حمید بعیدینژاد، مدیرکل سیاسی و امور بینالملل وزارت خارجه در حاشیه بازدید از نمایشگاه مطبوعات در پاسخ به این سوال که وضعیت پرونده فعالیتهای هستهای ایران در حال و گذشته موسوم به پیام دی در آژانس بینالمللی انرژی اتمی در چه مرحلهای قرار دارد و آیا امیدی به مختومهشدن کامل این پرونده تا نیمه دسامبر وجود دارد یا خیر، گفت: خوشبختانه تا به امروز در خصوص پیام دی مسیر بسیار خوبی با آژانس بینالمللی انرژی اتمی طی شده است و ما شاهد تحولات بسیار مفیدی در این خصوص بودهایم.
به گزارش جماران، وی افزود: قطعا امیدوار هستیم که تا ١٥ دسامبر مساله فعالیتهای هستهای ایران در حال و گذشته موسوم به پیام دی حل و فصل شود و البته ما امیدوار هستیم که گزارشی که قرار است یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی هستهای در خصوص این پرونده بدهد زودتر از ١٥ دسامبر هم از سوی ایشان جمعآوری شود و در اختیار شورای حکام قرار بگیرد. رویهای که تا به امروز طی شده طبق پیشبینیهایی بوده که با آژانس بینالمللی انرژی اتمی در نظر گرفته شده بود و باید بگویم که تاثیر حل پرونده پیام دی بر برجام تاثیر مستقیمی است. این موضوع در سالهای گذشته بر بحثهای صلحآمیز فعالیتهای هستهای ایران سایه انداخته بود و سرویسهای جاسوسی و برخی اعضای آژانس تلاش کردند به برنامه هستهای ایران شکل و شمایل نظامی بدهند. در همین راستا برای عادی شدن پرونده ایران در شورای امنیت و آژانس بینالمللی انرژی اتمی هم این پرونده باید حل و فصل شود. نقطه عطفی که ما به دنبال آن هستیم این است که صنعت هستهای ما وارد مرحله جدیدی از همکاریهای صلحآمیز با سایر کشورها شود و این مساله همزمانی محقق خواهد شد که تکلیف پرونده پیام دی مشخص شده
باشد. با توجه به همین مسائل بوده که ما از ابتدای مذاکرات به دنبال این بودیم که پیش از اجرایی شدن برجام موضوع پیامدی کاملا بسته شود که خوشبختانه تمام مسیر فنی مورد نیاز هم که بسیار سخت و مشکل بوده به شکل کامل طی شده است و ما امیدوار هستیم که بر همان اساس که پیشبینی شده این پرونده هم مختومه شود.
با اجرای تعهدهای فنی برخورد سیاسی نکنیم
این عضو تیم مذاکرهکننده هستهای کشورمان در ادامه در پاسخ به این سوال «اعتماد» که چرا با وجود تایید برجام در مراجع متفاوت هنوز اما و اگرهایی در خصوص اجرای تعهدات ایران در داخل کشور وجود دارد و به عنوان مثال در خصوص انتقال سانتریفیوژها به انبارهای نگهداری موضعگیریهای متفاوتی صورت میگیرد، گفت: هم ایران و هم کشورهای ١+٥ باید از هماکنون تمهیداتی را به اجرا درآورند که پس از رسیدن به روز اجرا، آماده ورود به مرحله اجرا بشویم. در همین راستا ایران هم باید برای رسیدن به روز اجرا آماده شود و در این مسیر باید تعداد سانتریفیوژهای خود را بر اساس تعداد تعیینشده در برجام تغییر دهیم. بر همین اساس من هم از اظهارنظرهایی که در خصوص اجرای تعهدات ایران بر اساس برجام صورت گرفت شگفت زده شدم چرا که به نظر من نباید با مسائلی مانند برجام سیاسی برخورد کنیم. طبیعی است که ما باید به همکاران خود در سازمان انرژی اتمی فرصت لازم را بدهیم که بتوانند فعالیتهای ما در سایتهای هستهای را با آنچه در برجام متعهد به آن شدهایم منطبق کنند. اگر ما این آمادهسازی متعهد شده را دایما به عقب بیندازیم دو اثر عینی خواهد داشت: نخست آنکه این
مساله اجراییشدن برجام را به تعویق خواهد انداخت چرا تا زمانی که ما برنامه هستهای خود را به حد تعریف شده در برجام نرسانیم، برجام اجرایی نخواهد شد. سناریوی دوم هم این است که ما به دنبال به تعویق انداختن اجرای برجام نیستیم اما میخواهیم این اقدامها را به زمانهای دیگری موکول کنیم که اگر این کار انجام شود خسارتهای فنی و اجرایی بسیاری برای کشور خواهد داشت. اقدامهای ما در خصوص سانتریفیوژهایی که در حال حاضر در نظنز هستند به سه قسم تقسیم میشود. یک تعداد سانتریفیوژهایی هستند که در حال حاضر کار میکنند و رقم ٥٠٦٠ مورد آنها هم به کار خود ادامه خواهند داد. این تعداد سانتریفیوژ نه تنها دست نخورده باقی میماند که به کار خود هم ادامه خواهد داد. بنابراین این بحثی که در حال حاضر در خصوص «جمعآوری سانتریفیوژها» صورت میگیرد تعبیر نادرستی است و عمده سانتریفیوژهای ما سر کار خود باقی میمانند. بخش دوم مربوط بهسانتریفیوژهای مازاد بر پنج هزار و ٦٠ سانتریفیوژ هستند که در حال حاضر فعال هستند و باید از تعداد آنها در سایه تمهیدات فنی کاسته شود. این سانتریفیوژها ابتدا باید در مسیر کاری خاموش شده و سپس با مراقبت به انبارهای
نگهداری منتقل شوند. اگر زمان این اقدام را به روزهای دیرتری موکول کنیم و در عین حال هم نخواهیم که روز اجرا به تعویق بیفتد باید این انتقال در زمان کوتاهی در نهایت انجام شود. بخش سوم هم سانتریفیوژهایی هستند که نصب نشده و در نطنز هستند و اگر این دو بخش آخر را در مدتزمان کوتاهی به انبارهای نگهداری منتقل کنیم امکان آسیب رسیدن به آنها وجود خواهد داشت. این سانتریفیوژها روتورهای حساسی دارند و اگر با دقت خاموش نشوند و به محل نگهداری منتقل نشوند آسیبهای جدی خواهند دید. در حال حاضر همکاران ما در سازمان انرژی اتمی دقت میکنند که این انتقال با مراقبت و در زمان مکفی انجام بگیرد. با توجه به حساسیتهای فنی نباید این بحثها را سیاسی کرد و باید آرامش خاطر را برای همکاران خود در سازمان انرژی اتمی فراهم کنیم که آن دسته از اقدامهای فنی را که لازم است با طمانینه انجام دهند. ضمن اینکه ما به تعهدات خود همزمان با تعهداتی که آنها دادهاند عمل میکنیم اما نباید این مسائل را دستخوش تصمیمگیریهای سیاسی کنیم. تعهدات ایران کاملا روشن است و میخواهیم تا زمان اجرا هم به این نقطه برسیم و بحثهای فنی را باید به متخصصان و دانشمندان فنی
واگذار کنیم.
روند ابهامزدایی از تعهدات امریکا ادامه دارد
رییس تیم کارشناسی ایران در مذاکرات هستهای در پاسخ به این سوال که پروسه بررسی حقوقی تعهدهای امریکا در رفع تحریمها در چه مرحلهای است و آیا به نتیجه خاصی در این خصوص رسیدهاید یا خیر؟ گفت: امریکاییها مجموعه اقدامهایی را رسما اعلام کردهاند و باراک اوباما رییسجمهور این کشور هم دستورهایی را صادر کرده است تا در روز اجرا، اجرای تحریمهای این کشور متوقف شود. همکاران ما در حال بررسی ابعاد حقوقی هستند تا ببینیم که آیا دستورهایی که صادر شده است منطبق بر تعهدهای دادهشده از سوی امریکا در برجام است یا خیر؟ احیانا سوالها و ابهامهایی را که در مسیر بررسی حقوقی به وجود میآید با طرفهای مقابل هم در میان میگذاریم و پاسخهای آنها را دریافت میکنیم. برجام موضوعی صرفا بین ایران و امریکا نیست و در این مسیر ما با سایر اعضای ١+٥ غیر از امریکا هم رایزنیهای متداومی داریم. ما این مسیر بررسی را ادامه خواهیم داد تا جایی که مطمئن شویم دستورهایی که اوباما داده است منطبق بر تعهدات امریکا در برجام است و اگر ابهامهایی هم وجود داشته باشد در این تبادل پرسش و پاسخها باید رفع شود. این مسیر بررسی هم تا زمانی که تمام ابهامهای
ما رفع شود ادامه خواهد داشت. تا زمانی که بر ما بهطور کامل مسلم نشود که امریکاییها و اروپاییها تحریمهای خود را به شکل کامل لغو میکنند و دستورها و قوانین آنها نیز با این تصمیم منطبق است ما وارد مرحله اجرا نخواهیم شد. در حال حاضر همه این مسائل در جریان است و ما در مقطع کنونی با ابهامهای حادی روبهرو نیستیم.
تا نکات مدنظر رهبری رعایت نشود وارد فاز اجرا نخواهیم شد
حمید بعیدینژاد در پاسخ به این سوال که آیا طبق وعدههای دادهشده ما از ابتدای سال آتی میلادی وارد فاز اجرایی برجام خواهیم شد؟ گفت: مقام معظم رهبری در سخنان خود علاوه بر نکاتی که مطرح کردند به دو سندی که در مجلس شورای اسلامی و شورایعالی امنیت ملی منتشر شده هم اشاراتی داشتند و تا زمانی که در خصوص رعایت نکات مطرح شده از سوی ایشان به اطمینان کامل نرسیم. وارد مرحله اجرا نخواهیم شد. با توجه به بحثهایی که با ١+٥ داریم و روند پیشروی بحثهای ما با آژانس بینالمللی انرژی اتمی و سندی که در خصوص اراک نهایی شده و امضا خواهد شد، در مجموع در جریان روند مثبتی قرار داریم و خوشبین هستیم که بتوانیم تا اوایل سال آتی میلادی به روز اجرای برجام برسیم.