انتخابات مجلس دقیقا چهار ماه دیگر برگزار میشود. دو روز پیش برای برگزاری این انتخابات بهارستاننشینان به اصلاح موادی از قانون انتخابات پرداختند.
به گزارش جماران، از نتایج بررسی نمایندگان مجلس، پیشنهاد تشکیل کمیسیون بازرسی تبلیغات بود که قرار است در هر استان شکل بگیرد و بر روند تبلیغات و هزینه نامزدهای انتخابات نظارت کند. این در حالی است که معمولا در ماههای منتهی به انتخابات مجلس با عینک انتخابات به رفتار و عملکرد نامزدها توجه میشود. چه بسا که خود اصلاح قانون انتخابات تلاش انتخاباتی برخی از نمایندگان مجلس نهم برای دوره آینده باشد. در این رابطه محمدرضا خباز، نماینده سابق مجلس میگوید: نمایندگان میتوانستند اصلاح قانون انتخابات را در دو سال اول دوران خود بررسی کنند. او با اشاره به دیگر رفتارهای نمایندگان که رنگ و بوی انتخاباتی دارد به موضوع کمیسیون برجام میپردازد و میگوید رفتار برخی از نمایندگان جنبه تبلیغات داشته است.
اصلاح قانون انتخابات در دستور کار مجلس قرار گرفت. به نظرتان این اقدام به اصلاح قانون انتخابات در ماههای منتهی به انتخابات چه معنایی میتواند داشته باشد؟
یکی از اتفاقاتی که در همه ادوار مجلس میافتد که مورد انتقاد صاحب نظران و افرادی است که قصد کاندیداتوری در انتخابات مجلس را دارند این است که به مصوبات سال آخر هر دوره مجلس به چشم شک و تردید نگاه میکنند. تا جایی که اگر اشتباه نکنم از مجلس چهارم به بعد در همه ادوار در سال آخر قانون انتخابات بازنگری میشود. اگرچه ممکن است این روش با نیت خیر باشد اما اذهان عدهای را به خود مشغول میکند و با چشم بدبینی به مجلس نگاه میکنند و میگویند نمایندگان درصدد مغلوب کردن رقبای خود هستند. این مصداق همان ضرب المثل معروف است که گفته میشود هر سخن جایی و هر نکته مکانی دارد. اگر قانون انتخابات ایرادی دارد در سال اول یا دوم هر دوره باید مورد بررسی قرار بگیرد، نه در سال آخر و در ماههای آخر. امیرالمومنین (ع) میفرمایند: کاری نکن که به تو تهمت بزنند. گاهی رفتار ما آنگونه است که اجازه میدهیم عدهای علیه ما زبان باز کنند و کلام ناروا بگویند. من پیشنهادم این است که نمایندگان در ابتدای دوره خود با دولت بنشینند و از تجربیات خود به دولت بگویند تا اگر قرار است اصلاحی در قانون انتخابات صورت بگیرد انجام شود و نمایندگان خود را از
این اتهام نجات دهند. این اصل ماجراست که سال آخر و ماههای آخر وقت رسیدگی به تغییر قانون انتخابات نیست. به نظر من این نکته اهمیت دارد و متاسفانه دلسوزان در همه ادوار میگویند اما گوش شنوایی نیست.
در جلسه روز سهشنبه مجلس مقرر شد نمایندگان کمیسیون بازرسی تبلیغات انتخابات مجلس تشکیل دهند تا در هر استانداری بر نظارت و کنترل تبلیغات نامزدها بپردازد. آیا تا به حال بر تبلیغات انتخاباتی نظارت نبوده است؟
کمیسیونی برای نظارت بر هزینههای نمایندگان تعبیه شده است که از ورود پولهای کثیف به انتخابات جلوگیری شود. این تصمیم ظاهر خوبی دارد اما آنچه در پاسخ به سوال اول گفتم در اینجا هم صادق است. کاندیداها میگویند نمایندگان فعلی حداقل یک دوره در مجلس بودهاند، مردم آنها را میشناسند و نیازی به معرفی ندارند. آنها میگویند ما ظرف یک هفته تبلیغات مجلس چگونه خود را به مردم معرفی کنیم؟ بنابراین از الان و از چند ماه قبل تلاشهایی در این زمینه داشتهاند. این رفتارها نامناسب است. در بعضی از حوزههای انتخابیه دیده میشود که فرد جهیزیه میدهد یا از تهران به منطقه خود میرود و به افرادی کمک میکند یا اقدام به برگزاری سفرههایی با نام امام حسین (ع) میکند. به چنین افرادی باید گفت چرا این هزینهها را سالهای قبل انجام نمیدادید و امسال که سال انتخابات است هزینه میکنید. در سالهای گذشته اگر هم نظارت بر تبلیغات نمایندگان بوده بازدارندگی نداشته است. اگر نظارتها بازدارندگی داشت نباید این همه افراط و تفریط میشد. ما به انتخابات به چشم یک تکلیف نگاه میکنیم. ما معتقدیم عده زیادی از دوستان متدین ما روز انتخابات غسل میکنند و
رای خود را با ذکری که بر لب دارند به صندوق میاندازند اما عدهای متاسفانه این همه خلوص نیت را با پول و با شعار «هدف وسیله را توجیه میکند» به سمتی میبرند که با باورهای مردم بازی میکنند. بنابراین پاسخ به سوال شما این است که اگر این کمیسیون با نیت الهی باشد نه با نیت محدود کردن رقبا، و اگرسازوکاری برای نظارت پیشبینی کنند نه اینکه فقط در حرف باشد و اگر برای این کمیسیون قدرت اجرایی بازدارنده تعریف کنند در سلامت انتخابات موثر خواهد بود.
شما به این موضوع پرداختید که نمایندگان به جای اینکه سال اول یا دوم اصلاح قانون انتخابات را سرلوحه کار خود قرار دهند آن را به سال آخر موکول میکنند و اصولا سال آخر این شائبه به وجود میآید که عملکرد نمایندگان معطوف به انتخابات سال آینده است. برای این موضوع نبایدسازوکاری تعبیه کرد؟
این چیزی که شما میگویید ممکن است اتفاق بیفتد. هیاتهای اجرایی که در راس آن فرمانداران حوزههای انتخابیه هستند و هیاتهای نظارت که در راس آن رئیس هیات نظارت هر شهرستان است باید اتفاقات را رصد کنند. اتفاقا تعریف نظارت استصوابی همین است که الان حین انتخابات و بعد از انتخابات مراقبت کنند. فرماندار دارای اختیارات قوی است به شرطی که از آنها استفاده کند. فرماندار نباید از این بترسد که اگر از اختیارات خود استفاده کرد محبوبیتش کمتر میشود و این منجر به تزلزل مدیریتش شود. فرماندار باید در برابر تخلف محکم بایستد. بنابراین آنچه مسلم است در صورتی که تخلفی صورت بگیرد باید جدی و قاطعانه با آن برخورد کرد.
این هیاتها میتوانند بر طرحهایی که نمایندگان سال آخر دوره خود در مجلس مطرح میکنند نظارت داشته باشند؟
طبق قانون اساسی هیچ نمایندهای را برای اظهارنظر نمیتوان تحت تعقیب قرار داد و او را بازخواست کرد. پیشنهاد دادن جرم نیست.
اما ممکن است طرحها و پیشنهادات رنگ و بوی انتخاباتی داشته باشند.
باشد اما پیشنهاد دادن در صحن مجلس یا رای دادن جرم نیست. اما عرض میکنم بعضی از اینها از نظر عقلی و منطقی بار منفی دارد. خود نمایندگان که به سلامت انتخابات فکر میکنند باید جلوی این کار را بگیرند. نمیشود افراد را مجبور کرد اما میشود جلوی این ایرادات را که با جایگاه مجلس بازی میکند با برنامهریزی و با سخن گفتن در صحن علنی مجلس گرفت. جلوی این مسائل را خود نمایندگان میتوانند بگیرند.
فکر میکنید کدام یک از طرحهایی که در این مدت از سوی نمایندگان ارائه شده رنگ و بوی انتخاباتی داشته است؟
به نظر من تشکیل کمیسیون برجام حق بود و مجلس میتواند در مسائل مهم کشور کمیسیون ویژهای را تشکیل دهد. اما رفتار بعضی افراد کاملا جنبه تبلیغاتی داشت. از طرفی صدا و سیما هم به رفتار نمایندگان دامن میزد و دائم با آنان مصاحبه میکرد تا چهرههای مورد نظر خود را معرفی کند. مردم به خوبی درک میکردند که این کمیسیون حالت عادی دیگر کمیسیونها را ندارد و متفاوت است. هر روز افرادی که با مذاکرات و برجام مخالف بودند به کمیسیون دعوت میشدند و بزرگنمایی میشد. این افراد کسانی بودند که خودشان عامل به وجود آمدن شش قطعنامه علیه جمهوری اسلامی بودند. غافل از اینکه مردم بسیار عاقل هستند. میدانید بعد از آنکه نظرسنجیهایی انجام شد
88 درصد مردم رفتار تیم مذاکرهکننده هستهای را تایید کردند و تنها شش درصد با آن مخالف بودند. آن شش درصد هم اظهار نظر نکردند. آن شش درصد اقلیت مخالف در تمام طول تصویب برجام و حالا نیز بعد از تصویب برجام باز با ادبیات ناپسندی به بیان انتقادات خود میپردازند. در پاسخ به سوال شما باید بگویم از این مشاهدات در این ماهها بسیار به چشم خورده است.
یکی از مسائلی که در مجلس مورد بررسی قرار گرفت تعیین مصادیق تخلفات انتخابات بود. یک بند از این مساله به تبلیغ علیه نامزدها و هتک حرمت رقبا برمیگردد. در دورههای گذشته عدهای در انتخاباتها برای آنکه خود را به حق جلوه دهند دیگری را متهم میکردند. در قانون پیش بینی شده که هتک حرمت چیست؟
قبل از اینکه ما به قانون بپردازیم باید به دینمان مراجعه کنیم. دین اسلام غیبت، تهمت، افترا و تخریب دیگران را مذموم میداند و جزو گناهان کبیره معرفی میکند. یعنی اگر کسی این کارها را انجام دهد نافرمانی بزرگی مرتکب شده و غضب الهی را برای خود خریده است. در فرهنگ اسلامی ما این است که اگر کسی با اعمال زشت و ناپسند خود با آبروی مردم بازی کند نخواهد مرد، مگر آنکه آن بلا سر خودش بیاید و دست انتقام طبیعت چنین شرایطی را برای خود او رقم زند. این از نظر باورهای دینی ما بود. اگر هم از نظر عقلی موضوع را بررسی کنیم هیچ عقل سلیمی تخریب دیگران را نمیپسندد. اینها همه به جای خودش محفوظ است. حالا که آن را در قانون آوردهاند کار خوبی است اما قانون باید مصداقی باشد و همه ابعاد آن دیده شود. قانون برای اجراست. هنر قانوننویس و آییننامهنویس این است که مسائل را آنقدر روشن کنند که هم مصادیق برای مجرم روشن باشد و هم برای ذینفع. مصادیق باید آنقدر روشن باشد که جای شک و شبههای وجود نداشته باشد و متخلف را با مجازاتی بازدارنده مجازات کنند و حتی ریشهیابی کنند که نکند عدهای عمل زشتی را انجام داده و به نام رقیب خودشان جلوه دهند.
اینها کارهای ظریفی است که من پیشنهاد میکنم در هر شهرستان و هر حوزه انتخابی قاضی و شعبهای تعبیه شود و به صورت شبانهروزی ماموریت اجرای قانون را برعهده بگیرد و تکلیف نیروی انتظامی و وزارت اطلاعات هم باید مشخص باشد. باید کاملا نشان داده شود که در نخستین انتخابات دولت تدبیر و امید به مردم اطمینان داده شود که تکتک رای مردم حقالناس است. دولت باید نشان دهد از رای مردم صیانت میکند و اجازه نمیدهد آرای آنها بعضا مخدوش شود. اگر این کارها صورت بگیرد هم تخلفات کاهش پیدا میکند و هم مردم اطمینان پیدا میکنند که رای آنها خوانده میشود. همه اینها به شکوه انتخابات و سربلندی کشور میانجامد.
منبع: آرمان