سخنگوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از گسترش ابعاد فاجعه منا در روزهای اخیر خبر داد و گفت: در 10 روز گذشته این فاجعه بازتاب وسیعی در رسانه های جهان داشت.
به گزارش جماران، حسین نوش آبادی روز دوشنبه در هفدهمین نشست خبری خود به میزبانی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: فاجعه تلخ و ناگوار منا و آمار وحشتناک قربانیان که بالغ بر 5 هزار کشته و هزاران مصدوم را به دنبال داشت این حادثه را به یک فاجعه بین المللی تبدیل کرد که عمق آن روز به روز بیشتر به چشم می خورد و این فاجعه ای بود که مسئولان عربستان سعودی را زیر سوال برد و احساسات جهان اسلام را جریحه دار ساخت.
وی با اشاره به بازتاب این فاجعه در رسانه های جهان گفت: مطبوعات و رسانه های بین المللی با ارائه اخبار، گزارش ها و تحلیل هایی به نقش دولت عربستان در این فاجعه بزرگ اشاره کردند و عملکرد ضعیف دولت عربستان و عدم پاسخگویی آنان را تاییدی بر بی کفایتی آنان در برگزاری حج دانستند.
معاون پارلمانی و امور استان های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: عملکرد ضعیف و مبهم دولت عربستان در این فاجعه از ابعاد مختلف و عدم پاسخگویی آنان، اکنون مجالی برای اعتماد به رفتار دولتمردان این کشور در قبال کشف ماهیت فاجعه منا و پیامدهای آن باقی نگذاشته است. به گونه ای که به سختی می توان کسی را پیدا کرد که از برخورد موثر دولت عربستان با ماموران خاطی و سهل انگار خود، اطمینان داشته باشد.
* فاجعه منا، رویدادی بی سابقه در تاریخ برگزاری مناسک حج
نوش آبادی از فاجعه منا به عنوان رویدادی بی سابقه و عظیم در تاریخ برگزاری مناسک حج یاد کرد و گفت: در این فاجعه جان زائرانی از 27 کشور قربانی بی کفایتی دولت عربستان شد و هزاران نفر مجروح و مصدوم شدند.
وی افزود: عربستان سعودی به عنوان میزبان و مسوول اصلی برگزاری مراسم حج، تاکنون هیچ پاسخ روشنی درباره علل وقوع این حادثه ارائه نکرده و حتی حاضر نشده است رقم دقیق قربانیان و مصدومان این واقعه تلخ را اعلام کند.
سخنگوی وزارت ارشاد همچنین گفت: گزارش های مختلف و سخنان شاهدان عینی، گواهی روشن بر بی مسوولیتی، بی تدبیری، بی برنامگی و سوءمدیریت و عملکرد نامناسب ماموران دولت عربستان در وقوع این حادثه است.
وی با استناد به اظهارات زائرانی که از این فاجعه دلخراش جان سالم به در بردند، گفت: ماموران دولت سعودی هنگام وقوع این حادثه، در برابر دست و پا زدن و مرگ افراد گرفتار، کاملا بی تفاوت بوده و نیروهای امدادی نیز سه ساعت پس از وقوع این فاجعه در محل حاضر شدند و استانداردهای بین المللی برای امداد و نجات مصدومین انجام نشده است.
نوش آبادی تاکید کرد: شاهدان عینی می گویند اگر ماموران سعودی در گرمای بالای 47 درجه منطقه منا، اندکی تدبیر به خرج می دادند، این همه انسان از بی آبی، تشنگی و ازدحام جمعیت، جان نمی باختند و جهان اسلام اینگونه عزادار نمی شد.
* تاریخچه بی کفایتی عربستان در برگزاری حج
وی با اشاره به سابقه بی کفایتی دولت عربستان در برگزاری مناسک حج گفت: شاید اگر کشورهای اسلامی در طول سال های گذشته برای بررسی ابعاد فجایعی همچون حوادث سال های 1990، 1994، 1997 و 2006 که در مجموع 2 هزار و 400 زائر از کشورهای مختلف اسلامی هنگام رمی جمرات در سرزمین منا جان خود را از دست دادند، کمیته تحقیق و حقیقت یاب تشکیل می دادند و دلایل این حوادث را علت یابی می کردند، امروز شاهد تکرار این حوادث و وقوع فاجعه ای بزرگتر در منا با پنج هزار جان باخته نبودیم.
وی خواستار تشکیل کمیته ای با حضور نمایندگان کشورهای اسلامی به ویژه کشورهایی شد که بیشترین قربانی را در این فاجعه داشته اند و گفت: رهبر معظم انقلاب پنجشنبه هفته گذشته به صراحت از کمیته حقیقت یاب سخن گفتند و انتظار می رود در روزهای آینده شاهد تشکیل این کمیته باشیم.
نوش آبادی افزود: کمیته حقیقت یاب با درنظر گرفتن این واقعیت که دولت عربستان طبق معاهدات بین المللی، معاهدات دو جانبه و تعهدات شرع مقدس اسلام و حتی قوانین داخلی عربستان موظف به تامین امنیت زائران بیت الله الحرام در خاک خویش بوده است.
* مستندان حقوقی بی کفایتی دولت عربستان
معاون حقوقی وزارت ارشاد تاکید کرد: عربستان طبق کنوانسیون های بین المللی از جمله کنوانسیون های 1961 و 1963 موظف به حمایت و حفظ جان اتباع خارجی در خاک کشور خود بوده و همچنین بر اساس ماده 4 عهدنامه مودت که در سال 1308 هجری شمسی بین ایران و آن کشور امضاء شده موظف به حفظ جان حجاج ایرانی است.
وی از موافقت نامه 1346 و موافقت نامه امنیتی بین ایران و عربستان و تفاهم نامه های زیارتی بین وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و عربستان و همچنین تفاهم نامه های میان سازمان حج و زیارت ایران و عربستان به عنوان مستندات حقوقی یاد کرد که طبق آن عربستان وظیفه حمایت از جان و مال اتباع ایرانی و ارائه خدمات امدادی، بهداشتی و درمانی به آنان را دارد و در صورت نقض این موافقت نامه های دوجانبه و اثبات قصور و تقصیر دولت سعودی، قابل پیگیری حقوقی است.
نوش آبادی همچنین گفت: عربستان طبق قاعده حق و انصاف باید داوطلبانه و منصفانه یک کمیته حقیقت یاب بین المللی درخصوص ابعاد حادثه منا و مدیریت عواقب و نتایج بعد از این فاجعه را تشکیل دهد و آمادگی خود را برای جبران خسارات وارده به اتباع ایرانی اعلام کند و دولت جمهوری اسلامی ایران نیز برای پیگیری ابعاد حقوقی این حادثه، مطالبه خسارت زیان دیدگان، بازگشت پیکرهای جانباختگان و مداوای سریع مصدومان اقدام می کند.
وی از توجه دولت برای اقامه دعوای خانواده های جانباختگان و مصدومان این حادثه در محاکم داخلی و محاکم عربستان و همچنین دادگاه های بین المللی علیه دولت و مجریان و شرکت های طرف قرارداد سعودی سخن گفت تا پشتیبانی و حمایت های امدادی، خدماتی، امنیتی و درمانی حجاج هرچه سریعتر صورت گیرد.
سخنگوی وزارت ارشاد همچنین از تشکیل ستاد ویژه رسیدگی به این حادثه در هیات دولت و کمیته اضطراری و ستاد بحران در سازمان حج و زیارت و فعالیت های این ستادها خبر داد و گفت: مستندسازی حقوقی این فاجعه انجام شده و در حال تکمیل است.
* اعلام آخرین وضعیت انتقال پیکرهای قربانیان منا
وی با ارائه آخرین اخبار مربوط به انتقال پیکرهای جانباختگان به میهن اسلامی گفت: تاکنون پیکرهای 218 جان باخته وارد کشور شده و درحدود 80 تا 100 پیکر امروز انتقال می یابد که در مجموع از 298 پیکر 166 پیکر بدون هویت هستند که تا آخر این هفته وارد کشور شده و پس از شناسایی ابدان، تحویل خانواده های آنان خواهد شد.
امسال 64 هزار زائر ایرانی برای انجام مناسک حج راهی عربستان سعودی شدند که از این تعداد در روز عید قربان، 464 زائر حین مراسم رمی جمرات بر اثر بی کفایتی مسوولان سعودی به لقاالله پیوستند و بیش از چهار هزار زائر از کشورهای مختلف نیز در قربانگاه منا جان خود را از دست دادند.
** استقبال از حضور هنرمندان برای مستندسازی فاجعه منا
نوش آبادی در ادامه با اشاره به تجمع خانه سینما در محکومیت بی کفایتی آل سعود در فاجعه منا اظهارداشت: از زمان وقوع حادثه تلخ در منا از طرق مختلف اقدام به مستندسازی این حادثه و اتفاقات بعد از آن کرده ایم.
وی گفت: همچنان دولت جمهوری اسلامی ایران برای پیگیری حقوق جانباختگان و مصدومان از طریق ظرفیت های داخلی کشور و بین المللی آنان تلاش خواهد کرد.
سخنگوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: برای ارایه مستندات بین المللی در محاکم عمومی تهیه مستندهاا و فیلم ها کارساز خواهد بود و بر همین اساس نیز از حضور هنرمندان و فیلم سازان در این عرصه استقبال می کنیم.
وی تصریح کرد: پیگیری مطالبات به حق آسیب دیدگان به عنوان یک وظیفه برای همه ما محسوب می شود و قطعا وزارت ارشاد به عنوان متولی و مجری و سایر نهادها همچون ستادی که از طرف دولت تعیین شده است در این راستا اقدامات لازم را انجام خواهند داد.
نوش آبادی خاطرنشان کرد: هنرمندان و افرادی که در مکه و در حادثه منا بوده اند می توانند در این مهم به ما کمک و یاری کنند.
** آمار دقیق مصدومان و جانباختگان مدیران و کاروان ها و مسوولان حج
وی در ادامه اظهارداشت: گزارشات دقیق و شفاف مربوط به سازمان حج و زیارت و هلال احمر به طور مداوم به شهروندان منعکس می شود.
سخنگوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: آمار همان است که اعلام شده و تا کنون چیزی تغییر نکرده است.
وی گفت: به طور حتم چند نفری نیز از افراد و دست اندرکاران و مجریان کاروان ها در خود سازمان حج و زیارت و بعثه در بین حادثه دیدگان هستند اما هنوز آمار دقیق اعلام نشده است.
نوش آبادی خاطرنشان کرد: در آینده نزدیک تعداد کامل مصدومان این حادثه اعلام خواهد شد.
وی یادآور شد: مسوولان سازمان حج و زیارت و حتی اعضای کنسولی جمهوری اسلامی ایران در این حادثه حضور داشتند و حتی اقدام به کمک کردند که با ممانعت مسوولان سعودی مواجه شد.
نوش آبادی تصریح کرد: اگر مسوولان سعودی اجازه می دادند تا این افراد نسبت به مداوا و کمک به مصدومان اقدام کنند به طور حتم این آمار کمتر می شد.
منبع: ایرنا