده است که یک نفر بتواند، با نوشتن متن یا مقاله ای، جامعه ای را زیر و زبر کند.
افکار عمومی در خرداد 92 نشان داد به هیچ وجه تحت سیطره جریان سازی جناح ها قرار نمی گیرد. هنگامی که برخی رسانه های اپوزیسیون و ضد نظام تمام سعی خود را بر دلسرد کردن مردم و کاهش مشارگت در انتخابات به کار بسته بودند، صدا و سیما هم با تمام گستردگی مخاطبانش، تمام تلاش خود را به کار بست تا فرد خاصی رئیس جمهور شود، اما اراده مردم و تفکر نخبگان، بسیاری از سیاه بازی‌ها را نقش برآب کرد و با خلق حماسه ای تاریخی، حسن روحانی را برای ریاست جمهوری برگزیدند. به طور مشخص مردم سخنان افراطیون را فاقد وجاهت منطقی برای خود دانستند و با مشارکت حداکثری، فردی روحانی و نزدیک به اردوگاه اصلاح طلبان را با نشان «اعتدال» روانه پاستور کردند.
اکنون بازهم انتخابات دیگری در راه است و حق هر رسانه و فردی است که تلاش کند تا جناح و فرد مورد علاقه خود را بر کرسی منتخب بنشاند، اما مساله مهم قضاوت مردم بر مبنای واقعیت موجود تا زمان رای گیری می باشد و انتشار تحلیل هایی که بدون پشتوانه عقلانی و صرفا مقتضای خطوط سیاسی است، نه تنها باعث تاثیر بر نظر نهایی افکار عمومی نمی‌شود، بلکه باعث ایجاد ذهنیت منفی مخاطبان به رسانه مذکور و حتی کلیت فضای رسانه ای کشور می‌شود.
زیر پا نهادن اصول حرفه ای اطلاع رسانی و بسنده کردن به تحقق ذهنیت های نویسنده در متن تحلیل تنها سبب می شود که فضای رسانه ای کشور از بزرگترین سرمایه خود که همانا اعتماد عمومی است دور شود. آوردن دلیل های متقن و موثق برای توجیه نقطه نظرات از سوی نگارنده و دقت بر اصول منطق و مبانی اولیه اخلاق، بیش از هر عنصر دیگری می تواند باعث تقویت جایگاه رسانه ها در بین مخاطبان و به خصوص نخبگان سیاسی است.
نکته مهم دیگر صداقت با مخاطبان است. هیچ رسانه ای را نمی توان یافت که در همه مسایل اعم از سیاسی، اقتصادی و یا اجتماعی بی طرف باشد. لذا وانمود کردن بازی نقش بی طرف در همه موارد از سوی برخی رسانه ها از یک طرف و عملکرد جناحی برخی رسانه ها از طرف دیگر، دو لبه تیز افراط و تفریط است، که چه بخواهیم و چه نخواهیم بسیاری از آنها به پای کلیت فضای رسانه‌ای کشور نوشته می شود و برای صیانت از وجاهت و جایگاه رسانه ها در دید افکار عمومی باید همه رسانه ها از « گمانه زنی های بی اساس و تحلیل های صدتا یک غاز» خودداری کرده و سعی کنند در مطالب منتشره خود بیش از گذشته به موازین عقلانی و اخلاقی پایبند باشند.
انتهای پیام

دیدگاه شما